Zorgen over grenzen
Cultuursensitief verplegen in een wereld vol misverstanden
door
……
VBS14-23
Bachelor HBO-Verpleegkunde
Hogeschool Leiden
16 juni 2025
Begeleidend docent: …
7450 woorden
‘Niets uit dit document mag zonder toestemming worden overgenomen door derden’
,Voorwoord
Ik ben …., derdejaars duaal student verpleegkunde aan de Hogeschool Leiden en werkzaam op de
afdeling …. van een academisch ziekenhuis. Voor u ligt mijn scriptie ‘Zorgen over grenzen:
Cultuursensitief verplegen in een wereld vol misverstanden’. Een onderwerp dat mij aan het hart ligt.
In een wereld waarin oorlogen, migratie en globalisering toenemen, groeit ook de culturele
diversiteit binnen de zorg. Op de afdeling komen al deze werelden samen. Iedere patiënt brengt een
eigen achtergrond, unieke perspectieven, vragen en ideeën met zich mee. Daarvoor wil ik ruimte
creëren.
Deze diversiteit vraagt om een kritische blik op hoe wij als verpleegkundigen omgaan met
cultuursensitieve zorg in de praktijk. Het doel van dit onderzoek is beter te begrijpen welke factoren
de culturele sensitiviteit van verpleegkundigen op deze afdeling beïnvloeden. Daarbij richt ik me op
obstakels en uitdagingen die worden ervaren bij het toepassen van cultuursensitieve zorg en doe ik
een voorstel voor verbetering van de zorg voor patiënten met diverse culturele achtergronden.
Dit verslag is geschreven in opdracht van de Hogeschool Leiden als onderdeel van beroepssituatie 14.
Graag bedank ik mijn begeleider, …., voor haar betrokken begeleiding en ondersteuning. Ook wil ik
mijn collega’s op de afdeling bedanken voor hun medewerking en openheid.
Het schrijven van het verslag verliep prettig. Van maart tot en met juni 2025 werkte ik aan dit
onderzoek. Ik ben erg trots op het eindresultaat en hoop hiermee een bijdrage te leveren aan een
inclusieve zorgcultuur op de afdeling. Een cultuur die wat mij betreft de basis vormt voor de zorg van
de toekomst.
Ik wens u veel leesplezier.
…
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Inleiding..................................................................................................................................................5
Urgentie.............................................................................................................................................5
DMIS-model.......................................................................................................................................6
Gewenste situatie..............................................................................................................................7
Probleemanalyse met behulp van het ASE-model.............................................................................8
Stakeholdersanalyse.........................................................................................................................10
Methode literatuuronderzoek..............................................................................................................12
Zoekstrategie....................................................................................................................................12
Inclusiecriteria..................................................................................................................................14
Exclusiecriteria.................................................................................................................................14
Filters en resultaten.........................................................................................................................14
Methode praktijkonderzoek.................................................................................................................18
Dataverzameling..............................................................................................................................18
Onderzoekspopulatie.......................................................................................................................18
Data-analyse.....................................................................................................................................19
Resultaten literatuuronderzoek...........................................................................................................20
Resultaten praktijkonderzoek...............................................................................................................25
Opgehaalde thema’s uit praktijkonderzoek.....................................................................................26
Resultaten DMIS-model...................................................................................................................28
Conclusie..............................................................................................................................................29
Vergelijking tussen literatuur- en praktijkonderzoek.......................................................................29
Beantwoording hoofdvraag..............................................................................................................29
Onderzoeksbeperkingen..................................................................................................................30
Slot...................................................................................................................................................30
Advies voor cultuursensitieve zorg op de afdeling...............................................................................31
Verpleegkundig leiderschap.............................................................................................................33
Tijdens de afsluitende fase van het onderzoek heb ik mijn adviezen overgedragen aan de
leidinggevenden van de afdeling en het voorstel ingediend bij het verbeterteam, die ik tussentijds
al mondeling had bijgepraat. Hun erkenning van het belang onderstreepten de relevantie van het
thema. Oorspronkelijk stelde ik voor om elk kwartaal scholing te organiseren, maar in overleg met
3
, de sleutelfiguren is dat aangepast naar een halfjaarlijkse scholing, passend bij de huidige
personeelsbezetting. In de praktijk zal moeten blijken of dit haalbaar is en of het daadwerkelijk
wordt opgepakt................................................................................................................................33
Literatuurlijst........................................................................................................................................34
Bijlagen.................................................................................................................................................37
Bijlage 1: CASP-checklisten...............................................................................................................37
Bijlage 2: Topiclijst interview............................................................................................................53
Bijlage 3: Informatiebrief deelnemers en toestemmingsverklaring.................................................54
Bijlage 4: Open en axiale codes per respondent..............................................................................56
4
Cultuursensitief verplegen in een wereld vol misverstanden
door
……
VBS14-23
Bachelor HBO-Verpleegkunde
Hogeschool Leiden
16 juni 2025
Begeleidend docent: …
7450 woorden
‘Niets uit dit document mag zonder toestemming worden overgenomen door derden’
,Voorwoord
Ik ben …., derdejaars duaal student verpleegkunde aan de Hogeschool Leiden en werkzaam op de
afdeling …. van een academisch ziekenhuis. Voor u ligt mijn scriptie ‘Zorgen over grenzen:
Cultuursensitief verplegen in een wereld vol misverstanden’. Een onderwerp dat mij aan het hart ligt.
In een wereld waarin oorlogen, migratie en globalisering toenemen, groeit ook de culturele
diversiteit binnen de zorg. Op de afdeling komen al deze werelden samen. Iedere patiënt brengt een
eigen achtergrond, unieke perspectieven, vragen en ideeën met zich mee. Daarvoor wil ik ruimte
creëren.
Deze diversiteit vraagt om een kritische blik op hoe wij als verpleegkundigen omgaan met
cultuursensitieve zorg in de praktijk. Het doel van dit onderzoek is beter te begrijpen welke factoren
de culturele sensitiviteit van verpleegkundigen op deze afdeling beïnvloeden. Daarbij richt ik me op
obstakels en uitdagingen die worden ervaren bij het toepassen van cultuursensitieve zorg en doe ik
een voorstel voor verbetering van de zorg voor patiënten met diverse culturele achtergronden.
Dit verslag is geschreven in opdracht van de Hogeschool Leiden als onderdeel van beroepssituatie 14.
Graag bedank ik mijn begeleider, …., voor haar betrokken begeleiding en ondersteuning. Ook wil ik
mijn collega’s op de afdeling bedanken voor hun medewerking en openheid.
Het schrijven van het verslag verliep prettig. Van maart tot en met juni 2025 werkte ik aan dit
onderzoek. Ik ben erg trots op het eindresultaat en hoop hiermee een bijdrage te leveren aan een
inclusieve zorgcultuur op de afdeling. Een cultuur die wat mij betreft de basis vormt voor de zorg van
de toekomst.
Ik wens u veel leesplezier.
…
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Inleiding..................................................................................................................................................5
Urgentie.............................................................................................................................................5
DMIS-model.......................................................................................................................................6
Gewenste situatie..............................................................................................................................7
Probleemanalyse met behulp van het ASE-model.............................................................................8
Stakeholdersanalyse.........................................................................................................................10
Methode literatuuronderzoek..............................................................................................................12
Zoekstrategie....................................................................................................................................12
Inclusiecriteria..................................................................................................................................14
Exclusiecriteria.................................................................................................................................14
Filters en resultaten.........................................................................................................................14
Methode praktijkonderzoek.................................................................................................................18
Dataverzameling..............................................................................................................................18
Onderzoekspopulatie.......................................................................................................................18
Data-analyse.....................................................................................................................................19
Resultaten literatuuronderzoek...........................................................................................................20
Resultaten praktijkonderzoek...............................................................................................................25
Opgehaalde thema’s uit praktijkonderzoek.....................................................................................26
Resultaten DMIS-model...................................................................................................................28
Conclusie..............................................................................................................................................29
Vergelijking tussen literatuur- en praktijkonderzoek.......................................................................29
Beantwoording hoofdvraag..............................................................................................................29
Onderzoeksbeperkingen..................................................................................................................30
Slot...................................................................................................................................................30
Advies voor cultuursensitieve zorg op de afdeling...............................................................................31
Verpleegkundig leiderschap.............................................................................................................33
Tijdens de afsluitende fase van het onderzoek heb ik mijn adviezen overgedragen aan de
leidinggevenden van de afdeling en het voorstel ingediend bij het verbeterteam, die ik tussentijds
al mondeling had bijgepraat. Hun erkenning van het belang onderstreepten de relevantie van het
thema. Oorspronkelijk stelde ik voor om elk kwartaal scholing te organiseren, maar in overleg met
3
, de sleutelfiguren is dat aangepast naar een halfjaarlijkse scholing, passend bij de huidige
personeelsbezetting. In de praktijk zal moeten blijken of dit haalbaar is en of het daadwerkelijk
wordt opgepakt................................................................................................................................33
Literatuurlijst........................................................................................................................................34
Bijlagen.................................................................................................................................................37
Bijlage 1: CASP-checklisten...............................................................................................................37
Bijlage 2: Topiclijst interview............................................................................................................53
Bijlage 3: Informatiebrief deelnemers en toestemmingsverklaring.................................................54
Bijlage 4: Open en axiale codes per respondent..............................................................................56
4
