Informatiemanagement reader
samenvatting
Hoofdstuk 1: wat is informatie?
1.1 Het begrip informatie
Een gegeven is de afbeelding/verslaglegging van een bepaald feit.
- Wordt pas info genoemd wanneer ze van betekenis zijn voor de ontvanger van die gegevens.
- Krijgt pas betekenis als het in een bepaald referentiekader wordt geplaatst.
Informatie is persoons- en/of functie-gebonden.
- Een gegeven dat voor de één betekenis heeft is voor de ander nietszeggend.
DIKW (Data, Informatie, Kennis, Wijsheid) model, ook wel Kennis Pyramide:
Duidelijk dat er naast transformatie van gegevens (data) ook sprake is van transformatie van
informatie naar kennis en van kennis naar wijsheid (geen eenrichtingsverkeer).
- Informatie = zie eerste alinea.
- Kennis = toepassen van data en informatie, zodat deze bruikbaar is en er een handeling mee
kan worden verricht. Het ontdekken van patronen uit de informatie, op basis hiervan wordt
er voorspeld wat er zal gebeuren.
o Deterministisch proces waarbij vooraf voorspelbaar is wat er zal gebeuren.
o Kenmerk van kennis is de hoeveelheid ervaring waaruit je het kunt voorspellen.
o Is subjectief: informatie die door de één als positief wordt ervaren, ervaart een
ander als negatief, gebaseerd op zijn ervaring m.b.t. het betreffende voorwerp.
o Verouderd snel.
- Wijsheid = begrijpen van principes (zelf ontplooiend) en opgedane kennis praktisch weten te
gebruiken.
o Maakt gebruik van uitkomsten van vorige drie niveaus om de principes te begrijpen.
o Uniek menselijk proces (kan niet worden vervangen door computer systemen).
o Onderscheiden van goed geïnformeerd zijn en van intelligentie:
Goed geïnformeerd zijn (weet een heleboel) wil niet zeggen dat men ook
wijsheid heeft.
Intelligentie: je kan veel kennis hebben maar sociaal gezien ver onder de
maat blijven.
Er is een constante wisselwerking tussen de onderdelen van het DIKW-model, met uitzondering van
wijsheid: doordat in wijsheid zowel positieve als negatieve ervaringen samenkomen blijft eenmaal
opgedane kennis (in die categorie) intact. Wijsheid wordt dan ook wel beschouwd als de ultieme
vorm van kennisvergaring.
Kennismanagement
Kennismanagement = het ontdekken, analyseren, beheren en verspreiden van kennis binnen een
onderneming gebruikers effectief en efficiënt met informatie en kennis omgaan.
, - Gezien als de verzameling van methode om de kennis zo te managen zodat deze snel en
makkelijk beschikbaar is voor de kenniswerker.
1.2 Indelingen van informatie
Indeling naar organisatieniveau
Indeling gebaseerd op organisatieniveau waarop de informatie wordt uitgewisseld. Per
organisatieniveau is de behoefte aan informatie verschillend (hangt samen met verschillen in taken).
- Strategische informatie is gericht op organisatiedoelstellingen (richten).
o Beleidsnotities, strategieplannen, missie, visie, meerjarenbegrotingen etc.
- Tactische informatie is gericht op het besturen en beheersen van de organisatie (het
realiseren van de organisatiedoelstellingen inrichten).
o Procedures, protocollen, maandrapportages etc.
- Operationele informatie is gericht op het uitvoeren van de operationele processen
(verrichten).
o Werkinstructies, handboeken, handleidingen etc.
Indeling naar intern/extern
Interne informatie is informatie die zich binnen een organisatie bevindt.
- Deze informatie tref je doorgaans aan in digitale bestanden, formulieren, rapporten etc.,
maar ook in de hoofden van medewerkers.
Externe informatie bevindt zich buiten de grenzen van de eigen organisatie.
- Informatie op internet, nationale en internationale regelgeving, vergunningen, normen etc.
1.3 Kwaliteit van informatie
Aangeleverde info moet voldoen aan kwaliteitseisen, anders kunnen ze niet gebruikt worden. Meten
van kwaliteit van info doen we aan de hand van de effectiviteit en efficiëntie ervan.
- Effectiviteit: betrekking op bereiken van het doel waarvoor de info dient.
- Efficiëntie: betrekking op kosten die gepaard gaan met het verkrijgen van deze informatie.
Effectiviteit van informatie
Betrekking op doelmatigheid: draagt het bij aan behalen van doelstelling? Betrouwbare informatie is
tijdig, volledig, juist, relevant, nauwkeurig, begrijpelijk, controleerbaar en integer (kwaliteitseisen).
Kwaliteitsaspecten van informatie
Tijdigheid (actualiteit): mate waarin de informatie, op moment dat deze beschikbaar komt, (nog)
overeenkomt met de werkelijkheid.
- Informatie die niet actueel is geeft na verwerking de werkelijkheid niet meer weer.
Volledigheid: mate waarin de geproduceerde informatie de complete informatiebehoefte van de
organisatie dekt. Geeft aan of alle informatie geproduceerd wordt die de organisatie nodig heeft
samenvatting
Hoofdstuk 1: wat is informatie?
1.1 Het begrip informatie
Een gegeven is de afbeelding/verslaglegging van een bepaald feit.
- Wordt pas info genoemd wanneer ze van betekenis zijn voor de ontvanger van die gegevens.
- Krijgt pas betekenis als het in een bepaald referentiekader wordt geplaatst.
Informatie is persoons- en/of functie-gebonden.
- Een gegeven dat voor de één betekenis heeft is voor de ander nietszeggend.
DIKW (Data, Informatie, Kennis, Wijsheid) model, ook wel Kennis Pyramide:
Duidelijk dat er naast transformatie van gegevens (data) ook sprake is van transformatie van
informatie naar kennis en van kennis naar wijsheid (geen eenrichtingsverkeer).
- Informatie = zie eerste alinea.
- Kennis = toepassen van data en informatie, zodat deze bruikbaar is en er een handeling mee
kan worden verricht. Het ontdekken van patronen uit de informatie, op basis hiervan wordt
er voorspeld wat er zal gebeuren.
o Deterministisch proces waarbij vooraf voorspelbaar is wat er zal gebeuren.
o Kenmerk van kennis is de hoeveelheid ervaring waaruit je het kunt voorspellen.
o Is subjectief: informatie die door de één als positief wordt ervaren, ervaart een
ander als negatief, gebaseerd op zijn ervaring m.b.t. het betreffende voorwerp.
o Verouderd snel.
- Wijsheid = begrijpen van principes (zelf ontplooiend) en opgedane kennis praktisch weten te
gebruiken.
o Maakt gebruik van uitkomsten van vorige drie niveaus om de principes te begrijpen.
o Uniek menselijk proces (kan niet worden vervangen door computer systemen).
o Onderscheiden van goed geïnformeerd zijn en van intelligentie:
Goed geïnformeerd zijn (weet een heleboel) wil niet zeggen dat men ook
wijsheid heeft.
Intelligentie: je kan veel kennis hebben maar sociaal gezien ver onder de
maat blijven.
Er is een constante wisselwerking tussen de onderdelen van het DIKW-model, met uitzondering van
wijsheid: doordat in wijsheid zowel positieve als negatieve ervaringen samenkomen blijft eenmaal
opgedane kennis (in die categorie) intact. Wijsheid wordt dan ook wel beschouwd als de ultieme
vorm van kennisvergaring.
Kennismanagement
Kennismanagement = het ontdekken, analyseren, beheren en verspreiden van kennis binnen een
onderneming gebruikers effectief en efficiënt met informatie en kennis omgaan.
, - Gezien als de verzameling van methode om de kennis zo te managen zodat deze snel en
makkelijk beschikbaar is voor de kenniswerker.
1.2 Indelingen van informatie
Indeling naar organisatieniveau
Indeling gebaseerd op organisatieniveau waarop de informatie wordt uitgewisseld. Per
organisatieniveau is de behoefte aan informatie verschillend (hangt samen met verschillen in taken).
- Strategische informatie is gericht op organisatiedoelstellingen (richten).
o Beleidsnotities, strategieplannen, missie, visie, meerjarenbegrotingen etc.
- Tactische informatie is gericht op het besturen en beheersen van de organisatie (het
realiseren van de organisatiedoelstellingen inrichten).
o Procedures, protocollen, maandrapportages etc.
- Operationele informatie is gericht op het uitvoeren van de operationele processen
(verrichten).
o Werkinstructies, handboeken, handleidingen etc.
Indeling naar intern/extern
Interne informatie is informatie die zich binnen een organisatie bevindt.
- Deze informatie tref je doorgaans aan in digitale bestanden, formulieren, rapporten etc.,
maar ook in de hoofden van medewerkers.
Externe informatie bevindt zich buiten de grenzen van de eigen organisatie.
- Informatie op internet, nationale en internationale regelgeving, vergunningen, normen etc.
1.3 Kwaliteit van informatie
Aangeleverde info moet voldoen aan kwaliteitseisen, anders kunnen ze niet gebruikt worden. Meten
van kwaliteit van info doen we aan de hand van de effectiviteit en efficiëntie ervan.
- Effectiviteit: betrekking op bereiken van het doel waarvoor de info dient.
- Efficiëntie: betrekking op kosten die gepaard gaan met het verkrijgen van deze informatie.
Effectiviteit van informatie
Betrekking op doelmatigheid: draagt het bij aan behalen van doelstelling? Betrouwbare informatie is
tijdig, volledig, juist, relevant, nauwkeurig, begrijpelijk, controleerbaar en integer (kwaliteitseisen).
Kwaliteitsaspecten van informatie
Tijdigheid (actualiteit): mate waarin de informatie, op moment dat deze beschikbaar komt, (nog)
overeenkomt met de werkelijkheid.
- Informatie die niet actueel is geeft na verwerking de werkelijkheid niet meer weer.
Volledigheid: mate waarin de geproduceerde informatie de complete informatiebehoefte van de
organisatie dekt. Geeft aan of alle informatie geproduceerd wordt die de organisatie nodig heeft
