FIN DE SIECLE
= einde 19e eeuw , keer punt i/d tijd
Art nouveau
°1890
- Belgische archi op kaart gezet
=> Victor Horta en Paul Hankar.
- pas recente jaren echt gewaardeerd
- anti-burgerlijke beweging
o brak met de smaak vd bourgeoisie en een moderne stijl wilde creëren voor een nieuwe
tijd
1. Context
2. Kenmerken
3. Arts & Crafts
4. Art Nouveau
5. Internationale ontwikkelingen
6. Kritiek
7. Art Déco
Namen in verschillende landen
• BE: art nouveau
• DE: Jugendstil
• FR: art nouveau / style belge
• ENG: art nouveau / Modern Style
• NL: Nieuwe Kunst
• IT: Stile Liberty
• SP: Modernisme (niet hetzelfde als
“modernisme” in NL)
1
,1. CONTEXT
Maatschappelijke context:
- ° socialisme:
Eerst liberale hoek later katholieke, dan sociale beweging: reactie industirele problemen=
politiek moeilijke periode
ontstaan van arbeidersbewegingen, sociale wetgeving (arbeidsduur, kinderarbeid,..)
- wetenschappelijke ontw:
Nieuwe typologie: ° vliegtuig => luchthaven
° film => cinema
=> Impact op architectuur: nieuwe typologieën (luchthaven) , introductie van kunstlicht,…
Artistieke context :
- strikte regels uit klassieke en classicistische architectuur in vraag stellen.
- ‘Objectieve’ en klassieke perfectieregels weg
-> ‘kunst als creatieve actie’.
- Diverse stromingen :, eg. pointillisme, impressionisme symbolisme, fauvisme,…
ð Art Nouveau is een sterk decoratieve beeldtaal, waarbij vormgeving, de beleving van de mens
(sfeer) erg belangrijk worden.
2
, 2. KENMERKEN
Appreciatie & Perceptie
De Art Nouveau gaf België internationaal prestige.
Brussel werd een belangrijk centrum dankzij Victor Horta, Paul Hankar en Herny Van de Velde.
In BE waardering pas laat: verwaarloosd of gesloopt
Plaats in de architectuurgeschiedenis: 3 visies
- Buitenbeetje in architectuurgeschiedenis?
- Afsluiting negentiende-eeuwse evolutie?
o Hoogt en eindpunt 19de -eeuwse zoektocht eigen vormentaal
o Rationele inspiratie uit natuur (organische, fauna en flora)
o Inzet of beleving/sfeer
- 1 ste avant-gardebeweging v moderne tijd
o eerste helft van de 20ste eeuw verder tot ontwikkeling komt
→ Antwoord afh van focus op vorm, materiaalgebruik, ruimtelijkheid, betrokken actoren,..
Kenmerken van de Art Nouveau
Nieuwe vormentaal zoeken i/d natuur => niet symmetrie maar planten elementen
- Afzetten tegen 19de E
- Glas en ijzer op expressieve manier, glas in lood
- Rationele architectuur
o natuur als inspiratiebron “Mens terug zetten in de natuur”
- Geen historische stijlen
o het breekt met neoclassicisme en eclecticisme.
- Vloeiende, dynamische vormgeving + florale motieven (planten, bloemen).
- Zichtb gebruik nieuwe en traditionele materialen: ijzer, glas, hout, steen.
- Ruimtelijke transformatie
o gebouw w ontworpen volgens noden gebruiker.
- totaalkunstwerk
o Integratie van alle kunsten: architectuur, meubels, glas-in-lood, verlichting, decoratie
vormen één geheel
AVANT-GARDE?
JA? → nieuwe stijl(het moderne/nieuwe denken) NEE?→ geen nieuwe materialen gebruiken
3
= einde 19e eeuw , keer punt i/d tijd
Art nouveau
°1890
- Belgische archi op kaart gezet
=> Victor Horta en Paul Hankar.
- pas recente jaren echt gewaardeerd
- anti-burgerlijke beweging
o brak met de smaak vd bourgeoisie en een moderne stijl wilde creëren voor een nieuwe
tijd
1. Context
2. Kenmerken
3. Arts & Crafts
4. Art Nouveau
5. Internationale ontwikkelingen
6. Kritiek
7. Art Déco
Namen in verschillende landen
• BE: art nouveau
• DE: Jugendstil
• FR: art nouveau / style belge
• ENG: art nouveau / Modern Style
• NL: Nieuwe Kunst
• IT: Stile Liberty
• SP: Modernisme (niet hetzelfde als
“modernisme” in NL)
1
,1. CONTEXT
Maatschappelijke context:
- ° socialisme:
Eerst liberale hoek later katholieke, dan sociale beweging: reactie industirele problemen=
politiek moeilijke periode
ontstaan van arbeidersbewegingen, sociale wetgeving (arbeidsduur, kinderarbeid,..)
- wetenschappelijke ontw:
Nieuwe typologie: ° vliegtuig => luchthaven
° film => cinema
=> Impact op architectuur: nieuwe typologieën (luchthaven) , introductie van kunstlicht,…
Artistieke context :
- strikte regels uit klassieke en classicistische architectuur in vraag stellen.
- ‘Objectieve’ en klassieke perfectieregels weg
-> ‘kunst als creatieve actie’.
- Diverse stromingen :, eg. pointillisme, impressionisme symbolisme, fauvisme,…
ð Art Nouveau is een sterk decoratieve beeldtaal, waarbij vormgeving, de beleving van de mens
(sfeer) erg belangrijk worden.
2
, 2. KENMERKEN
Appreciatie & Perceptie
De Art Nouveau gaf België internationaal prestige.
Brussel werd een belangrijk centrum dankzij Victor Horta, Paul Hankar en Herny Van de Velde.
In BE waardering pas laat: verwaarloosd of gesloopt
Plaats in de architectuurgeschiedenis: 3 visies
- Buitenbeetje in architectuurgeschiedenis?
- Afsluiting negentiende-eeuwse evolutie?
o Hoogt en eindpunt 19de -eeuwse zoektocht eigen vormentaal
o Rationele inspiratie uit natuur (organische, fauna en flora)
o Inzet of beleving/sfeer
- 1 ste avant-gardebeweging v moderne tijd
o eerste helft van de 20ste eeuw verder tot ontwikkeling komt
→ Antwoord afh van focus op vorm, materiaalgebruik, ruimtelijkheid, betrokken actoren,..
Kenmerken van de Art Nouveau
Nieuwe vormentaal zoeken i/d natuur => niet symmetrie maar planten elementen
- Afzetten tegen 19de E
- Glas en ijzer op expressieve manier, glas in lood
- Rationele architectuur
o natuur als inspiratiebron “Mens terug zetten in de natuur”
- Geen historische stijlen
o het breekt met neoclassicisme en eclecticisme.
- Vloeiende, dynamische vormgeving + florale motieven (planten, bloemen).
- Zichtb gebruik nieuwe en traditionele materialen: ijzer, glas, hout, steen.
- Ruimtelijke transformatie
o gebouw w ontworpen volgens noden gebruiker.
- totaalkunstwerk
o Integratie van alle kunsten: architectuur, meubels, glas-in-lood, verlichting, decoratie
vormen één geheel
AVANT-GARDE?
JA? → nieuwe stijl(het moderne/nieuwe denken) NEE?→ geen nieuwe materialen gebruiken
3
