100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting Biosfeer: Lucht, water en bodem

Rating
-
Sold
-
Pages
204
Uploaded on
09-01-2026
Written in
2025/2026

Deze samenvatting is gebaseerd op alle bijgewoonde lessen van Biosfeer in de Master Milieuwetenschappen. Helder en volledig. Ideaal om snel inzicht te krijgen en met vertrouwen het examen in te gaan

Institution
Course











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
January 9, 2026
Number of pages
204
Written in
2025/2026
Type
Summary

Subjects

Content preview

Anouk Vanhenden 2025-2026



Samenvatting Biosfeer
Inhoudsopgave
1 INLEIDING ........................................................................................................ 6
1.1 Earth System Science ................................................................................. 6
1.1.1 Aarde als bijna gesloten systeem .......................................................... 6
1.1.2 Aarde is open ...................................................................................... 7
1.1.3 Wat is biosfeer? ................................................................................... 7
1.2 Interacties tussen de verschillende sferen .................................................. 13
1.2.1 Positieve en negatieve koppelingen ..................................................... 13
1.2.2 Feedback loops ................................................................................. 14
1.2.3 Cyclus .............................................................................................. 14
1.3 Leven op aarde ......................................................................................... 15
1.3.1 Energie als basis voor leven ................................................................ 15
1.3.2 Hervatting van opname ...................................................................... 17
1.3.3 Binnen een ecosysteem ..................................................................... 20
1.3.4 Biodiversiteit ..................................................................................... 20
1.4 De Mens .................................................................................................. 21
1.4.1 Ruimte voor natuur en biodiversiteit .................................................... 22
1.4.2 Voorbij de grenzen van de aarde.......................................................... 22
1.5 Voorbeelden van impact op basis van de verschillende sferen ..................... 24
1.5.1 Impact op land (geosfeer) ................................................................... 24
1.5.2 Impact op water (hydrosfeer) .............................................................. 25
1.5.3 Impact op lucht (Atmosfeer) ............................................................... 26
1.5.4 Impact op de biosfeer ........................................................................ 26
1.5.5 Specifiek problemen naar mondiale problemen ................................... 26
2 PARTIM LUCHT ................................................................................................ 27
2.1 De atmosfeer ........................................................................................... 27
2.1.1 Opbouw van de atmosfeer ................................................................. 27
2.1.2 Verblijftijd ......................................................................................... 28
2.1.3 Verontreiniging .................................................................................. 29


1

,Anouk Vanhenden 2025-2026

2.2 Atmosferische stabiliteit en dispersie ........................................................ 29
2.2.1 Wind ................................................................................................. 29
2.2.2 Stabiliteit .......................................................................................... 33
2.2.3 Inversie ............................................................................................. 37
2.3 Luchtvervuiling ......................................................................................... 41
2.3.1 Omstandigheden ............................................................................... 41
2.3.2 Monitoring......................................................................................... 43
2.3.3 Polluent SO2 ..................................................................................... 45
2.3.4 Polluent Stikstofoxiden (NOx) .............................................................. 47
2.3.5 Polluent: VOS (Vluchtige organische stoffen) ....................................... 58
2.3.6 Polluent O3 ........................................................................................ 60
2.3.7 Polluent: Persistente Organische Polluenten (POP’s) ............................ 71
2.3.8 Polluent: Fijn stof ............................................................................... 76
2.3.9 Polluent: Verzuring ............................................................................. 80
2.3.10 Polluent: Ammoniak (Vermesting) ....................................................... 82
2.3.11 Polluenten: Andere ............................................................................ 84
2.3.12 Algemene conclusie .......................................................................... 85
3 PARTIM WATER ................................................................................................ 87
3.1 Inleiding ................................................................................................... 87
3.1.1 Bevolkingsgroei en stabiliteit .............................................................. 87
3.1.2 Klimaatverandering: wat staat ons te wachten?.................................... 87
3.1.3 Water: een onmisbare hulpbron .......................................................... 89
3.1.4 Virtueel water: verborgen waterstromen .............................................. 92
3.1.5 Benedenstroomse effecten ................................................................ 95
3.1.6 Extra voorbeelden .............................................................................. 97
3.2 Waterschaarste in Vlaanderen ................................................................... 98
3.2.1 Seizoensneerslag en verdamping ........................................................ 98
3.2.2 Vlaanderen: een regio met ernstige waterschaarste ............................. 99
3.2.3 Grondwater onder druk door menselijke activiteiten ............................ 99
3.2.4 Problemen bij niet-freatische winningen en navigatie ..........................101
3.3 Basisprincipes van aquatische ecologie ....................................................101


2

,Anouk Vanhenden 2025-2026

3.3.1 Watersysteem ..................................................................................101
3.3.2 Subsystemen in riviersystemen .........................................................103
3.3.3 Vormen van rivieren ..........................................................................107
3.3.4 Grondwater ......................................................................................110
3.4 Chemische stikstofcyclus ........................................................................111
3.4.1 Stikstofcyclus ...................................................................................111
3.4.2 Fosfaatcyclus ...................................................................................114
3.4.3 Silicium cyclus .................................................................................115
3.5 Herstel van meren ...................................................................................121
3.5.1 Verzuring ..........................................................................................121
3.5.2 Eutrofiëring ......................................................................................122
3.5.3 Fysicochemische maatregelen ..........................................................124
3.6 Herstel van rivieren ..................................................................................125
3.6.1 Ecologische ontkoppeling .................................................................125
3.6.2 Historische ingrepen .........................................................................125
3.6.3 Case study: Demer ...........................................................................126
3.7 De Chinese wolhandkrab: wollige vriend of plaagsoort? .............................133
3.7.1 Inleiding ...........................................................................................133
3.7.2 Wat zijn invasieve soorten? ................................................................134
3.7.3 Wat is een Chinese wolhandkrab? ......................................................135
3.7.4 Populatie van Chinese wolhandkrab ..................................................136
3.7.5 Levenscyclus van de Chinese wolhandkrab ........................................138
3.7.6 Migratieonderzoek van Chinese wolhandkrab in Vlaanderen ................139
3.7.7 Impact van de Chinese wolhandkrab..................................................141
3.8 Waterplantenonderzoek – Casus Grote Netebekken...................................144
3.8.1 Probleem .........................................................................................144
3.8.2 Het onderzoek ..................................................................................145
3.8.3 Besluit .............................................................................................147
3.8.4 Mogelijke oplossingen .......................................................................147
4 PARTIM BODEM ..............................................................................................149
4.1 Wat is een bodem? ..................................................................................149


3

, Anouk Vanhenden 2025-2026

4.1.1 Bodem als groeimedium ...................................................................149
4.1.2 Belang van bodems ..........................................................................149
4.1.3 Regionale variatie en historische kennis .............................................150
4.1.4 Waaruit bestaat een bodem? .............................................................151
4.2 Minerale bodembestanddelen ..................................................................152
4.2.1 Mineralogische samenstelling ...........................................................152
4.2.2 Bodemtextuur ..................................................................................153
4.2.3 Textuurklassen (driehoeksgrafiek) ......................................................155
4.2.4 Bodemstructuur ...............................................................................158
4.3 Bodemvorming ........................................................................................159
4.3.1 Vier bodemvormende processen .......................................................160
4.3.2 Vijf Bodemvormende factoren ...........................................................161
4.3.3 Ontwikkeling van het bodemprofiel ....................................................168
4.4 Belang van bodemkoolstof .......................................................................171
4.4.1 Klimaat en Bodemrespons ................................................................171
4.4.2 Voeding en Bemesting .......................................................................172
4.4.3 Waterbeheer en Bodemstructuur .......................................................172
4.4.4 Bodem als Filter en Koolstofreservoir .................................................172
4.5 Koolstof en Bodemvruchtbaarheid ............................................................173
4.5.1 Kleibodems: Oxisols en Ultisols .........................................................173
4.5.2 Zandbodems: Spodosols en Andere ...................................................173
4.5.3 Sorptievermogen en Uitwisselingsvermogen van de Bodem .................174
4.5.4 Rol van Organische Koolstof (SOC) ....................................................175
4.5.5 Ecosystemen als Koolstofput: Vertraging van Klimaatverandering ........177
4.5.6 Types van organische materie in de bodem .........................................178
4.6 Decompositie van organische materie en de rol van biota ..........................179
4.6.1 Productie van Moeilijk Afbreekbare Moleculen ....................................179
4.6.2 Belang van de C/N ratio van strooisel .................................................180
4.6.3 Hoe komen Nutriënten vrij? ...............................................................181
4.6.4 Afbraak van strooisel.........................................................................182
4.7 Factoren die de decompositiesnelheid bepalen .........................................184


4
$14.42
Get access to the full document:

100% satisfaction guarantee
Immediately available after payment
Both online and in PDF
No strings attached

Get to know the seller
Seller avatar
avantwerpen2003

Get to know the seller

Seller avatar
avantwerpen2003 Universiteit Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
2
Member since
1 year
Number of followers
0
Documents
9
Last sold
2 weeks ago

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions