Samenvatting Aardrijkskunde toets pabo

Samenvatting Aardrijkskunde
Geowijzer
Hoofdstuk 2, Weer en klimaat
2.5 Plantengroei en klimaten
Op de aarde onderscheiden we een aantal natuurlijke zones, dit zijn gebieden
met dezelfde natuurlijke vegetatie, dus de plantengroei zonder ingrijpen van de
mens.
De oorspronkelijke vegetatie is sterk aan het klimaat (neerslag en temperatuur)
gebonden.
Zie figuur 2.15 + figuur 2.16 op bladzijde 49+50

Tropisch regenwoudklimaat
 Het tropisch regenwoudklimaat of het oerwoudklimaat
 Zeer hoge temperaturen, tussen de 25 en 35 graden
 Hoge neerslagcijfers  tropische regenbuien 3000 mm neerslag per jaar
 Planten kunnen hier uitstekend groeien
 Vegetatie  zeer dicht, vele soorten bomen en struiken
 Geen seizoenen
 Niet zo vruchtbaar
 Planten leven van hun eigen afval
 Regenwoud waar op grote schaal houtkap plaatsvindt, wordt woestijn
 Veel mangrove  dit groeit goed in beiden met getijden en brak water
(mengsel zout en zoet water)

Savanneklimaat
 Minder neerslag dan het tropisch regenwoud
 Valt een aantal maanden geen neerslag
 Droge winters
 Wel warm, maar minder neerslag, dus minder dichte bossen
 Ideaal voor dieren

Steppeklimaat
 Verder naar het noorden en zuiden vanaf de evenaar wordt het steeds
droger
 Drie tot vier maanden neerslag
 Bomen verdwijnen  wel gras en doornige struiken
 Gras heeft lange wortels om het water diep uit de grond te kunnen halen
 Humusrijke en vruchtbare bodem, kan worden gebruikt als graanveld

Woestijnklimaat
 Weinig neerslag
 Geen grasgroei
 Cactussen of pollen gras
 Hete woestijnen en koude woestijnen
 Overdag heel warm, ‘s nachts kan het heel koud worden
 Zandwoestijnen, rotswoestijnen, grindwoestijnen, zoutwoestijnen,
poolwoestijnen, steenwoestijnen
 Water is te vinden in de oase  een plek in de woestijn waar veel water is
 afkomstig van een rivier of ondergrondse waterbron  rivieroase of
bronoase
 Wanneer het regent stroomt het water in een wadi  droge rivierbedding
 vullen zich snel in korte tijd
Gematigd klimaat  Middellandse Zeeklimaat

,  Zomers en in de winter niet kouder dan -3 graden
 Warme, droge zomer
 Zachte winters met neerslag
 Planten hebben dikke leerachtige bladen en zijn diepwortelend
 Ceders, palmen, pijnbomen, maquis  doornachtig struikgewas

Gematigd klimaat  Zeeklimaat
 Neerslag in alle jaargetijden
 Gematigde temperaturen
 Zomer nooit extreem warm
 Winter nooit extreem koud
 Invloed van de Noordzee
 Maakt het land zeer geschikt voor landbouw
 Groeien veel loofbossen met eiken, beuken en elzen  zomergroen
loofwoud

Gematigd klimaat  Landklimaat
 Zomers heel warm
 In de winter heel erg koud
 Geen invloed van zee, vandaar extra warm en koud
 Loofbos wordt geleidelijk naaldbos  den, spar, lariks
 Taiga  in gebieden waar het in de winter extreem koud is en waar de
naaldbomen kunnen overleven

Gematigd klimaat: Poolklimaat
 Drie klimaten
 Noordpool en Zuidpool  sneeuwklimaat  in de zomer onder 0 graden
 Hooggebergteklimaat  Alpen  temperatuur hele jaar onder nul en veel
neerslag
 Toendraklimaat  nooit warmer dan 10 graden
 Boomloze vlakte  toendra
 De onderlaag dooit in de zomer niet  permafrost

,2.6 Klimaatverandering
Klimaten vroeger
Geologische schaal & de historische schaal
Geologische schaal = kijkt naar de veranderingen die over vele miljoenen jaren
op de aarde hebben plaatsgevonden.
Historische schaal = gaan over enkele honderden tot hooguit duizenden jaren

De twee extremen, het krijg en het quartair worden hier vaak ook bij gebruikt.
Krijt  warmste periode ooit
Hiervan vinden we nu nog wel eens fossielen terug
Quartair  ijstijden
Interglacialen  warme tijden
Glacialen  afwisseling van ijstijden
Hunebedden
Stuwwallen  bergen

Klimaatverandering  opwarming aarde  zeespiegelstijging
Natuurlijke veranderingen Menselijke veranderingen
Vermindering van albedo: Versterkt broeikaseffect (meer
als het aardoppervlak wit kleurt door CO2 in de atmosfeer)
bedekking met sneeuw of ijs, wordt Broeikasgassen zitten van nature in de
80-95% van de warmte teruggekaatst atmosfeer. Deze gassen zorgen ervoor
 albedo dat warmte wordt vastgehouden en
Het smelten van grote hoeveelheden daardoor warmt de aarde op. Ze
sneeuw en ijs heeft invloed op het werken als een soort deken en we
terugkaatsten van zonlicht, hoe noemen dit het natuurlijk
warmer het aardoppervlak wordt. De broeikaseffect. Sinds de industriële
temperatuur op aarde stijgt dan, revolutie is de invloed van de mens op
waardoor er nog meer ijs en sneeuw het klimaat snel groter geworden. Dit
zal smelten. komt vooral door de toenamen van
CO2 in de lucht. Ook ontbossing
draagt hieraan bij.
Maar ook de hoeveelheid methaan die
vrijkomt is meer dan verdubbeld.
Door de toename van deze
broeikasgassen wordt het ‘deken’
dikker en daardoor stijgt de
temperatuur  versterkt
broeikaseffect.
De curve van Milankovitch:
De Servische wetenschapper
Milankovitch heeft ontdekt dat de
baan van de aarde om de zon niet
altijd gelijk is. Het gaat in duizenden
jaren van cirkelrond tot ellipsvormig
en omgekeerd. Daarnaast zijn er
schommelingen in de aardas. De
aarde draait om haar eigen as, maar
deze schommelt een beetje. Ook is de
helling van de aardas niet altijd gelijk.
Deze drie zaken zorgen voor
veranderingen in de hoeveelheid
straling op aarde.

, Vulkaanuitbarstingen:
Grote vulkaanuitbarstingen kunnen
veel stof in de atmosfeer brengen.
Zonnestralen worden door deze
deeltjes teruggekaatst. De
temperatuur op aarde daalt.
Verandering in de Golfstroom:
Het weer wordt in sterke mate bepaald
door de temperatuur van ons
omringde zeewater. Het zeewater
heeft in de zomer een verkoelend
effect en in de winter zorgt het ervoor
dat het nooit echt koud wordt. De
temperatuur van ons water is zo hoog
als gevolg van de warme Golfstroom.
Deze zeestroom begint in de golf van
Mexico en brengt warm water naar het
noordelijke deel van de Atlantische
Oceaan. De Golfstroom is een
onzekere factor in de verklaring van
klimaatveranderingen.

Gevolgen van klimaatverandering
Een gevolg van de wereldwijde temperatuurtoename is zeespiegelstijging.
Oorzaken hiervan zijn:
Smelten van het landijs
Uitzetten van zeewater door verwarming

De opwarming van de aarde lijdt ook tot meer neerslag in de wereld.
Natte gebieden worden natter
Droge gebieden worden droger