Elementaire bouwkunde
Leerdoelen
Les 1 - Het bouwproces
1. Welke fasen bevat het bouwproces?
2. Wat is een PvE?
3. Wat voor soort voorschriften staan er in het Bbl?
4. Wat staat er o.a. in het Omgevingsplan?
Les 2 - Bouwmaterialen
1. Wat is de indeling van de bouwmaterialen?
2. Waarom zit er wapening in een betonbalk?
3. Wat zijn de voor- en nadelen van staal?
4. Wat is de indeling van de houtsoorten?
5. Wat is de meest voorkomende maat baksteen?
Les 3 - Grondonderzoek en funderingen
1. Wat zijn de methoden van bodemonderzoek en het doel ervan?
2. Wat is de invloed van het grondwaterpeil?
3. Wat is de functie van funderingen als onderdeel van de draagconstructie?
4. Wat zijn de verschillende typen funderingen?
5. Hoe kun je de keuze van de verschillende typen funderingen verklaren?
6. Wat zijn de onderdelen van een fundering?
Les 4 - Bouwmethoden, draagconstructies en vloerconstructies
1. Wat is een casco?
2. Wat zijn de verschillende hoofdonderdelen van draagconstructies?
3. Wat zijn de functies van de verschillende hoofdonderdelen van draagconstructies?
4. Wat zijn verschillende bouwmethoden?
5. Wat zijn hoofdkenmerken van de verschillende bouwmethoden?
6. Wat zijn kenmerken van verschillende vloeren?
7. Wat zijn eisen die aan vloeren gesteld worden?
Les 5 - Bouwfysica
1. Hoe kun je deze bouwfysische begrippen plaatsen: R-waarde, Rc-waarde, u-waarde, lambda-waarde, BENG,
koudebrug
2. Hoe kan condensatie ontstaan?
3. Hoe is inwendige condensatie te voorkomen?
4. Wat zijn soorten isolatiemateriaal?
, Les 6 - Gevelconstructies
1. Wat zijn verschillende metselstenen en de toepassing hiervan?
2. Geef het begrip behorend bij metselwerk aan: formaat, koppenmaat, lagenmaat, metselverband, strek,
stootvoeg, lintvoeg
3. Lateiconstructies in metselwerk herkennen
4. Benoem onderdelen van houten kozijnen, inclusief de draaiende delen
5. Noem aanduidingen van ramen en deuren
6. Benoem onderdelen in de aansluitingsdetails
Les 7 - Dakconstructies
1. Noem verschillende dakvormen
2. Som dakbedekkingsmaterialen op
3. Herken verschillende onderdelen van dakconstructies
4. Noem eisen die gesteld worden aan een dak
5. Benoem onderdelen in de aansluitdetails
Les 8 - Afbouw en afwerking
1. Noem materialen die voor (niet-dragende) scheidingswanden gebruikt kunnen worden
2. Noem onderdelen van en begrippen behorend bij binnendeurkozijnen
3. Noem onderdelen van en begrippen behorend bij een trap
4. Verschillende traptypen herkennen
5. Noem verschillende wand-, vloer- en plafondafwerkingen
6. Wanneer kan een bepaalde wand-, vloer- en plafondafwerking worden toegepast?
Les 9 - Installaties
1. Noem installaties in en om de woning (riolering, gas, water, elektra, verwarming)
2. Noem voorwaarden waaraan een installatie in ieder geval moet voldoen
3. Geef kenmerken en eigenschappen van een installatie aan
4. Benoem onderdelen van de installatie
, Les 1 | Het bouwproces
6. Initiatieffase
7. Ontwerpfase
8. Omgevingsvergunning
9. Prijsvorming
10. Aanbesteden
11. Uitvoeringsfase
12. Opleveren
13. Gebruiksfase
14. Sloop
1. Initiatieffase
Opdrachtgever heeft nodig:
● Geld
● PvE (Programma van Eisen)
Hierin staat de gewenste functie, grootte, uitstraling, vormgeving, etc.
● Grond
In het Kadaster is de eigenaar van de betreffende grond te vinden en daarnaast het kadastraal nummer, de
grootte, koopsommen, rechten en plichten en BAG/WOZ.
Wordt er gegraven? Dan is een KLIC-melding doen bij het Kadaster verplicht. KLIC staat voor Kabels en
Leidingen Informatie Centrum. Het doel is om informatie te ontvangen over de ligging van ondergrondse
kabels en leidingen om schade, storingen en gevaarlijke situaties te voorkomen.
Daarnaast moet er worden gekeken naar het Omgevingsplan. Daarin staan de gemeentelijke regels voor de
fysieke leefomgeving, m.b.t. bouwwerken, veiligheid, geluid, welstandseisen, bodem, etc. Er is één plan per
gemeente. In het Omgevingsplan is ook informatie te vinden over o.a. de bestemming, rooilijnen,
gebouwhoogte, bebouwingspercentages, dakvorm en parkeren.
2. Ontwerpfase
SO (schetsontwerp)
VO (voorlopig ontwerp)
Adviseurs, voorlopige toets omgevingsplan, technische voorschriften
DO (definitief ontwerp)
Brandweer, nutsbedrijven
, → Bestektekeningen, bestek
● Contractstukken
● Standaard: stabu-bestek
○ Technische omschrijving (TO) van alle onderdelen
○ Administratieve voorwaarden (UAV of AVA)
Onderhoek bouwtekeningen Situatietekening
● Project ● Onderhoek
● Onderwerp ● Legenda
● Opdrachtgever ● Noordpijl
● Straatnaam
● Architect / tekenbureau
● Bloknummer
● Tekenaar / modeleur ● Bouwnummers
● Werknummer ● Kavelgrootte
● Tekeningnummer ● Maatvoering op de kavel
● Schaal ● Type woning
● Tekeningformaat ● Dakvorm
● Datum ● Entree
● Parkeren
● Wijzigingsdatum
● Berging
3. Omgevingsvergunning
Er is één loket voor de aanvraag om een omgevingsvergunning.
De knip: bouwen is gescheiden in twee activiteiten: de omgevingsplanactiviteit (gemeente) en de technische
bouwactiviteit (het rijk)
Omgevingsloket
● Regels op de kaart bekijken
● De vergunningscheck doen
○ Vergunningsplichtig
○ Meldingsplicht
○ Vergunningsvrij
● Aanvraag doen
Het bouwen moet altijd voldoen aan het BBL, ook als het vergunningsvrij is.
Wet kwaliteitsborging
Sinds 1 januari 2024 zijn de taken van de overheid verschoven naar de markt.
Technische bouwactiviteit:
● Alleen meldingsplicht
● Kwaliteitsborger (externe partij) controleert
● Gemeente handhaaft
Dit is voorlopig alleen bij gevolgklasse (cc1) van toepassing:
● GG-Woningen max. 3 bouwlagen
● Bedrijfspanden max. 2 bouwlagen
● Woonboten en kassen
Leerdoelen
Les 1 - Het bouwproces
1. Welke fasen bevat het bouwproces?
2. Wat is een PvE?
3. Wat voor soort voorschriften staan er in het Bbl?
4. Wat staat er o.a. in het Omgevingsplan?
Les 2 - Bouwmaterialen
1. Wat is de indeling van de bouwmaterialen?
2. Waarom zit er wapening in een betonbalk?
3. Wat zijn de voor- en nadelen van staal?
4. Wat is de indeling van de houtsoorten?
5. Wat is de meest voorkomende maat baksteen?
Les 3 - Grondonderzoek en funderingen
1. Wat zijn de methoden van bodemonderzoek en het doel ervan?
2. Wat is de invloed van het grondwaterpeil?
3. Wat is de functie van funderingen als onderdeel van de draagconstructie?
4. Wat zijn de verschillende typen funderingen?
5. Hoe kun je de keuze van de verschillende typen funderingen verklaren?
6. Wat zijn de onderdelen van een fundering?
Les 4 - Bouwmethoden, draagconstructies en vloerconstructies
1. Wat is een casco?
2. Wat zijn de verschillende hoofdonderdelen van draagconstructies?
3. Wat zijn de functies van de verschillende hoofdonderdelen van draagconstructies?
4. Wat zijn verschillende bouwmethoden?
5. Wat zijn hoofdkenmerken van de verschillende bouwmethoden?
6. Wat zijn kenmerken van verschillende vloeren?
7. Wat zijn eisen die aan vloeren gesteld worden?
Les 5 - Bouwfysica
1. Hoe kun je deze bouwfysische begrippen plaatsen: R-waarde, Rc-waarde, u-waarde, lambda-waarde, BENG,
koudebrug
2. Hoe kan condensatie ontstaan?
3. Hoe is inwendige condensatie te voorkomen?
4. Wat zijn soorten isolatiemateriaal?
, Les 6 - Gevelconstructies
1. Wat zijn verschillende metselstenen en de toepassing hiervan?
2. Geef het begrip behorend bij metselwerk aan: formaat, koppenmaat, lagenmaat, metselverband, strek,
stootvoeg, lintvoeg
3. Lateiconstructies in metselwerk herkennen
4. Benoem onderdelen van houten kozijnen, inclusief de draaiende delen
5. Noem aanduidingen van ramen en deuren
6. Benoem onderdelen in de aansluitingsdetails
Les 7 - Dakconstructies
1. Noem verschillende dakvormen
2. Som dakbedekkingsmaterialen op
3. Herken verschillende onderdelen van dakconstructies
4. Noem eisen die gesteld worden aan een dak
5. Benoem onderdelen in de aansluitdetails
Les 8 - Afbouw en afwerking
1. Noem materialen die voor (niet-dragende) scheidingswanden gebruikt kunnen worden
2. Noem onderdelen van en begrippen behorend bij binnendeurkozijnen
3. Noem onderdelen van en begrippen behorend bij een trap
4. Verschillende traptypen herkennen
5. Noem verschillende wand-, vloer- en plafondafwerkingen
6. Wanneer kan een bepaalde wand-, vloer- en plafondafwerking worden toegepast?
Les 9 - Installaties
1. Noem installaties in en om de woning (riolering, gas, water, elektra, verwarming)
2. Noem voorwaarden waaraan een installatie in ieder geval moet voldoen
3. Geef kenmerken en eigenschappen van een installatie aan
4. Benoem onderdelen van de installatie
, Les 1 | Het bouwproces
6. Initiatieffase
7. Ontwerpfase
8. Omgevingsvergunning
9. Prijsvorming
10. Aanbesteden
11. Uitvoeringsfase
12. Opleveren
13. Gebruiksfase
14. Sloop
1. Initiatieffase
Opdrachtgever heeft nodig:
● Geld
● PvE (Programma van Eisen)
Hierin staat de gewenste functie, grootte, uitstraling, vormgeving, etc.
● Grond
In het Kadaster is de eigenaar van de betreffende grond te vinden en daarnaast het kadastraal nummer, de
grootte, koopsommen, rechten en plichten en BAG/WOZ.
Wordt er gegraven? Dan is een KLIC-melding doen bij het Kadaster verplicht. KLIC staat voor Kabels en
Leidingen Informatie Centrum. Het doel is om informatie te ontvangen over de ligging van ondergrondse
kabels en leidingen om schade, storingen en gevaarlijke situaties te voorkomen.
Daarnaast moet er worden gekeken naar het Omgevingsplan. Daarin staan de gemeentelijke regels voor de
fysieke leefomgeving, m.b.t. bouwwerken, veiligheid, geluid, welstandseisen, bodem, etc. Er is één plan per
gemeente. In het Omgevingsplan is ook informatie te vinden over o.a. de bestemming, rooilijnen,
gebouwhoogte, bebouwingspercentages, dakvorm en parkeren.
2. Ontwerpfase
SO (schetsontwerp)
VO (voorlopig ontwerp)
Adviseurs, voorlopige toets omgevingsplan, technische voorschriften
DO (definitief ontwerp)
Brandweer, nutsbedrijven
, → Bestektekeningen, bestek
● Contractstukken
● Standaard: stabu-bestek
○ Technische omschrijving (TO) van alle onderdelen
○ Administratieve voorwaarden (UAV of AVA)
Onderhoek bouwtekeningen Situatietekening
● Project ● Onderhoek
● Onderwerp ● Legenda
● Opdrachtgever ● Noordpijl
● Straatnaam
● Architect / tekenbureau
● Bloknummer
● Tekenaar / modeleur ● Bouwnummers
● Werknummer ● Kavelgrootte
● Tekeningnummer ● Maatvoering op de kavel
● Schaal ● Type woning
● Tekeningformaat ● Dakvorm
● Datum ● Entree
● Parkeren
● Wijzigingsdatum
● Berging
3. Omgevingsvergunning
Er is één loket voor de aanvraag om een omgevingsvergunning.
De knip: bouwen is gescheiden in twee activiteiten: de omgevingsplanactiviteit (gemeente) en de technische
bouwactiviteit (het rijk)
Omgevingsloket
● Regels op de kaart bekijken
● De vergunningscheck doen
○ Vergunningsplichtig
○ Meldingsplicht
○ Vergunningsvrij
● Aanvraag doen
Het bouwen moet altijd voldoen aan het BBL, ook als het vergunningsvrij is.
Wet kwaliteitsborging
Sinds 1 januari 2024 zijn de taken van de overheid verschoven naar de markt.
Technische bouwactiviteit:
● Alleen meldingsplicht
● Kwaliteitsborger (externe partij) controleert
● Gemeente handhaaft
Dit is voorlopig alleen bij gevolgklasse (cc1) van toepassing:
● GG-Woningen max. 3 bouwlagen
● Bedrijfspanden max. 2 bouwlagen
● Woonboten en kassen
