Samenvatting fysiologie urologie

S A M E N VATT I N G U R O LO G I E

H1: SEMEIOLOGIE

1.1 ZIEKTETEKENS: KLACHTEN, SYMPTOMEN

1.1.1 ALGEMENE SYMPTOMEN
Algemene symptomen:
Koorts:
 Acute infectie
o Hoge pieken bij pyelonefritis, prostatitis, orchi-epididymitis
 Abces: intermittent
 Grote tumor (bv nierkanker)
 Zonder infectieuze component
o Acute ureterobstructie met prostaglandinesecretie
** Bacteriële cystitis bij vrouw: geen koorts (mucosale infectie  geen toxines in
bloedbaan)
** Urinaire tuberculose: koorts en transpiratie ’s nachts


Eetlustverlies en vermagering:
 Urologische kankers
 Chronische infecties (vb nierabces)
 Nierinsufficiëntie


Nausea en braken:
 Chronisch
o Nierinsufficiëntie
 Acuut
o Acute nierkoliek

1.1.2 PIJN
Hoog abdominale pijn:
 Niergezwellen
o Grote niertumor: kapsel ingetrokken, ingroei
o Niercyste: zeldzaam
 Nierobstructie
o Acute nierkoliek: 
 Typisch: hevige unilaterale flankpijn
 Bewegingsdrang!
 Ook uitstraling naar genitaliën, nausea & braken
 Doffe rugpijn bij man
o Abdominale lymfekliermetastasen van testiskanker


Lage abdominale/ suprapubische pijn:

,  Urineretentie (globus vesicalis)
Pijn thv prostaat / perianale of perineale pijn
 (acute) prostatitis:  hoge koorts en LUTS
 Chronic pelvic pain syndrome: neuromusculaire ligamentaire aandoening in
het kleine bekken


Urethrale & peniele pijn
 Distale urethersteen
 Bacteriële cystitis / urethriritis:  pijn bij mictie
 (Andere: paraphymosis, balanitis, peyronie, priapisme, penisfractuur,
thromboflebitis vd dorsale peniele vene = ziekte van Mondor)


Scrotale pijn
 Hevige acute pijn
o Trauma
o Torsio testis
o Torsio appendix testis
 Pijn bij stappen / bewegen
o Epididymitis
o Ochri-epididymitis
 Testistumoren  GEEN pijn!

1.1.3 MICTIESYMPTOMEN = LUTS
Mictie & vullingsgerelateerde symtpomen
 Vullingsgerelateerd: pollakisurie, nycturie, urgentie, incontinentie
 Acute retentie
o Geen urineafvloei vanuit blaas (globus)
o Gepaard met hevige pijnlijke plasdrang
o Onderscheid met anurie /oligurie
 Algurie = strangurie
o Pijn tijdens plassen
o Typisch voor cystitis
 Anurie
o Geen urine
o Nefrologisch probleem
 Bruine urine
o Geconcentreerde urine, oud bloed of bilirubine
 Chronische urniretentie
o Langdurige retentie
o Totaal of partieel (residu)
 Dysurie (moeilijk plassen)
o Verminderd debiet  infravesicale obstructie/blaashypotonie
o Onderbreking mictie  blaassteen
o Mictie in verschillende tijden  residu, blaasdivertikel, vesico-
urethrale reflux
 Fecalurie
o Faeces in urine
o Tgv fistel



 Hematurie

, o Macroscopische hematurie
 Zichtbaar bloed in urine
 Altijd cytobacteriologisch urineondezoek (CBU)
  zo negatief: beeldvorming en cytoscopie
o Microscopische hematurie
 CBU, nier- & blaasechografie aangeraden
 Urineverlies:
o Inspanningsgebonden urineverlies /stressincontinentie
 Urineverlies bij verhoogde abdominale druk
o Aandrangsincontinentie
o Continu verlies
o Overloopsincontinentie
o Nadruppelen
 Banaal
 Te verhelpen met lifestyle interventies
 Uitgesproken bij urethrapathologie (stenose, divertikel)
o 5 majeure types (ppt)
 Stressincontinentie (afsluitmechanisme)
 Urge-incontinentie (OAB nat)  sterke plasdrang
 Overloopincontinentie (geen detrusorcontractie)
 Functionele incontinentie (cognitief, mobiliteit)
 Reflexincontinentie (GEEN urge, dwarslaesies)
 Nycturie
o ’s nachts opstaan
o Kan urologisch, nefrologisch
o Ook hartinsufficiëntie, varices en verlamming
 Enuresis = bedwateren
 Oligurie
o Te weinig urine
o Nefrologisch probleem
 Pollakisurie
o Vaker plassen
o Door irritatie (infectie, steen, tumor)
o Neurogene overprikkeling (overactieve blaas)
o Onvolledige blaaslediging (residu)
 Polyurie
o Overmatige urineproductie
o Oorzaak cardiaal of metabool
 Paruresis
o Niet kunnen plassen indien anderen aanwezig zijn
 Pneumaturie
o Luchtbellen met pruttelend geluid
o Door darmfistel of urologich blaasonderzoek
 Pyurie
o Troebele urine door leucocyturie
o Tgv infectie (acuut/latent)
 Rode urine
o Indien haematurie uitgesloten is
 Tgv eten rode biet
 Medicatie (pyramidine, rhodamine)
 Urge incontinentie
o Dringend moeten plassen

1.1.4 URETHRAAL VERLIES

,  SOA
 Corpus alienum
(normaal urethraal vochtverlies bij seksuele opwinding)

1.1.5 EJACULATIESTOORNISSEN
 Anejaculatie
o Geen ejaculatie
o Oorzaak:
 radicale prostatectomie: geen prostaat of zaadblaasjes meer
 obstrucite distaal van ducti ejaculatorii
 hematospermie
o microscopische bloedsporen
 hemospermie
o Macroscopisch zichtbare bloedsporen
o Oorzaak: prostaatbiopsie, prostatitis, prostaatkanker
 Retrograde ejaculatie
o Proximale prostaat urethra (blaashals) kan zich niet sluiten)
o Oorzaak:
 prostaatingerepen,
 inname alfablokker
 sympathectomie

1.1.6 ERECTIESTOORNISSEN
 Kromme erectie
o Kort frenulum
o Fimosis
o Congenitale kromming
o Verworven kromming (vb. bij ziekte van Peyronie)

1.1.7 ORGASMESTOORNISSEN
 Psychologisch- seksuologische benadering

1.1.8 VRAGENLIJSTEN
 LUTS  IPSS: international prostate symptome score
 Urine incontinentie  ICS?
 Erectiestoornsisen  IIEF: international index of erectile function
 Oncologisch  QoL
 Bedwateren  plaskalender


1.2 ZIEKTETEKENS: FYSIEK ONDERZOEK

1.2.1 ALGEMENE TEKENS
Anemie, cachexie, perifeer oedeem…




1.2.2 SPECIFIEKE TEKENS
 Slagpijn in nierloge = positief costolumbaal punt
o Acute pyelonefritis (hoge koorts)