Organisatie van de veiligheidssector I
Deel 1: België als welvaartstaat
Voorkennis van Vlaanderen en België
België = grondwettelijke staat
• Grondwet zet in grote lijnen uiteen hoe de staat bestuurd wordt; hoe instellingen zijn
georganiseerd en hoe burgers zich verhouden tegen deze instellingen
• Macht verdeeld over diverse instanties met elk een eigen bevoegdheid!
• Scheiding der Machten
België: monarchie. Koning is staatshoofd. (kan enkel samen met ministers bevoegdheden
uitoefenen)
Taak om wetten te maken en goed keuren: Parlement. Parlementsleden worden verkozen door
de bevolking. → Representatieve democratie
Parlement stelt regering samen.
Overheden. Hoe is onze Belgische staat georganiseerd?
België is een federale, gedecentraliseerde staat.
Federale overheid geeft bevoegdheden af aan de deelstaten en lokale overheden.
Ar 1 GW: België is een federale staat, bestaande uit gemeenschappen en gewesten.
Hiërarchie in rechtsnormen: de verschillende overheden hebben de bevoegdheid om eigen
rechtsnormen uit te vaardigen op hun niveau. Ze moeten wel altijd voldoen aan het hoger
niveau (en ultiem aan de grondwet)
,Federale staat: bevoegd voor alle grondgebied gebonden beslissingen en beslissingen in het
algemeen belang (bv. Sociale zekerheid)
De gemeenschappen: bevoegd voor persoons- en cultuurgebonden aangelegenheden (sport,
onderwijs,..)
De gewesten: economische en plaatsgebonden bevoegdheden (wegen, verkeer, water,..)
Vlaanderen: Vlaamse Regering & Parlement = gemeenschap + gewest
Ook nog gemeenten en provincies met hun bevoegdheden
Staatshervorming jaren 70 → decentralisatie
• Bevoegdheden werden overgeheveld van Federaal naar centraal niveau
(gemeenschaps/gewest niveau) zoals bv onderwijs, welzijnsector,..
• BV: 6e staatshervorming 2011 Vlinderakkoord: kinderbijslag overgedragen naar
gemeenschappen (nu groeipakket ipv kinderbijslag)
• Verschuiven van bevoegdheden → impact op hoe de organisatie zich vandaag kunnen
bewegen.
, Gemeentebestuur
• 2 organen: gemeenteraad en college van burgemeester en schepenen. Hoofd:
burgemeester
• Gemeenteraad: hoogste beslissingsorgaan van de gemeente, ‘parlement’ van de
gemeente. Leden rechtstreeks verkozen door gemeente.
• College v burgemeester en schepenen: uitvoering van de beslissingen vd
gemeenteraad. ‘regering van de gemeente”
• Burgemeester: hoofd van gemeente en vertegenwoordiger van de regering
Sociale Partners: What’s in a name?
Sociale partners: onderwijs, welzijnszorg, justitie, economie, politiek,…
Veelheid aan organisaties, manier van werken, voor verschillende groepen in de samenleving…
Noodzaak: orderning!
• Om cliënten te helpen naar de juiste ondersteuning, passend bij de noden.
• Weg wijzen naar juiste instantie en organisatie.
De samenleving en zijn verschillende actoren.
Geheel van werkvelden, organisaties, voorzieningen, netwerken die zich richten op het
organiseren en realiseren van welzijn en maatschappelijk opdrachten.
Met afspraken, regels en afbakening van verantwoordelijkheden.
Aangestuurd door de kaders van het beleid en gecontroleerd door een overheid.
Samenlevingsdriehoek
- Publieke sector:
non profit en
formeel
- Regels en
controle door de
overheid
- Maatschappelijk
e opdracht
- Georganiseerd
door OV of VZW
- Deels publieke
financiering
Staat; bv gemeenschapsinstelling Ruislede, het leger, politie, onderwijs,..
Civil society: maatschappelijk middenveld; creches, organisaties personen met handicap;
organisaties in jeugdwerk,.. – het idee de branding, economie,.. – sociale ondernemingen zoals
kromkommer, Granny’s finest,..
, As publiek – privaat
• Publieke organisaties: door ov georganiseerd. OV maakt gebruik van publieke middelen
voor zijn werking.
• Private organisaties: burgers die zich hiertoe organiseren. Vaak eigen middelen, soms
publieke middelen
Formeel-informeel
• Informele kant: gemeenschappen, burgers die zich vrijwillig organiseren voor
gezamenlijk project
• Formele kant: alle organisaties, diensten en economische markt
Profit – non profit:
• Inhoudelijke focus die een organisatie of bedrijf heeft
• Profit: gericht op winst maken als belangrijkste doel.
• Non profit: organisaties en initiatieven die zich richten op het realiseren van sociale
impact.
Welzijn in de Welvaarsstaat
Begrip verzorgingsstaat/welvaarsstaat
= samenlevingsvorm van sommige rijke geïndustrialiseerde landen, waarbij een aantal
grondrechten van de burger effectief gewaarborgd worden.
= de maatschappij waarin we leven en mogen genieten van talrijke voorzieningen en financiële
tegemoetkomingen → welvaartstaat/verzorgingsstaat
• Deze grondrechten zijn bedoeld om zijn materiële welvaart en kansen tot ontplooiing te
bevorderen.
• Dit gebeurt binnen de parlementaire democratie en met behoud van vrije markt
economische productiewijze.
Eenvoudiger:
• We leven in een welvaartsstaat, de samenleving neemt zijn verantwoordelijkheid op om
de grondrechten van burgers te waarborgen en kansen op ontplooiing te creëren:
• Grondrechten: 2 soorten grondrechten
o Fundamentele rechten of mensenrechten: vastgelegd in onze Grondwet.
Verzeker aan elke burger persoonlijkhede vrijheid en een menswaardig bestaan.
Recht op leven, vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid
o Sociale grondrechten: recht op werk, gezondheid, onderwijs,…
Om deze te waarborgen → uitbouw welvaartsstaat! (sociale zekerheid, dienstverlening)
De welvaartsstaat is niet-staats
Niet-staats: sociale organisaties zijn sterk betrokken.
• Bij besluitvorming
o Vaak politiek advies bij regerinsvoorstellen.
o Bv: sociaal overleg
• En bij uitvoering van het sociaal beleid
o Uitbetaling van uitkeringe door ziekenfonds, vakbonden,..
Deel 1: België als welvaartstaat
Voorkennis van Vlaanderen en België
België = grondwettelijke staat
• Grondwet zet in grote lijnen uiteen hoe de staat bestuurd wordt; hoe instellingen zijn
georganiseerd en hoe burgers zich verhouden tegen deze instellingen
• Macht verdeeld over diverse instanties met elk een eigen bevoegdheid!
• Scheiding der Machten
België: monarchie. Koning is staatshoofd. (kan enkel samen met ministers bevoegdheden
uitoefenen)
Taak om wetten te maken en goed keuren: Parlement. Parlementsleden worden verkozen door
de bevolking. → Representatieve democratie
Parlement stelt regering samen.
Overheden. Hoe is onze Belgische staat georganiseerd?
België is een federale, gedecentraliseerde staat.
Federale overheid geeft bevoegdheden af aan de deelstaten en lokale overheden.
Ar 1 GW: België is een federale staat, bestaande uit gemeenschappen en gewesten.
Hiërarchie in rechtsnormen: de verschillende overheden hebben de bevoegdheid om eigen
rechtsnormen uit te vaardigen op hun niveau. Ze moeten wel altijd voldoen aan het hoger
niveau (en ultiem aan de grondwet)
,Federale staat: bevoegd voor alle grondgebied gebonden beslissingen en beslissingen in het
algemeen belang (bv. Sociale zekerheid)
De gemeenschappen: bevoegd voor persoons- en cultuurgebonden aangelegenheden (sport,
onderwijs,..)
De gewesten: economische en plaatsgebonden bevoegdheden (wegen, verkeer, water,..)
Vlaanderen: Vlaamse Regering & Parlement = gemeenschap + gewest
Ook nog gemeenten en provincies met hun bevoegdheden
Staatshervorming jaren 70 → decentralisatie
• Bevoegdheden werden overgeheveld van Federaal naar centraal niveau
(gemeenschaps/gewest niveau) zoals bv onderwijs, welzijnsector,..
• BV: 6e staatshervorming 2011 Vlinderakkoord: kinderbijslag overgedragen naar
gemeenschappen (nu groeipakket ipv kinderbijslag)
• Verschuiven van bevoegdheden → impact op hoe de organisatie zich vandaag kunnen
bewegen.
, Gemeentebestuur
• 2 organen: gemeenteraad en college van burgemeester en schepenen. Hoofd:
burgemeester
• Gemeenteraad: hoogste beslissingsorgaan van de gemeente, ‘parlement’ van de
gemeente. Leden rechtstreeks verkozen door gemeente.
• College v burgemeester en schepenen: uitvoering van de beslissingen vd
gemeenteraad. ‘regering van de gemeente”
• Burgemeester: hoofd van gemeente en vertegenwoordiger van de regering
Sociale Partners: What’s in a name?
Sociale partners: onderwijs, welzijnszorg, justitie, economie, politiek,…
Veelheid aan organisaties, manier van werken, voor verschillende groepen in de samenleving…
Noodzaak: orderning!
• Om cliënten te helpen naar de juiste ondersteuning, passend bij de noden.
• Weg wijzen naar juiste instantie en organisatie.
De samenleving en zijn verschillende actoren.
Geheel van werkvelden, organisaties, voorzieningen, netwerken die zich richten op het
organiseren en realiseren van welzijn en maatschappelijk opdrachten.
Met afspraken, regels en afbakening van verantwoordelijkheden.
Aangestuurd door de kaders van het beleid en gecontroleerd door een overheid.
Samenlevingsdriehoek
- Publieke sector:
non profit en
formeel
- Regels en
controle door de
overheid
- Maatschappelijk
e opdracht
- Georganiseerd
door OV of VZW
- Deels publieke
financiering
Staat; bv gemeenschapsinstelling Ruislede, het leger, politie, onderwijs,..
Civil society: maatschappelijk middenveld; creches, organisaties personen met handicap;
organisaties in jeugdwerk,.. – het idee de branding, economie,.. – sociale ondernemingen zoals
kromkommer, Granny’s finest,..
, As publiek – privaat
• Publieke organisaties: door ov georganiseerd. OV maakt gebruik van publieke middelen
voor zijn werking.
• Private organisaties: burgers die zich hiertoe organiseren. Vaak eigen middelen, soms
publieke middelen
Formeel-informeel
• Informele kant: gemeenschappen, burgers die zich vrijwillig organiseren voor
gezamenlijk project
• Formele kant: alle organisaties, diensten en economische markt
Profit – non profit:
• Inhoudelijke focus die een organisatie of bedrijf heeft
• Profit: gericht op winst maken als belangrijkste doel.
• Non profit: organisaties en initiatieven die zich richten op het realiseren van sociale
impact.
Welzijn in de Welvaarsstaat
Begrip verzorgingsstaat/welvaarsstaat
= samenlevingsvorm van sommige rijke geïndustrialiseerde landen, waarbij een aantal
grondrechten van de burger effectief gewaarborgd worden.
= de maatschappij waarin we leven en mogen genieten van talrijke voorzieningen en financiële
tegemoetkomingen → welvaartstaat/verzorgingsstaat
• Deze grondrechten zijn bedoeld om zijn materiële welvaart en kansen tot ontplooiing te
bevorderen.
• Dit gebeurt binnen de parlementaire democratie en met behoud van vrije markt
economische productiewijze.
Eenvoudiger:
• We leven in een welvaartsstaat, de samenleving neemt zijn verantwoordelijkheid op om
de grondrechten van burgers te waarborgen en kansen op ontplooiing te creëren:
• Grondrechten: 2 soorten grondrechten
o Fundamentele rechten of mensenrechten: vastgelegd in onze Grondwet.
Verzeker aan elke burger persoonlijkhede vrijheid en een menswaardig bestaan.
Recht op leven, vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid
o Sociale grondrechten: recht op werk, gezondheid, onderwijs,…
Om deze te waarborgen → uitbouw welvaartsstaat! (sociale zekerheid, dienstverlening)
De welvaartsstaat is niet-staats
Niet-staats: sociale organisaties zijn sterk betrokken.
• Bij besluitvorming
o Vaak politiek advies bij regerinsvoorstellen.
o Bv: sociaal overleg
• En bij uitvoering van het sociaal beleid
o Uitbetaling van uitkeringe door ziekenfonds, vakbonden,..
