Samenvatting shock en orgaanfalen
geschreven door
pauliena
De website voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je de beste samenvattingen, notities en ander studiemateriaal. Voor alle toetsen,
examens en cursussen. Bekijk het aanbod op Stuvia.
www.stuvia.com
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
, SAMENVATTING SHOCK EN ORGAANFALEN
INLEIDING EN FYSIOPATHOLOGIE VAN SHOCK
1. Zuurstofradicalen
→ Medicijnen of toxines (in bijna elk ziekteproces komen er zuurstofradicalen vrij) → vrije radicalen →
peroxidatie van membraanlipiden → beschadiging van de weefsels en de cellen → meer productie
van vrije radicalen
- Zuurstofradicalen = onvoldoende gereduceerde vorm van O2 → niet genoeg elektronen
ontvangen
- ROS = reactive oxygen species → geven een elektron af of nemen er een op om zo een
stabieler/reactiever molecule te vormen o Veel dingen kunnen we niet meten in de praktijk
O Kan omgezet worden tot H2O2 (waterstofperoxide) en dat wordt gebruikt bij ontsmetting want is een
desinfectans (wondzorg)
→ Overal in een cel worden continu zuurstofradicalen gevormd
- Geven of accepteren van een elektron om een stabieler product te vormen → uiteindelijk
worden er zoveel elektronen opgenomen dat we terug bij water uitkomen (niet meer toxisch)
- Maar er zijn ook enzymen in de cel die proberen
van die O2 radicalen af te geraken
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvatting
→ Inflammatie, ischemie, reperfusie, veroudering,
diabetes, … bij elke mogelijke ontsteking wordt O2 oiv NADPH oxidase omgevormd naar een
superoxide anion en dit kan verschillende dingen vormen
1
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
, en
- Myeloperoxidase (aanwezig in de neutrofiele granulocyt) zal zorgen voor de omzetting naar
hyperchloridezuur dat al dan niet gedetoxificeerd zal worden
- Superoxide anion zal samen met stikstofoxide ONOO- vormen = peroxynitriet, dit zal de
binding aangaan met nitrotyrosine → deze zijn een indicator voor ROS schade
- Verschillende enzymatische reacties o SOD = superoxide dismutase
Wat beschadigen ze? → ROS beschadigen de belangrijkste
klassen van macromoleculen
O2- (superoxide H2O2 OH (hydroxil
anion) (waterstofperoxide) radicaal)
Nucleïnezuren Base modificeren
Proteïnen Beschadigen Fe-S Oxideren SH groep Aminozuur
proteïnen van proteïnen tot S2 modificeren
Lipiden/ Vetzuren Lipide peroxides
- Ze vallen het DNA aan → beschadigen erfelijk materiaal (nucleïnezuren)
- Beschadigen eiwitten → Verstoring van cellulaire enzymen waardoor het metabolisme
verstoord raakt
- Lipiden beschadigd met vorming van lipiden peroxiden o Lipiden peroxidatie →
beschadigen van de wanden waardoor het celmembraan minder vloeibaar wordt
o Permeabiliteit gaat veranderen en er ontstaan lekken => cellen gaan er opgeblazen uitzien
onder de microscoop
NO = stikstofoxide
- Krachtigste endogene vasodilatator o Wordt gemaakt in het endotheel oiv arginine → via NO synthase dat
werkt via cGMP
o Maar we vinden het ook in macrofagen, het is een neurotransmitter en de precursor ervan = L-
arginine
- Patiënt in shock heeft een lage bloeddruk → lage bloeddruk is niet altijd gelijk aan shock maar patiënt in
shock heeft wel een lage bloeddruk o Lage bloeddruk door teveel NO productie
- In sommige omstandigheden bij shock en orgaanfalen zal NO binden aan zuurstofradicalen o NO
verhindert verschillende dingen
- Zuurstofradicalen proberen overal te combineren met iets anders → superoxide anion + stikstofoxide =
peroxynitriet, peroxynitriet + tyrosine = nitrotyrosine o Nitrotyrosine kunnen we wel meten !
2
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
, Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Anti-oxidantia → eliminatie van ROS
- Vitamine E, C en A = natuurlijke anti-oxidantia o Vitamine C is een goed anti-oxidans dat
gebruikt wordt in de behandeling bij ischemie en reperfusie
- Enzymen die werken als anti-oxidantia → continue aanmaak van ROS verhinderen
o Superoxide dismutase → zet 2O2- om in H2O2 en O2
o Catalase → zet H2O2 om in H2O en O2
o Glutathion peroxidase → zet H2O2 om in H2O en GSSG = glutathion disulfide
- Anti-oxidantia proberen zuurstofradicalen af te breken tot water → ontgiftende functies
- Ijzer komt hier dikwijls in terug o RBC circuleren in het lichaam om O2 af te geven thv de
perifere weefsels maar ook om zuurstofradicalen om te zetten → ijzer is meestal in de Fe2+
vorm aanwezig in Hb
▪ Fe2+ reageert met H2O2 tot OH = hydroxyl radicaal waarvoor geen
mechanisme ontstaat om weg te werken met als resultaat beschadiging van
RBC → door zuurstofradicalen wordt Fe2+ omgezet tot Fe3+
o Fe3+ in RBC terug omzetten naar Fe2+ anders kan zuurstof niet meer binden aan
hemoglobine (ook een vorm van anti-oxidantia)
Ischemie – perfusie
Bij ischemie en reperfusie is er een enorme productie van ROS
Ischemie = verminderde doorbloeding van organen en weefsels
- Het is niet alleen gevaarlijk om tijdelijk geen bloed te
hebben om voedingstoffen, O2 en anderen dingen naar de
weefsels te brengen → wanneer de bloedtoevoer naar bepaalde organen of delen afgesloten
wordt krijg je ischemie
- In de geneeskunde → doorbloeding naar weefsels en organen verbeteren o Als de nier niet
voldoende geperfundeerd wordt → onvoldoende filtratie o Als het hart niet voldoende
geperfundeerd wordt → overlijden
Reperfusie = herstel van de bloedstroom naar de weefsels in het lichaam, wanneer de bloedstroom
eerst verminderd of zelfs afwezig was
- Bv als iemand een accident heeft en daarna wordt bevrijd
3
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
geschreven door
pauliena
De website voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je de beste samenvattingen, notities en ander studiemateriaal. Voor alle toetsen,
examens en cursussen. Bekijk het aanbod op Stuvia.
www.stuvia.com
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
, SAMENVATTING SHOCK EN ORGAANFALEN
INLEIDING EN FYSIOPATHOLOGIE VAN SHOCK
1. Zuurstofradicalen
→ Medicijnen of toxines (in bijna elk ziekteproces komen er zuurstofradicalen vrij) → vrije radicalen →
peroxidatie van membraanlipiden → beschadiging van de weefsels en de cellen → meer productie
van vrije radicalen
- Zuurstofradicalen = onvoldoende gereduceerde vorm van O2 → niet genoeg elektronen
ontvangen
- ROS = reactive oxygen species → geven een elektron af of nemen er een op om zo een
stabieler/reactiever molecule te vormen o Veel dingen kunnen we niet meten in de praktijk
O Kan omgezet worden tot H2O2 (waterstofperoxide) en dat wordt gebruikt bij ontsmetting want is een
desinfectans (wondzorg)
→ Overal in een cel worden continu zuurstofradicalen gevormd
- Geven of accepteren van een elektron om een stabieler product te vormen → uiteindelijk
worden er zoveel elektronen opgenomen dat we terug bij water uitkomen (niet meer toxisch)
- Maar er zijn ook enzymen in de cel die proberen
van die O2 radicalen af te geraken
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvatting
→ Inflammatie, ischemie, reperfusie, veroudering,
diabetes, … bij elke mogelijke ontsteking wordt O2 oiv NADPH oxidase omgevormd naar een
superoxide anion en dit kan verschillende dingen vormen
1
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
, en
- Myeloperoxidase (aanwezig in de neutrofiele granulocyt) zal zorgen voor de omzetting naar
hyperchloridezuur dat al dan niet gedetoxificeerd zal worden
- Superoxide anion zal samen met stikstofoxide ONOO- vormen = peroxynitriet, dit zal de
binding aangaan met nitrotyrosine → deze zijn een indicator voor ROS schade
- Verschillende enzymatische reacties o SOD = superoxide dismutase
Wat beschadigen ze? → ROS beschadigen de belangrijkste
klassen van macromoleculen
O2- (superoxide H2O2 OH (hydroxil
anion) (waterstofperoxide) radicaal)
Nucleïnezuren Base modificeren
Proteïnen Beschadigen Fe-S Oxideren SH groep Aminozuur
proteïnen van proteïnen tot S2 modificeren
Lipiden/ Vetzuren Lipide peroxides
- Ze vallen het DNA aan → beschadigen erfelijk materiaal (nucleïnezuren)
- Beschadigen eiwitten → Verstoring van cellulaire enzymen waardoor het metabolisme
verstoord raakt
- Lipiden beschadigd met vorming van lipiden peroxiden o Lipiden peroxidatie →
beschadigen van de wanden waardoor het celmembraan minder vloeibaar wordt
o Permeabiliteit gaat veranderen en er ontstaan lekken => cellen gaan er opgeblazen uitzien
onder de microscoop
NO = stikstofoxide
- Krachtigste endogene vasodilatator o Wordt gemaakt in het endotheel oiv arginine → via NO synthase dat
werkt via cGMP
o Maar we vinden het ook in macrofagen, het is een neurotransmitter en de precursor ervan = L-
arginine
- Patiënt in shock heeft een lage bloeddruk → lage bloeddruk is niet altijd gelijk aan shock maar patiënt in
shock heeft wel een lage bloeddruk o Lage bloeddruk door teveel NO productie
- In sommige omstandigheden bij shock en orgaanfalen zal NO binden aan zuurstofradicalen o NO
verhindert verschillende dingen
- Zuurstofradicalen proberen overal te combineren met iets anders → superoxide anion + stikstofoxide =
peroxynitriet, peroxynitriet + tyrosine = nitrotyrosine o Nitrotyrosine kunnen we wel meten !
2
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
, Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Anti-oxidantia → eliminatie van ROS
- Vitamine E, C en A = natuurlijke anti-oxidantia o Vitamine C is een goed anti-oxidans dat
gebruikt wordt in de behandeling bij ischemie en reperfusie
- Enzymen die werken als anti-oxidantia → continue aanmaak van ROS verhinderen
o Superoxide dismutase → zet 2O2- om in H2O2 en O2
o Catalase → zet H2O2 om in H2O en O2
o Glutathion peroxidase → zet H2O2 om in H2O en GSSG = glutathion disulfide
- Anti-oxidantia proberen zuurstofradicalen af te breken tot water → ontgiftende functies
- Ijzer komt hier dikwijls in terug o RBC circuleren in het lichaam om O2 af te geven thv de
perifere weefsels maar ook om zuurstofradicalen om te zetten → ijzer is meestal in de Fe2+
vorm aanwezig in Hb
▪ Fe2+ reageert met H2O2 tot OH = hydroxyl radicaal waarvoor geen
mechanisme ontstaat om weg te werken met als resultaat beschadiging van
RBC → door zuurstofradicalen wordt Fe2+ omgezet tot Fe3+
o Fe3+ in RBC terug omzetten naar Fe2+ anders kan zuurstof niet meer binden aan
hemoglobine (ook een vorm van anti-oxidantia)
Ischemie – perfusie
Bij ischemie en reperfusie is er een enorme productie van ROS
Ischemie = verminderde doorbloeding van organen en weefsels
- Het is niet alleen gevaarlijk om tijdelijk geen bloed te
hebben om voedingstoffen, O2 en anderen dingen naar de
weefsels te brengen → wanneer de bloedtoevoer naar bepaalde organen of delen afgesloten
wordt krijg je ischemie
- In de geneeskunde → doorbloeding naar weefsels en organen verbeteren o Als de nier niet
voldoende geperfundeerd wordt → onvoldoende filtratie o Als het hart niet voldoende
geperfundeerd wordt → overlijden
Reperfusie = herstel van de bloedstroom naar de weefsels in het lichaam, wanneer de bloedstroom
eerst verminderd of zelfs afwezig was
- Bv als iemand een accident heeft en daarna wordt bevrijd
3
Gedownload door: KristofVanMarcke | Wil jij €76 per
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?
