Table of Contents
Recht en onderneming............................................................................................................. 9
Inleiding................................................................................................................................ 9
Deel I. Inleiding........................................................................................................................ 9
hOOFDSTUK 1 – Wat is recht?.................................................................................................. 9
Definitie van Recht............................................................................................................... 9
Objectief recht................................................................................................................... 9
Subjectief recht................................................................................................................ 10
Hoofdstuk 2 – inleiding van het nationaal recht.....................................................................10
Onderscheid privaat-publiek recht......................................................................................10
Belang van onderscheid................................................................................................... 10
het privaat recht.............................................................................................................. 10
Publiek recht.................................................................................................................... 11
Onderscheid + relativering................................................................................................. 12
Belang van onderscheid................................................................................................... 12
Onderscheid relativeren.................................................................................................. 13
Overlappingen in concreet praktische voorbeelden.........................................................13
Privaatrechtelijke technieken........................................................................................... 14
Hoofdstuk 3 – Het Internationaal recht...................................................................................14
Internationaal privaatrecht (niet in cursus).........................................................................14
Internationaal publiek recht/volkerenrecht.........................................................................14
Het Europees recht............................................................................................................. 15
Deel II. Publiek Recht............................................................................................................. 15
Hoofdstuk 1. Grondprincipes van de Staatsorde....................................................................15
De rechtsstaat.................................................................................................................... 15
Wetstaat............................................................................................................................. 16
De drie staatsmachten........................................................................................................ 16
Democratisch beginsel........................................................................................................ 17
Hoofdstuk 2 – de supranationale rechtsorde..........................................................................17
Van EEG naar Europese Unie (27 lidstaten)........................................................................17
De politieke instellingen van de EU.....................................................................................17
Europees parlement......................................................................................................... 17
Raad van de Europese Unie / raad van ministers.............................................................18
Europese raad.................................................................................................................. 18
1
, Europese Commissie........................................................................................................ 18
Hoge vertegenwoordiger................................................................................................. 19
Europese Normen............................................................................................................ 19
Hof van Justitie van de Europese Unie.............................................................................19
Primair Europees recht........................................................................................................ 20
Secundair Europees Recht.................................................................................................. 20
VWEU (verdrag betreffende de werking van de Europese Unie)......................................21
Rechterlijke instanties......................................................................................................... 23
Eerste rechterlijke instantie: Hof van Justitie (EU):...........................................................24
Tweede rechterlijke instantie: Gerecht van de Europese Unie.........................................24
Hoofdstuk 3 – De Internationale Rechtsorde..........................................................................25
De Verenigde Naties........................................................................................................... 25
DE RAAD VAN EUROPA........................................................................................................ 26
Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM)........................................................26
Hoofdstuk 4 – de federale politieke instellingen.....................................................................27
Het federale parlement....................................................................................................... 27
Samenstelling.................................................................................................................. 27
Bevoegdheden................................................................................................................. 27
Hoe komt een wet tot stand?........................................................................................... 28
Controle op de regering................................................................................................... 28
De Federale regering.......................................................................................................... 29
Koning en regering.......................................................................................................... 29
Samenstelling.................................................................................................................. 29
Structuur.......................................................................................................................... 29
Bevoegdheid van de Koning als tak van de wetgevende macht......................................29
Rechtsnormen (wie maakt de regels)..............................................................................30
Hoofdstuk 5 - Gemeenschappen en Gewesten.......................................................................31
Het federalisme.................................................................................................................. 31
De instellingen.................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 6 – het lokaal niveau............................................................................................. 32
De provincies...................................................................................................................... 32
De gemeenten.................................................................................................................... 32
Intercommunale samenwerkingsverbanden.......................................................................33
Definitie........................................................................................................................... 33
Soorten............................................................................................................................ 33
2
,DEEL III: Bronnen van het recht............................................................................................. 34
Hoofdstuk 1 – De Wet............................................................................................................. 34
wetsbegrip.......................................................................................................................... 34
Hiërarchie van de wetten.................................................................................................... 34
Europees recht................................................................................................................. 34
De Grondwet.................................................................................................................... 35
De wet............................................................................................................................. 35
Decreten.......................................................................................................................... 35
Ordonnanties................................................................................................................... 36
Koninklijke besluiten........................................................................................................ 36
Besluiten van een gewest- of gemeenschapsregering.....................................................36
Ministeriële besluiten....................................................................................................... 36
Provinciaal reglement...................................................................................................... 36
Gemeentelijk regelement................................................................................................ 36
Hoofdstuk 2 - Andere bronnen van het recht.........................................................................37
Rechtspraak........................................................................................................................ 37
de Rechter als slaaf van de wet.......................................................................................37
het groeiend belang van de rechterlijke macht...............................................................37
gewoonterecht.................................................................................................................... 38
Algemene rechtsbeginselen................................................................................................ 38
Wat zijn het?.................................................................................................................... 38
Verbod op rechtsmisbruik................................................................................................ 39
Rechtsleer/doctrine............................................................................................................. 39
Hogere rechtscolleges........................................................................................................ 39
Internationale hogere rechtscolleges...............................................................................40
Belgische hogere rechtscolleges......................................................................................41
Rekenhof......................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 4 - Indeling van de rechten...................................................................................44
Objectief vs. subjectief recht............................................................................................... 44
Subjectief recht................................................................................................................... 44
Rechtsfeiten..................................................................................................................... 45
REchtshandelingen.......................................................................................................... 45
Plechtige rechtshandelingen............................................................................................ 46
Deel IV: Gerechtelijk recht..................................................................................................... 46
Hoofdstuk 1 – Enkele algemene beginselen...........................................................................46
3
, Algemene begrippen........................................................................................................ 46
Hoofdstuk 2 – De rechtscolleges............................................................................................ 48
Hoorcollege 30/10.................................................................................................................. 49
Derde punt: Gerechtelijke procedure..................................................................................50
Vierde puntje: Arbitrage...................................................................................................... 53
Bewijsrecht (in burgerlijk recht)............................................................................................. 55
bewijslast............................................................................................................................ 55
Rechter blijft passief........................................................................................................ 55
Wie beweert, moet bewijzen............................................................................................ 55
Alleen feiten en rechtshandelingen moeten worden bewezen.........................................55
Rechtshandelingen (examen!)............................................................................................ 56
Bewijskracht....................................................................................................................... 57
Deel V: Goederen en zakenrecht............................................................................................ 60
hoofdstuk 1 - Indeling van de goederen.................................................................................60
Lichamelijke goederen en onlichamelijke goederen............................................................60
Roerende goederen en onroerende goederen....................................................................60
Verschil............................................................................................................................ 60
Onroerende goederen...................................................................................................... 61
Roerende goederen:........................................................................................................ 61
Gebruiksgoederen en verbruiksgoederen...........................................................................61
domeingoederen................................................................................................................. 61
Zelfstandige zakelijke rechten en zakelijke zekerheden.....................................................62
Hoofdstuk 2 – zelfstandige zakelijke rechten.........................................................................62
Kenmerken van het zakelijk recht.......................................................................................62
Het eigendomsrecht............................................................................................................ 63
Begrip en inhoud............................................................................................................. 63
Verwerven van eigendom................................................................................................ 63
Eigendomsvermoeden..................................................................................................... 65
Beperkingen van het eigendomsrecht................................................................................65
Beperkingen in het privaatrecht......................................................................................65
Beperkingen in het publiekrecht......................................................................................66
Mede-eigendom.................................................................................................................. 67
Het vruchtgebruik............................................................................................................... 68
Recht van opstal................................................................................................................. 68
Hoofdstuk 3 - de zakelijke zekerheden...................................................................................68
4
Recht en onderneming............................................................................................................. 9
Inleiding................................................................................................................................ 9
Deel I. Inleiding........................................................................................................................ 9
hOOFDSTUK 1 – Wat is recht?.................................................................................................. 9
Definitie van Recht............................................................................................................... 9
Objectief recht................................................................................................................... 9
Subjectief recht................................................................................................................ 10
Hoofdstuk 2 – inleiding van het nationaal recht.....................................................................10
Onderscheid privaat-publiek recht......................................................................................10
Belang van onderscheid................................................................................................... 10
het privaat recht.............................................................................................................. 10
Publiek recht.................................................................................................................... 11
Onderscheid + relativering................................................................................................. 12
Belang van onderscheid................................................................................................... 12
Onderscheid relativeren.................................................................................................. 13
Overlappingen in concreet praktische voorbeelden.........................................................13
Privaatrechtelijke technieken........................................................................................... 14
Hoofdstuk 3 – Het Internationaal recht...................................................................................14
Internationaal privaatrecht (niet in cursus).........................................................................14
Internationaal publiek recht/volkerenrecht.........................................................................14
Het Europees recht............................................................................................................. 15
Deel II. Publiek Recht............................................................................................................. 15
Hoofdstuk 1. Grondprincipes van de Staatsorde....................................................................15
De rechtsstaat.................................................................................................................... 15
Wetstaat............................................................................................................................. 16
De drie staatsmachten........................................................................................................ 16
Democratisch beginsel........................................................................................................ 17
Hoofdstuk 2 – de supranationale rechtsorde..........................................................................17
Van EEG naar Europese Unie (27 lidstaten)........................................................................17
De politieke instellingen van de EU.....................................................................................17
Europees parlement......................................................................................................... 17
Raad van de Europese Unie / raad van ministers.............................................................18
Europese raad.................................................................................................................. 18
1
, Europese Commissie........................................................................................................ 18
Hoge vertegenwoordiger................................................................................................. 19
Europese Normen............................................................................................................ 19
Hof van Justitie van de Europese Unie.............................................................................19
Primair Europees recht........................................................................................................ 20
Secundair Europees Recht.................................................................................................. 20
VWEU (verdrag betreffende de werking van de Europese Unie)......................................21
Rechterlijke instanties......................................................................................................... 23
Eerste rechterlijke instantie: Hof van Justitie (EU):...........................................................24
Tweede rechterlijke instantie: Gerecht van de Europese Unie.........................................24
Hoofdstuk 3 – De Internationale Rechtsorde..........................................................................25
De Verenigde Naties........................................................................................................... 25
DE RAAD VAN EUROPA........................................................................................................ 26
Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM)........................................................26
Hoofdstuk 4 – de federale politieke instellingen.....................................................................27
Het federale parlement....................................................................................................... 27
Samenstelling.................................................................................................................. 27
Bevoegdheden................................................................................................................. 27
Hoe komt een wet tot stand?........................................................................................... 28
Controle op de regering................................................................................................... 28
De Federale regering.......................................................................................................... 29
Koning en regering.......................................................................................................... 29
Samenstelling.................................................................................................................. 29
Structuur.......................................................................................................................... 29
Bevoegdheid van de Koning als tak van de wetgevende macht......................................29
Rechtsnormen (wie maakt de regels)..............................................................................30
Hoofdstuk 5 - Gemeenschappen en Gewesten.......................................................................31
Het federalisme.................................................................................................................. 31
De instellingen.................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 6 – het lokaal niveau............................................................................................. 32
De provincies...................................................................................................................... 32
De gemeenten.................................................................................................................... 32
Intercommunale samenwerkingsverbanden.......................................................................33
Definitie........................................................................................................................... 33
Soorten............................................................................................................................ 33
2
,DEEL III: Bronnen van het recht............................................................................................. 34
Hoofdstuk 1 – De Wet............................................................................................................. 34
wetsbegrip.......................................................................................................................... 34
Hiërarchie van de wetten.................................................................................................... 34
Europees recht................................................................................................................. 34
De Grondwet.................................................................................................................... 35
De wet............................................................................................................................. 35
Decreten.......................................................................................................................... 35
Ordonnanties................................................................................................................... 36
Koninklijke besluiten........................................................................................................ 36
Besluiten van een gewest- of gemeenschapsregering.....................................................36
Ministeriële besluiten....................................................................................................... 36
Provinciaal reglement...................................................................................................... 36
Gemeentelijk regelement................................................................................................ 36
Hoofdstuk 2 - Andere bronnen van het recht.........................................................................37
Rechtspraak........................................................................................................................ 37
de Rechter als slaaf van de wet.......................................................................................37
het groeiend belang van de rechterlijke macht...............................................................37
gewoonterecht.................................................................................................................... 38
Algemene rechtsbeginselen................................................................................................ 38
Wat zijn het?.................................................................................................................... 38
Verbod op rechtsmisbruik................................................................................................ 39
Rechtsleer/doctrine............................................................................................................. 39
Hogere rechtscolleges........................................................................................................ 39
Internationale hogere rechtscolleges...............................................................................40
Belgische hogere rechtscolleges......................................................................................41
Rekenhof......................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 4 - Indeling van de rechten...................................................................................44
Objectief vs. subjectief recht............................................................................................... 44
Subjectief recht................................................................................................................... 44
Rechtsfeiten..................................................................................................................... 45
REchtshandelingen.......................................................................................................... 45
Plechtige rechtshandelingen............................................................................................ 46
Deel IV: Gerechtelijk recht..................................................................................................... 46
Hoofdstuk 1 – Enkele algemene beginselen...........................................................................46
3
, Algemene begrippen........................................................................................................ 46
Hoofdstuk 2 – De rechtscolleges............................................................................................ 48
Hoorcollege 30/10.................................................................................................................. 49
Derde punt: Gerechtelijke procedure..................................................................................50
Vierde puntje: Arbitrage...................................................................................................... 53
Bewijsrecht (in burgerlijk recht)............................................................................................. 55
bewijslast............................................................................................................................ 55
Rechter blijft passief........................................................................................................ 55
Wie beweert, moet bewijzen............................................................................................ 55
Alleen feiten en rechtshandelingen moeten worden bewezen.........................................55
Rechtshandelingen (examen!)............................................................................................ 56
Bewijskracht....................................................................................................................... 57
Deel V: Goederen en zakenrecht............................................................................................ 60
hoofdstuk 1 - Indeling van de goederen.................................................................................60
Lichamelijke goederen en onlichamelijke goederen............................................................60
Roerende goederen en onroerende goederen....................................................................60
Verschil............................................................................................................................ 60
Onroerende goederen...................................................................................................... 61
Roerende goederen:........................................................................................................ 61
Gebruiksgoederen en verbruiksgoederen...........................................................................61
domeingoederen................................................................................................................. 61
Zelfstandige zakelijke rechten en zakelijke zekerheden.....................................................62
Hoofdstuk 2 – zelfstandige zakelijke rechten.........................................................................62
Kenmerken van het zakelijk recht.......................................................................................62
Het eigendomsrecht............................................................................................................ 63
Begrip en inhoud............................................................................................................. 63
Verwerven van eigendom................................................................................................ 63
Eigendomsvermoeden..................................................................................................... 65
Beperkingen van het eigendomsrecht................................................................................65
Beperkingen in het privaatrecht......................................................................................65
Beperkingen in het publiekrecht......................................................................................66
Mede-eigendom.................................................................................................................. 67
Het vruchtgebruik............................................................................................................... 68
Recht van opstal................................................................................................................. 68
Hoofdstuk 3 - de zakelijke zekerheden...................................................................................68
4