Caitlin Zonneveld Tentamen Samenvatting 4
Samenvatting tentamen 4 TP
Psychologie een inleiding
27-05-2020
,Caitlin Zonneveld Tentamen Samenvatting 4
Toelichting:
Alle dikgedrukte woorden zijn begrippen uit het boek, deze zijn dus belangrijk om te weten.
De onderstreepte woorden staan niet dikgedrukt in het boek, maar zijn wel belangrijk (vind ik).
Alle blauwe tekst komt uit de hoorcolleges en is aanvulling op de stof uit het boek (daardoor
niet minder belangrijk!).
Alle rode tekst zijn voorbeelden.
Hoofdstuk 11: sociale psychologie
Sociale psychologie: richt zich op de invloed van sociale variabelen en cognities op individueel gedrag en
sociale interacties. Op welke wijze individuen elkaar beïnvloeden. Sociaal psychologen proberen
gedrag te begrijpen in een bepaalde sociale context (waar mensen aanwezig zijn, er interactie is tussen
de mensen, er omstandigheden plaatsvinden en er sociale normen zijn).
Belangrijke thema’s in de sociale psychologie:
1. De invloed van sociale situaties bij de aansturing van menselijk gedrag.
2. Persoonlijke constructie van een subjectief sociale werkelijkheid.
3. Door wie of door wat worden verschillende situaties gecreëerd en in stand gehouden.
11.1: Hoe beïnvloedt de sociale situatie ons gedrag?
Situationisme: het idee dat ons gedrag meer/evenveel bepaald wordt door omgevingsfactoren dan door
je persoonlijkheid. schrijft dingen extern toe.
Dispositionalisme: het idee dat je gedrag meer/evenveel bepaald wordt door persoonlijkheid of
innerlijke eigenschappen dan door omgevingsfactoren. schrijft dingen intern toe.
De responsen van mensen op een bepaalde situatie worden bepaald door de sociale rollen die ze spelen
en de sociale normen van de groep.
Sociale rol= gedragspatroon dat mensen in een bepaalde situatie of groep dienen te vertonen
(bijvoorbeeld: als vrouw zorg je meer voor de kinderen dan als man). DUS: dit is welke rol je
aanneemt.
Sociale norm= hoe je je moet gedragen in een bepaalde groep, welke attitudes passend zijn
(bijvoorbeeld: binnen je rol van student word je verwacht aanwezig te zijn bij de colleges)
DUS: dit is hoe je je gedraagt binnen je rol.
Attitude= al je meningen en voorkeuren
Waarom hebben we attitudes?
1. De behoefte om ons goed te voelen over onszelf (het vormt je identiteit)
2. De behoefte om ergens bij te horen (als je dezelfde mening hebt als anderen)
3. De behoefte om de wereld accuraat waar te nemen/ weten waar je aan toe bent (het geeft je
houvast)
Samenstelling van een attitude= mening + mening + mening etc.
- Affectief: wat voel je erbij? (schattig)
- Cognitief: wat weet je ervan? (harig)
- Gedragsmatig: wat doe je ermee? (aaien konijn)
, Caitlin Zonneveld Tentamen Samenvatting 4
Expliciet= bewust, paraat, helder (ik heb geen vooroordelen)
Impliciet= onbewust (… maar ik heb ze wel)
Hoe meet je attitudes?
- Door ze te vragen
- Met een attitudeschaal
- Door het meten van fysiologische reacties
Een schema helpt ons om voorspellingen te doen over wat we in verschillende omgevingen kunnen
verwachten. (Schema= cognitieve structuren die kennis en verwachtingen over een onderwerp of
concept met elkaar verbinden).
Een script is iemands kennis over de volgorde van gebeurtenissen en handelingen die van een bepaalde
sociale rol in een bepaalde situatie wordt verwacht.
Het kameleoneffect houdt in dat je de neiging hebt om anderen na te doen zodat het niet opvalt.
Het Asch-effect: vorm van conformisme waarbij een groepsmeerderheid het oordeel van een individu
beïnvloedt. In het experiment van Asch werden lijnen laten zien, waarbij de deelnemers moesten
zeggen welke lijn gelijk stond aan de lengte van een andere lijn. Wanneer de groep allemaal de
verkeerde lijn benoemde, deed de deelnemer dat vaak (1/3 van de proefpersonen) ook.
Conformisme: de neiging van mensen om gedragingen, attitudes en meningen van de andere
groepsleden over te nemen.
Normatieve invloeden: je wil geaccepteerd worden en je wil erbij horen.
Informationele invloeden: je wil correct zijn en begrijpen wat de juiste manier van handelen is.
Wat conformisme bevordert:
- Unanimiteit van de meerderheid (als de hele groep het ergens over eens is)
- Omvang van de groep (vanaf 3 mensen heeft het meer zin)
- Openbaarheid (als de rest jouw antwoord kan horen ga je er eerder in mee)
- Ambiguïteit (als het antwoord op verschillende manieren begrepen kan worden)
- Samenstelling van de meerderheid (als de groep een hoge status heeft dan ga je er eerder in
mee)
- Gevoel van eigenwaarde (als je weinig gevoel van eigenwaarde hebt ga je er eerder in mee)
- Macht van een bondgenoot (als 1 iemand de groep tegenspreekt gaan anderen daarin mee)
- Onafhankelijken (er zijn personen die wel hun onafhankelijkheid kunnen bewaren)
Waarom conformeren we?
1. Om ons goed te voelen over onszelf (ik weet/ kan dat ook)
2. Om ergens bij te horen
3. Om de wereld accuraat waar te nemen (richting geven aan ons gedrag)
Publieke conformiteit: gedrag verandert, attitude niet (een meeloper met pesten gaat wel pesten maar is
er misschien wel op tegen)
Private conformiteit: gedrag verandert en de attitude ook (een pester pest en vindt dat ook oke)
Wat zorgt ervoor dat je conformeert?
- Volgzaamheid
- Aantrekkelijkheid
- Internalisatie (door geloofwaardigheid)
Samenvatting tentamen 4 TP
Psychologie een inleiding
27-05-2020
,Caitlin Zonneveld Tentamen Samenvatting 4
Toelichting:
Alle dikgedrukte woorden zijn begrippen uit het boek, deze zijn dus belangrijk om te weten.
De onderstreepte woorden staan niet dikgedrukt in het boek, maar zijn wel belangrijk (vind ik).
Alle blauwe tekst komt uit de hoorcolleges en is aanvulling op de stof uit het boek (daardoor
niet minder belangrijk!).
Alle rode tekst zijn voorbeelden.
Hoofdstuk 11: sociale psychologie
Sociale psychologie: richt zich op de invloed van sociale variabelen en cognities op individueel gedrag en
sociale interacties. Op welke wijze individuen elkaar beïnvloeden. Sociaal psychologen proberen
gedrag te begrijpen in een bepaalde sociale context (waar mensen aanwezig zijn, er interactie is tussen
de mensen, er omstandigheden plaatsvinden en er sociale normen zijn).
Belangrijke thema’s in de sociale psychologie:
1. De invloed van sociale situaties bij de aansturing van menselijk gedrag.
2. Persoonlijke constructie van een subjectief sociale werkelijkheid.
3. Door wie of door wat worden verschillende situaties gecreëerd en in stand gehouden.
11.1: Hoe beïnvloedt de sociale situatie ons gedrag?
Situationisme: het idee dat ons gedrag meer/evenveel bepaald wordt door omgevingsfactoren dan door
je persoonlijkheid. schrijft dingen extern toe.
Dispositionalisme: het idee dat je gedrag meer/evenveel bepaald wordt door persoonlijkheid of
innerlijke eigenschappen dan door omgevingsfactoren. schrijft dingen intern toe.
De responsen van mensen op een bepaalde situatie worden bepaald door de sociale rollen die ze spelen
en de sociale normen van de groep.
Sociale rol= gedragspatroon dat mensen in een bepaalde situatie of groep dienen te vertonen
(bijvoorbeeld: als vrouw zorg je meer voor de kinderen dan als man). DUS: dit is welke rol je
aanneemt.
Sociale norm= hoe je je moet gedragen in een bepaalde groep, welke attitudes passend zijn
(bijvoorbeeld: binnen je rol van student word je verwacht aanwezig te zijn bij de colleges)
DUS: dit is hoe je je gedraagt binnen je rol.
Attitude= al je meningen en voorkeuren
Waarom hebben we attitudes?
1. De behoefte om ons goed te voelen over onszelf (het vormt je identiteit)
2. De behoefte om ergens bij te horen (als je dezelfde mening hebt als anderen)
3. De behoefte om de wereld accuraat waar te nemen/ weten waar je aan toe bent (het geeft je
houvast)
Samenstelling van een attitude= mening + mening + mening etc.
- Affectief: wat voel je erbij? (schattig)
- Cognitief: wat weet je ervan? (harig)
- Gedragsmatig: wat doe je ermee? (aaien konijn)
, Caitlin Zonneveld Tentamen Samenvatting 4
Expliciet= bewust, paraat, helder (ik heb geen vooroordelen)
Impliciet= onbewust (… maar ik heb ze wel)
Hoe meet je attitudes?
- Door ze te vragen
- Met een attitudeschaal
- Door het meten van fysiologische reacties
Een schema helpt ons om voorspellingen te doen over wat we in verschillende omgevingen kunnen
verwachten. (Schema= cognitieve structuren die kennis en verwachtingen over een onderwerp of
concept met elkaar verbinden).
Een script is iemands kennis over de volgorde van gebeurtenissen en handelingen die van een bepaalde
sociale rol in een bepaalde situatie wordt verwacht.
Het kameleoneffect houdt in dat je de neiging hebt om anderen na te doen zodat het niet opvalt.
Het Asch-effect: vorm van conformisme waarbij een groepsmeerderheid het oordeel van een individu
beïnvloedt. In het experiment van Asch werden lijnen laten zien, waarbij de deelnemers moesten
zeggen welke lijn gelijk stond aan de lengte van een andere lijn. Wanneer de groep allemaal de
verkeerde lijn benoemde, deed de deelnemer dat vaak (1/3 van de proefpersonen) ook.
Conformisme: de neiging van mensen om gedragingen, attitudes en meningen van de andere
groepsleden over te nemen.
Normatieve invloeden: je wil geaccepteerd worden en je wil erbij horen.
Informationele invloeden: je wil correct zijn en begrijpen wat de juiste manier van handelen is.
Wat conformisme bevordert:
- Unanimiteit van de meerderheid (als de hele groep het ergens over eens is)
- Omvang van de groep (vanaf 3 mensen heeft het meer zin)
- Openbaarheid (als de rest jouw antwoord kan horen ga je er eerder in mee)
- Ambiguïteit (als het antwoord op verschillende manieren begrepen kan worden)
- Samenstelling van de meerderheid (als de groep een hoge status heeft dan ga je er eerder in
mee)
- Gevoel van eigenwaarde (als je weinig gevoel van eigenwaarde hebt ga je er eerder in mee)
- Macht van een bondgenoot (als 1 iemand de groep tegenspreekt gaan anderen daarin mee)
- Onafhankelijken (er zijn personen die wel hun onafhankelijkheid kunnen bewaren)
Waarom conformeren we?
1. Om ons goed te voelen over onszelf (ik weet/ kan dat ook)
2. Om ergens bij te horen
3. Om de wereld accuraat waar te nemen (richting geven aan ons gedrag)
Publieke conformiteit: gedrag verandert, attitude niet (een meeloper met pesten gaat wel pesten maar is
er misschien wel op tegen)
Private conformiteit: gedrag verandert en de attitude ook (een pester pest en vindt dat ook oke)
Wat zorgt ervoor dat je conformeert?
- Volgzaamheid
- Aantrekkelijkheid
- Internalisatie (door geloofwaardigheid)
