Strategisch Management
Examen:
× Mondeling met schri5elijke voorbereiding van 1uur
× 2 uitgebreide vragen (die over meerdere hoofdstukken gaan) + bijvragen over heel de cursus.
× 1 vraag is alAjd een citaat die je moet linken aan één of meerdere concepten uit de cursus, de
andere vraag is meer conceptueel van aard. De conceptuele vraag zal gaan over verbanden
leggen tussen concepten die in verschillende hoofdstukken voorkomen.
× Gegeven voorbeelden moeten niet gekend zijn voor het examen, maar mogen gebruikt worden
om een vraag te beantwoorden.
× 5 studenten per uur.
Hoofdstuk 1: Introduc0e
Voorbeschouwingen:
De aangehaalde voorbeelden illustreren met welke strategische uitdagingen ondernemingen en
economieën vandaag geconfronteerd worden. De opkomst van chatbots en generaAeve AI toont hoe
digitale technologieën bestaande markten en waardeketens ontwrichten. Het internet evolueert van
een open ecosysteem van websites naar een omgeving waarin AI als tussenpersoon fungeert, wat
gevesAgde spelers in media, creaAeve industrieën en entertainment, zoals Hollywood, dwingt om hun
businessmodellen, auteursrechten en machtsposiAes te herdenken.
Een tweede grote uitdaging situeert zich in de auto-industrie. De vraag wat er zou gebeuren als
Duitsland stopt met het produceren van auto’s benadrukt de kwetsbaarheid van economieën die sterk
leunen op één dominante sector. De problemen bij Volkswagen maken duidelijk dat herstructureringen
zoals fabrieksluiAngen onvoldoende zijn wanneer de onderliggende strategische problemen zoals
overcapaciteit, technologische achterstand en gebrek aan so5warecompetenAes niet worden
aangepakt. Deze uitdagingen zijn bovendien mondiaal: ook buitenlandse autofabrikanten worstelen
met overcapaciteit in China, terwijl Tesla’s posiAe er onder druk staat door lokale voorkeuren voor
hybride voertuigen. Dit benadrukt dat schaal en technologische voorsprong alleen niet volstaan zonder
aanpassing aan lokale markten en nieuwe kerncompetenAes zoals so5ware.
Ten sloTe wijzen de voorbeelden rond China op een fundamentele geopoliAeke en strategische
uitdaging. Door wereldwijd mijnen op te kopen en dominante posiAes uit te bouwen in baTerijen en
elektrische mobiliteit, verzekert China zich van controle over kriAeke grondstoffen en
sleuteltechnologieën. Deze langetermijnstrategie maakt het mogelijk om hele industrieën te
domineren, vaak ten koste van mensenrechten en met sterke staatsintervenAe. Dit confronteert
westerse ondernemingen en overheden met moeilijke keuzes rond aVankelijkheid, ethiek en
concurrenAekracht.
Samen tonen deze cases aan dat de kernuitdaging van dit hoofdstuk ligt in strategische aanpassing aan
disrupAeve technologieën, mondiale concurrenAe en verschuivende machtsverhoudingen, waarbij
ondernemingen niet alleen efficiënt moeten zijn, maar ook wendbaar, technologisch competent en
geopoliAek bewust.
1
,Vroeger bood het internet vooral anonimiteit tussen mensen: je wist niet wie iemand was, maar wel
dat je met een mens communiceerde. Vandaag is dat fundamenteel veranderd. Door de opkomst van
arAficiële intelligenAe weet je vaak niet meer of je met een mens of met een robot te maken hebt. AI
hee5 het internet daardoor ingrijpend hertekend. AI-chatbots kunnen steeds meer taken overnemen
die vroeger exclusief menselijk waren, zoals klantenservice, het schrijven van samenvaZngen en het
beantwoorden van vragen. Dit verhoogt de efficiënAe en verlaagt de kosten voor organisaAes, maar
roept tegelijk nieuwe vragen op over vertrouwen, transparanAe en de rol van menselijke arbeid in
digitale omgevingen.
2
,De inhoud van hoofdstuk 1:
Stratregie = hoe bedrijven hun organisaAe organiseren en hoe ze zich aanpassen aan de omgeving.
Het doel van de strategie is een dynamische relaAe doorheen de Ajd creëren tussen de onderneming
en de omgeving. De strategie gaat dus niet alleen over een bedrijf. Een strategie is zo moeilijk omdat
een onderneming staAsch is (door structuur, mindset, cultuur,…), terwijl de omgeving dynamisch is en
dus vaak verandert. Wanneer er in de omgeving iets verandert moet een bedrijf daar gepast op kunnen
reageren en zich hieraan aanpassen. Een strategie is de brug tussen de onderneming en de omgeving.
De niveaus waarmee een onderneming rekening moet houden voor haar strategie:
× Micro: individuele strategie van een onderneming
× Meso: industrieniveau.
× Macro: regio/land/…
Het micro-niceau zit ingebed in het meso- en macro -niveau.
Tijd is relaAef, want wanneer we op een bepaald moment kijken naar een bepaalde industrie worden
er conclusies getrokken die op een ander AjdsAp niet meer waar zijn, een bedrijf kan bijvoorbeeld
failliet gaan op een jaar Ajd. Wat de geschikte Ajdseenheid is om te evalueren of een bedrijf succesvol
is of niet is strategisch een moeilijke vraag.
3 elementen die bepalen wanneer we kunnen spreken van een organisaAe:
× Een doel (winst, kapitaal vrijwaren voor de volgende generaAe, innovaAe, research,…)
× Meerdere werknemers
× Een structuur
Dit betekent dat organisaAes open, sociale en doelgerichte systemen zijn.
3
, VUCA staat voor VolaAlity (volaAliteit), Uncertainty (onzekerheid), Complexity (complexiteit) en
Ambiguity (dubbelzinnigheid). Het beschrij5 een uitdagende en onvoorspelbare omgeving die snelle
verandering, gebrek aan voorspelbaarheid, ingewikkelde systemen en onduidelijke informaAe
kenmerkt. De term wordt nu veelvuldig gebruikt om de hedendaagse turbulente wereld in het
bedrijfsleven en daarbuiten te duiden.
In veel industrieën zijn er al veranderingen gebeurd. Kijk naar de banken, de diamant-industrie (door
de syntheAsche diamant), de auto-industrie (door hybride wagens) en de media.
Belangrijke vaststelling: “In de huidige volaAele en onzekere wereld kunnen bedrijven die al Aentallen
jaren hun markten domineren, worden overrompeld door nieuwkomers met radicaal nieuwe
bedrijfsmodellen.”
× Een voorbeeld hiervan is hoe de intrede van AI ervoor zorgt dat Hollywood compleet aan het
veranderen is. De producAekosten van AI-films zijn dramaAsch goedkoper dan bij tradiAonele
films, wat ervoor zorgt dat films met flashbacks en flashforwards door het gebruik van AI
goedkoper zullen zijn omdat ze de acteur kunnen verjongen en verouderen met een so5ware
ipv dat ze 2 andere acteurs moeten casten, schminken en betalen. Films die op verschillende
locaAes over heel de wereld opgenomen worden kunnen binnenkort in een studio worden
opgenomen met AI, waardoor dit ook veel goedkoper wordt. Ook zal AI ervoor zorgen dat de
producie van animaAefilms goedkoper is.
Veranderingen → opportunity set → value creaAon potenAal → strategie aanpassen → organisaAe
aanpassen → performanAe
× Je moet als bedrijf mogelijkheden zien wanneer er iets veranderd (AI is hier een voorbeeld van)
want dit creeërt nieuwe opportuniteiten, als je het economisch potenAeel ziet, hier gepast op
reageert en de strategie en organisaAe aanpast kan de performanAe verhoogd worden (geld,
marktaandeel,…)
Belangrijke kenmerken/dynamieken tussen stabiele ondernemingen en een dynamische omgeving:
× Geen automaAsche koppeling tussen omgeving en onderneming (dynamisch doorheen de Ajd),
dit betekent dat er geen .
× Geen perfecte raAonaliteit, wel beperkte raAonaliteit (bounded raAonality = dat mensen bij het
nemen van beslissingen beperkt zijn door hun cogniAeve capaciteiten, de hoeveelheid
beschikbare informaAe en de Ajd die ze hebben.)
× “Equivocality” bij het aansturen van ondernemingen, dit betekent dat op het moment dat men
keuzes maakt het onmogelijk is om te weten wat de beste keuze is. (“foresight” versus
“hindsight”).
× Belang van voorkeuren, keuzes en “judgment” (A-raAonaliteit/A-logica). Dit betekent dat men
beslissingen neemt op basis van de eigen preferenAes (ouders, vrienden, studie,…)
× Er is geen “one-best way” om tot een resultaat te komen, maar er zijn verschillende manieren
om tot succes te komen (= equifinaliteit).
4
Examen:
× Mondeling met schri5elijke voorbereiding van 1uur
× 2 uitgebreide vragen (die over meerdere hoofdstukken gaan) + bijvragen over heel de cursus.
× 1 vraag is alAjd een citaat die je moet linken aan één of meerdere concepten uit de cursus, de
andere vraag is meer conceptueel van aard. De conceptuele vraag zal gaan over verbanden
leggen tussen concepten die in verschillende hoofdstukken voorkomen.
× Gegeven voorbeelden moeten niet gekend zijn voor het examen, maar mogen gebruikt worden
om een vraag te beantwoorden.
× 5 studenten per uur.
Hoofdstuk 1: Introduc0e
Voorbeschouwingen:
De aangehaalde voorbeelden illustreren met welke strategische uitdagingen ondernemingen en
economieën vandaag geconfronteerd worden. De opkomst van chatbots en generaAeve AI toont hoe
digitale technologieën bestaande markten en waardeketens ontwrichten. Het internet evolueert van
een open ecosysteem van websites naar een omgeving waarin AI als tussenpersoon fungeert, wat
gevesAgde spelers in media, creaAeve industrieën en entertainment, zoals Hollywood, dwingt om hun
businessmodellen, auteursrechten en machtsposiAes te herdenken.
Een tweede grote uitdaging situeert zich in de auto-industrie. De vraag wat er zou gebeuren als
Duitsland stopt met het produceren van auto’s benadrukt de kwetsbaarheid van economieën die sterk
leunen op één dominante sector. De problemen bij Volkswagen maken duidelijk dat herstructureringen
zoals fabrieksluiAngen onvoldoende zijn wanneer de onderliggende strategische problemen zoals
overcapaciteit, technologische achterstand en gebrek aan so5warecompetenAes niet worden
aangepakt. Deze uitdagingen zijn bovendien mondiaal: ook buitenlandse autofabrikanten worstelen
met overcapaciteit in China, terwijl Tesla’s posiAe er onder druk staat door lokale voorkeuren voor
hybride voertuigen. Dit benadrukt dat schaal en technologische voorsprong alleen niet volstaan zonder
aanpassing aan lokale markten en nieuwe kerncompetenAes zoals so5ware.
Ten sloTe wijzen de voorbeelden rond China op een fundamentele geopoliAeke en strategische
uitdaging. Door wereldwijd mijnen op te kopen en dominante posiAes uit te bouwen in baTerijen en
elektrische mobiliteit, verzekert China zich van controle over kriAeke grondstoffen en
sleuteltechnologieën. Deze langetermijnstrategie maakt het mogelijk om hele industrieën te
domineren, vaak ten koste van mensenrechten en met sterke staatsintervenAe. Dit confronteert
westerse ondernemingen en overheden met moeilijke keuzes rond aVankelijkheid, ethiek en
concurrenAekracht.
Samen tonen deze cases aan dat de kernuitdaging van dit hoofdstuk ligt in strategische aanpassing aan
disrupAeve technologieën, mondiale concurrenAe en verschuivende machtsverhoudingen, waarbij
ondernemingen niet alleen efficiënt moeten zijn, maar ook wendbaar, technologisch competent en
geopoliAek bewust.
1
,Vroeger bood het internet vooral anonimiteit tussen mensen: je wist niet wie iemand was, maar wel
dat je met een mens communiceerde. Vandaag is dat fundamenteel veranderd. Door de opkomst van
arAficiële intelligenAe weet je vaak niet meer of je met een mens of met een robot te maken hebt. AI
hee5 het internet daardoor ingrijpend hertekend. AI-chatbots kunnen steeds meer taken overnemen
die vroeger exclusief menselijk waren, zoals klantenservice, het schrijven van samenvaZngen en het
beantwoorden van vragen. Dit verhoogt de efficiënAe en verlaagt de kosten voor organisaAes, maar
roept tegelijk nieuwe vragen op over vertrouwen, transparanAe en de rol van menselijke arbeid in
digitale omgevingen.
2
,De inhoud van hoofdstuk 1:
Stratregie = hoe bedrijven hun organisaAe organiseren en hoe ze zich aanpassen aan de omgeving.
Het doel van de strategie is een dynamische relaAe doorheen de Ajd creëren tussen de onderneming
en de omgeving. De strategie gaat dus niet alleen over een bedrijf. Een strategie is zo moeilijk omdat
een onderneming staAsch is (door structuur, mindset, cultuur,…), terwijl de omgeving dynamisch is en
dus vaak verandert. Wanneer er in de omgeving iets verandert moet een bedrijf daar gepast op kunnen
reageren en zich hieraan aanpassen. Een strategie is de brug tussen de onderneming en de omgeving.
De niveaus waarmee een onderneming rekening moet houden voor haar strategie:
× Micro: individuele strategie van een onderneming
× Meso: industrieniveau.
× Macro: regio/land/…
Het micro-niceau zit ingebed in het meso- en macro -niveau.
Tijd is relaAef, want wanneer we op een bepaald moment kijken naar een bepaalde industrie worden
er conclusies getrokken die op een ander AjdsAp niet meer waar zijn, een bedrijf kan bijvoorbeeld
failliet gaan op een jaar Ajd. Wat de geschikte Ajdseenheid is om te evalueren of een bedrijf succesvol
is of niet is strategisch een moeilijke vraag.
3 elementen die bepalen wanneer we kunnen spreken van een organisaAe:
× Een doel (winst, kapitaal vrijwaren voor de volgende generaAe, innovaAe, research,…)
× Meerdere werknemers
× Een structuur
Dit betekent dat organisaAes open, sociale en doelgerichte systemen zijn.
3
, VUCA staat voor VolaAlity (volaAliteit), Uncertainty (onzekerheid), Complexity (complexiteit) en
Ambiguity (dubbelzinnigheid). Het beschrij5 een uitdagende en onvoorspelbare omgeving die snelle
verandering, gebrek aan voorspelbaarheid, ingewikkelde systemen en onduidelijke informaAe
kenmerkt. De term wordt nu veelvuldig gebruikt om de hedendaagse turbulente wereld in het
bedrijfsleven en daarbuiten te duiden.
In veel industrieën zijn er al veranderingen gebeurd. Kijk naar de banken, de diamant-industrie (door
de syntheAsche diamant), de auto-industrie (door hybride wagens) en de media.
Belangrijke vaststelling: “In de huidige volaAele en onzekere wereld kunnen bedrijven die al Aentallen
jaren hun markten domineren, worden overrompeld door nieuwkomers met radicaal nieuwe
bedrijfsmodellen.”
× Een voorbeeld hiervan is hoe de intrede van AI ervoor zorgt dat Hollywood compleet aan het
veranderen is. De producAekosten van AI-films zijn dramaAsch goedkoper dan bij tradiAonele
films, wat ervoor zorgt dat films met flashbacks en flashforwards door het gebruik van AI
goedkoper zullen zijn omdat ze de acteur kunnen verjongen en verouderen met een so5ware
ipv dat ze 2 andere acteurs moeten casten, schminken en betalen. Films die op verschillende
locaAes over heel de wereld opgenomen worden kunnen binnenkort in een studio worden
opgenomen met AI, waardoor dit ook veel goedkoper wordt. Ook zal AI ervoor zorgen dat de
producie van animaAefilms goedkoper is.
Veranderingen → opportunity set → value creaAon potenAal → strategie aanpassen → organisaAe
aanpassen → performanAe
× Je moet als bedrijf mogelijkheden zien wanneer er iets veranderd (AI is hier een voorbeeld van)
want dit creeërt nieuwe opportuniteiten, als je het economisch potenAeel ziet, hier gepast op
reageert en de strategie en organisaAe aanpast kan de performanAe verhoogd worden (geld,
marktaandeel,…)
Belangrijke kenmerken/dynamieken tussen stabiele ondernemingen en een dynamische omgeving:
× Geen automaAsche koppeling tussen omgeving en onderneming (dynamisch doorheen de Ajd),
dit betekent dat er geen .
× Geen perfecte raAonaliteit, wel beperkte raAonaliteit (bounded raAonality = dat mensen bij het
nemen van beslissingen beperkt zijn door hun cogniAeve capaciteiten, de hoeveelheid
beschikbare informaAe en de Ajd die ze hebben.)
× “Equivocality” bij het aansturen van ondernemingen, dit betekent dat op het moment dat men
keuzes maakt het onmogelijk is om te weten wat de beste keuze is. (“foresight” versus
“hindsight”).
× Belang van voorkeuren, keuzes en “judgment” (A-raAonaliteit/A-logica). Dit betekent dat men
beslissingen neemt op basis van de eigen preferenAes (ouders, vrienden, studie,…)
× Er is geen “one-best way” om tot een resultaat te komen, maar er zijn verschillende manieren
om tot succes te komen (= equifinaliteit).
4
