1. De o van onderwijs
H1 – De O van oranje onderwijs.
Kunnen uitleggen
Je verruimt je pedagogisch-didactische blik op evalueren en zelfsturing (herkennen en begrijpen).
* Evolutie kijk op evalueren
* Proces van leren en wat dat betekent voor hoe we naar evalueren kijken
* Kijk op zelfsturing: waarom is dat belangrijk en wat is het?
* Focus op metacognitieve strategieën
Je verrijkt je pedagogisch-didactisch handelen op vlak van evalueren en zelfsturing
(toepassen, analyseren en creëren).
* Het leren van je leerlingen kunnen richten, zichtbaar maken en begeleiden adhv van
concrete ideeën.
* Hoe stimuleer je zelfsturing, met specifieke aandacht voor metacognitieve
strategieën?
1.1 Evalueren is leren en leren is evalueren.
Probleem bij leerlingen:
• Prestatiedruk
“Er moeten regelmatig punten op het rapport verschijnen.”
• Toetsen = (schijn)controle
Gevoel zich te moeten verantwoorden tav ouders, collega’s, inspectie…
• Meten= weten
Conclusie: de huidige manier van evalueren is vaak op het kortermijngeheugen van de leerlingen.
De modernisering heeft op vlak van evaluatie echt wel wat in beweging gezet.
Ze hielden rekening met de verzuchtingen van leerlingen en leerkrachten, hebben literatuur rond evaluatie
genomen en we zagen steeds meer scholen minder focus leggen op het presteren en het afnemen van
reeks toetsen en examens.
+ ook ingang begin te vinden in scholen die nieuwe paden inslaan die proberen op een manier lesgeven die
meer focus legt op leren, die kritisch kijken naar hun evalueren… die dingen experimenteren
Waarom ?
1. zodra de les voorbij is vergeten de leerlingen de leerstof, omdat ze weinig worden uitgedaagd om
van de leerstof parate kennis te maken.
Silfhout (2019) het benoemt: “leerlingen, zweten, weten en vergeten”
è Zeker als het gaat over evaluaties (bv. Examens) waar er veel van de leerling afhangt.
2. Minder gemotiveerd:
- toetsen worden gebruikt als middel om leerlingen bij de les te houden (Bv “pas op dit moet je
kennen voor de toets”).
1
, - Ook invulboeken wordt de belangrijkste info in kaders gezet (bv. Bij Frans).
- Op deze manier wordt de leerstof voorgekauwd en amper beroep op zelfsturing.
Probleem:
Zodra leerlingen naar het middelbaar gaan wordt ervan hen verwacht dat ze spontaan leren in eigen
handen kunnen nemen.
MAAR!
- Leerlingen hebben echter nood aan ondersteuning
Oplossing:
Sinds 2019 meer aandacht aan zelfsturende vaardigheden, belang wordt herkend en de opname ervan in
de evaluatie
+ onderzoek toont aan dat goede resultatien GEEN garantie bieden op een succesvolle schoolloopbaan,
zelfsturende vaardigheden van leerlingen blijken hierin een BETERE voorspeller te zijn
NOOD van presteren naar groeien en leren
Niet eerst lesgeven en dan evalueren -> deze zijn verweven met elkaar en staan niet los van elkaar.
Rol van toetsen
2 soorten:
* Formele toetsmomenten (Focus op summatief toetsen)
= Presteren met als doel aan te tonen dat leerlingen de kennis en vaardigheden (duurzaam)
beheersen
* Formele én informele toetsmomenten (Focus op formatief toetsen (beperkt) summatief)
= Leren met als doel kennis en vaardigheden op te bouwen
= Mislukken mag en moet zelfs
= Ingebed in dagelijkse onderwijspraktijk
Wat is het verschil tussen summatief en informatief?
Summatief:een beoordeling die aan het einde van een
leerproces plaatsvindt om te meten wat een leerling heeft
geleerd en of aan leerdoelen is voldaan.
Formatief:het proces van informatie verzamelen om het leren te
sturen en te verbeteren, waarbij de focus ligt op het leerproces
zelf en niet primair op een eindcijfer.
Bv. Met koken.
2
,Doel evalueren
Vroeger: focus op toetsen en presteren
* Laten zien wat je kent en kunt
* Resultaatgericht: maken, afmaken, een resultaat neerzetten en beoordeling
* Eerder fixed mindset
Nu: focus op groei in leren, nadruk op leren
* Groei: beter worden in een bepaalde taak
* Vaardigheden ontwikkelen die bijdragen aan het leerproces
* Procesgericht: experimenteren, proberen, oefenen en uitzoeken wat werkt en wat niet werkt
* Eerder groeigerichte mindset
Probleem:
we komen regelmatig op scholen situaties tegen waar de begrippen leren en presteren door elkaar worden
gehaald. En dat heeft gevolgen voor de taakbeleving van de leerlingen en daarmee hun mindset en
motivatie.
Is presteren dan verkeerd?
Het is geen probleem zolang:
* Leerlingen kunnen best in een presteersituatie worden gezet.
* Presteren gaat beter als ze eerder hebben ervaren hoe ze iets leren beheersen.
* Als docent moet je bewust kiezen: gaat het om leren of om presteren?
* Denk na over het doel: wat wil je bereiken met de prestatie?
* Zorg dat er genoeg leer- en oefenmomenten vooraf zijn gegaan.
* Bepaal wat je met de informatie uit de prestatie doet: alleen een cijfer of ook input voor nieuw
leren?
* Maak de voortgang zichtbaar, zodat leerlingen kunnen zien dat ze vooruitgaan.
Verantwoordelijkheid.
Leerkracht
= Verantwoordelijk voor het leren van leerlingen
Leerkracht én ontwikkeling tot zelfsturende leerlingen
= Leerlingen nemen ook verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces en dat van hun medeleerlingen
Examenvraag bovenste kunnen samenvatten:
Antwoord:
3
, CFR DOEL: Het proces van leren kennen om zo te begrijpen waarom je leerlingen al dan niet tot leren
komen
Hoe komt leren tot stand?
Afbeelding kunnen uitleggen en toepassen op voorbeelden.
Tom Sherrington: Engeland, Londen à jaren leerkracht
geweest, daarna als doel dat elke leerkracht moet weten
hoe proces van leren werkt, omdat handvaten bied om
beter te leren.
1. AANDACHT en OMGEVING
* Niet enkel een rustige omgeving zorgt voor
aandacht (externe prikkels)
* Aandacht en omgeving gaat in twee richtingen
* Mentale aandacht: structuren die leerlingen
focussen op het proces van leren, zonder al te veel
inspanning, vb, een taak die je bijna vanzelf een aantal dingen laat doen
Probleem:
hoe garandeer ik aandacht? Hoe zorg ik ervoor dat de focus op dat komt dat ze te leren hebben?
Oplossing:
strategieën rond het veilig stellen van aandacht, het gebruik van narratieve structuren, inclusieve
vragen, aandachtsgerichte prikkels. (bv. LEREN RICHTEN)
Niet “heb je het begrepen?” maar wel “Wat heb je begrepen?” en “cold calling”
2. WERKGEHEUGEN
De plaats waar de nieuwe informatie het eerst binnen komt
4
H1 – De O van oranje onderwijs.
Kunnen uitleggen
Je verruimt je pedagogisch-didactische blik op evalueren en zelfsturing (herkennen en begrijpen).
* Evolutie kijk op evalueren
* Proces van leren en wat dat betekent voor hoe we naar evalueren kijken
* Kijk op zelfsturing: waarom is dat belangrijk en wat is het?
* Focus op metacognitieve strategieën
Je verrijkt je pedagogisch-didactisch handelen op vlak van evalueren en zelfsturing
(toepassen, analyseren en creëren).
* Het leren van je leerlingen kunnen richten, zichtbaar maken en begeleiden adhv van
concrete ideeën.
* Hoe stimuleer je zelfsturing, met specifieke aandacht voor metacognitieve
strategieën?
1.1 Evalueren is leren en leren is evalueren.
Probleem bij leerlingen:
• Prestatiedruk
“Er moeten regelmatig punten op het rapport verschijnen.”
• Toetsen = (schijn)controle
Gevoel zich te moeten verantwoorden tav ouders, collega’s, inspectie…
• Meten= weten
Conclusie: de huidige manier van evalueren is vaak op het kortermijngeheugen van de leerlingen.
De modernisering heeft op vlak van evaluatie echt wel wat in beweging gezet.
Ze hielden rekening met de verzuchtingen van leerlingen en leerkrachten, hebben literatuur rond evaluatie
genomen en we zagen steeds meer scholen minder focus leggen op het presteren en het afnemen van
reeks toetsen en examens.
+ ook ingang begin te vinden in scholen die nieuwe paden inslaan die proberen op een manier lesgeven die
meer focus legt op leren, die kritisch kijken naar hun evalueren… die dingen experimenteren
Waarom ?
1. zodra de les voorbij is vergeten de leerlingen de leerstof, omdat ze weinig worden uitgedaagd om
van de leerstof parate kennis te maken.
Silfhout (2019) het benoemt: “leerlingen, zweten, weten en vergeten”
è Zeker als het gaat over evaluaties (bv. Examens) waar er veel van de leerling afhangt.
2. Minder gemotiveerd:
- toetsen worden gebruikt als middel om leerlingen bij de les te houden (Bv “pas op dit moet je
kennen voor de toets”).
1
, - Ook invulboeken wordt de belangrijkste info in kaders gezet (bv. Bij Frans).
- Op deze manier wordt de leerstof voorgekauwd en amper beroep op zelfsturing.
Probleem:
Zodra leerlingen naar het middelbaar gaan wordt ervan hen verwacht dat ze spontaan leren in eigen
handen kunnen nemen.
MAAR!
- Leerlingen hebben echter nood aan ondersteuning
Oplossing:
Sinds 2019 meer aandacht aan zelfsturende vaardigheden, belang wordt herkend en de opname ervan in
de evaluatie
+ onderzoek toont aan dat goede resultatien GEEN garantie bieden op een succesvolle schoolloopbaan,
zelfsturende vaardigheden van leerlingen blijken hierin een BETERE voorspeller te zijn
NOOD van presteren naar groeien en leren
Niet eerst lesgeven en dan evalueren -> deze zijn verweven met elkaar en staan niet los van elkaar.
Rol van toetsen
2 soorten:
* Formele toetsmomenten (Focus op summatief toetsen)
= Presteren met als doel aan te tonen dat leerlingen de kennis en vaardigheden (duurzaam)
beheersen
* Formele én informele toetsmomenten (Focus op formatief toetsen (beperkt) summatief)
= Leren met als doel kennis en vaardigheden op te bouwen
= Mislukken mag en moet zelfs
= Ingebed in dagelijkse onderwijspraktijk
Wat is het verschil tussen summatief en informatief?
Summatief:een beoordeling die aan het einde van een
leerproces plaatsvindt om te meten wat een leerling heeft
geleerd en of aan leerdoelen is voldaan.
Formatief:het proces van informatie verzamelen om het leren te
sturen en te verbeteren, waarbij de focus ligt op het leerproces
zelf en niet primair op een eindcijfer.
Bv. Met koken.
2
,Doel evalueren
Vroeger: focus op toetsen en presteren
* Laten zien wat je kent en kunt
* Resultaatgericht: maken, afmaken, een resultaat neerzetten en beoordeling
* Eerder fixed mindset
Nu: focus op groei in leren, nadruk op leren
* Groei: beter worden in een bepaalde taak
* Vaardigheden ontwikkelen die bijdragen aan het leerproces
* Procesgericht: experimenteren, proberen, oefenen en uitzoeken wat werkt en wat niet werkt
* Eerder groeigerichte mindset
Probleem:
we komen regelmatig op scholen situaties tegen waar de begrippen leren en presteren door elkaar worden
gehaald. En dat heeft gevolgen voor de taakbeleving van de leerlingen en daarmee hun mindset en
motivatie.
Is presteren dan verkeerd?
Het is geen probleem zolang:
* Leerlingen kunnen best in een presteersituatie worden gezet.
* Presteren gaat beter als ze eerder hebben ervaren hoe ze iets leren beheersen.
* Als docent moet je bewust kiezen: gaat het om leren of om presteren?
* Denk na over het doel: wat wil je bereiken met de prestatie?
* Zorg dat er genoeg leer- en oefenmomenten vooraf zijn gegaan.
* Bepaal wat je met de informatie uit de prestatie doet: alleen een cijfer of ook input voor nieuw
leren?
* Maak de voortgang zichtbaar, zodat leerlingen kunnen zien dat ze vooruitgaan.
Verantwoordelijkheid.
Leerkracht
= Verantwoordelijk voor het leren van leerlingen
Leerkracht én ontwikkeling tot zelfsturende leerlingen
= Leerlingen nemen ook verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces en dat van hun medeleerlingen
Examenvraag bovenste kunnen samenvatten:
Antwoord:
3
, CFR DOEL: Het proces van leren kennen om zo te begrijpen waarom je leerlingen al dan niet tot leren
komen
Hoe komt leren tot stand?
Afbeelding kunnen uitleggen en toepassen op voorbeelden.
Tom Sherrington: Engeland, Londen à jaren leerkracht
geweest, daarna als doel dat elke leerkracht moet weten
hoe proces van leren werkt, omdat handvaten bied om
beter te leren.
1. AANDACHT en OMGEVING
* Niet enkel een rustige omgeving zorgt voor
aandacht (externe prikkels)
* Aandacht en omgeving gaat in twee richtingen
* Mentale aandacht: structuren die leerlingen
focussen op het proces van leren, zonder al te veel
inspanning, vb, een taak die je bijna vanzelf een aantal dingen laat doen
Probleem:
hoe garandeer ik aandacht? Hoe zorg ik ervoor dat de focus op dat komt dat ze te leren hebben?
Oplossing:
strategieën rond het veilig stellen van aandacht, het gebruik van narratieve structuren, inclusieve
vragen, aandachtsgerichte prikkels. (bv. LEREN RICHTEN)
Niet “heb je het begrepen?” maar wel “Wat heb je begrepen?” en “cold calling”
2. WERKGEHEUGEN
De plaats waar de nieuwe informatie het eerst binnen komt
4
