Juridische context van de vastgoedmarkt
Juridische context van de vastgoedmarkt
Juridische context van de vastgoedmarkt...................................................1
Deel 1 – Inleiding tot het staatsrecht.......................................................................4
Hoofdstuk 1 – Wat is recht?.........................................................................................4
1. Definitie......................................................................................................................................... 4
2. Onderscheiden rechtstakken......................................................................................................... 4
3. De bronnen van het belgisch recht................................................................................................6
4. Draagwijdte van de rechtsbronnen................................................................................................7
Hoofdstuk 2 – Historische schets.................................................................................8
1. Rechtsstaat................................................................................................................................... 8
2. Democratie.................................................................................................................................... 8
3. Monarchie...................................................................................................................................... 8
4. Federale staat............................................................................................................................... 9
Hoofdstuk 3 – Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling..............................................9
1. Inleiding........................................................................................................................................ 9
2. Het supranotionaal beleidsniveau.................................................................................................9
3. Nevengeschikte beleidsniveaus.................................................................................................... 9
4. Ondergeschikt beleidsniveau...................................................................................................... 11
Hoofdstuk 4 – Scheiding der machten........................................................................11
1. Het begrip scheiding der machten.............................................................................................. 11
2. Scheiding der machten op federaal niveau.................................................................................11
3. Scheiding der machten op niveau van gemeenschappen en gewesten.......................................12
Hoofdstuk 7 – De rechtelijke macht............................................................................13
1. Algemene begrippen – terminologie............................................................................................ 13
2. De rechtbanken en hoven........................................................................................................... 16
3. Bijzondere rechtscolleges............................................................................................................ 20
4. Procedure voor de Burgerlijke Rechtbank....................................................................................21
5. Procedure voor de strafrechtbanken........................................................................................... 22
Deel 2 – Personen- en familierecht.........................................................................24
Hoofdstuk 1 – Definities............................................................................................ 24
1. Personenrecht............................................................................................................................. 24
2. Familierecht................................................................................................................................ 24
3. Familiaal vermogensrecht........................................................................................................... 24
4. plaats in het burgerlijk wetboek.................................................................................................. 24
Hoofdstuk 2 – Personenrecht.....................................................................................24
1. De persoon.................................................................................................................................. 24
2. De staat van de persoon............................................................................................................. 26
3. De bekwaamheid......................................................................................................................... 27
Hoofdstuk 3 – familierecht: het huwelijk....................................................................28
1. Wat is het huwelijk?..................................................................................................................... 28
2. Het burgerlijk en kerkelijk huwelijk.............................................................................................. 28
3. De grondvereisten voor het sluiten van een huwelijk..................................................................28
4. Vormveriesten van de huwelijkssluiting.......................................................................................28
5. Primair huwelijksstelsel............................................................................................................... 29
6. De echtscheiding......................................................................................................................... 31
7. Het huwelijksvermogensrecht of secundair huwelijksstelsel.......................................................32
Hoofdstuk 4 – Familierecht: de wettelijke samenwoning.............................................37
1. Wie?............................................................................................................................................ 37
2. Hoe officieel maken?................................................................................................................... 37
3. Rechten en plichten..................................................................................................................... 37
1
, Juridische context van de vastgoedmarkt
4. Verdeling van de goederen.......................................................................................................... 37
5. Einde van het wettelijk samenwonen.......................................................................................... 37
6. Nog bestaande nadelen?............................................................................................................. 38
Deel 3 – Het erfrecht............................................................................................. 39
Hoofdstuk 1 – Alemene begrippen van erfrecht..........................................................39
1. Erfrecht en successierechten...................................................................................................... 39
2. Begrippen.................................................................................................................................... 39
3. De nalatenschap aanvaarden of verwerpen................................................................................40
Hoofdstuk 2 – Technieken van het intestaat erfrecht...................................................40
1. Zonder langstlevende echtgenoot/partner..................................................................................40
2. De langstlevende echtgenoot...................................................................................................... 42
3. Beperkt erfrecht voor de wettelijk samenwonenden...................................................................43
4. Waardering vruchtgebruik – naakte eigendom............................................................................43
Deel 4 – verbintenissen uit overeenkomsten: contractrecht.....................................45
Hoofdstuk 1 – Begrippen en definities........................................................................45
Hoofdstuk 2 – Soorten overeenkomsten.....................................................................45
1. Consensuele, vormelijke en zakelijke contracten........................................................................46
2. Wederkerige en eenzijdige contracten........................................................................................ 46
3. Contracten onder bezwarende titel en ten kosteloze titel...........................................................46
4. Vergeldende en kans contracten................................................................................................. 46
5. Benoemende en onbenoemde contracten...................................................................................46
6. Hoofd- en bijkomende contracten............................................................................................... 47
7. Raamcontract.............................................................................................................................. 47
8. Toetredingscontract..................................................................................................................... 47
9. Contract met een consument...................................................................................................... 47
10. Middelen- en resultaatsverbintenis............................................................................................ 47
11. Verbintenis intuïtu personae en verbintenis intuïtu pecuniae....................................................47
12. Hoofdelijke en niet-hoofdelijke verbintenissen..........................................................................48
Hoofdstuk 3 – Grondbeginselen van contractenrecht..................................................48
1. Contractvrijheid........................................................................................................................... 48
2. Het contract is wet: de bindende kracht......................................................................................49
3. Consensualisme.......................................................................................................................... 49
Hoofdstuk 4 – Vier geldigheidsvoorwaarden...............................................................49
1. Toestemming............................................................................................................................... 50
2. Bekwaamheid.............................................................................................................................. 51
3. Bepaald, mogelijk en geoorloofd voorwerp..................................................................................51
4. Geoorloofde oorzaak................................................................................................................... 52
5. Sanctionering van de geldigheidsvereisten.................................................................................52
Hoofdstuk 5 – Gevolgen tussen partijen bij de uitvoering vna de overeenkomst...........54
1. De aanmaning............................................................................................................................. 55
2. Overzicht van sancties bij contractbreuk.....................................................................................55
Hoofdstuk 6 – Gevolgen tegenover derden.................................................................58
Hoofdstuk 7 – Het einde van de overeenkosmt...........................................................59
1. Betaling....................................................................................................................................... 59
2. Uitwerking van de ontbindende voorwaarde...............................................................................59
3. Schuldvernieuwing...................................................................................................................... 59
4. Kwijtschelding van schuld of eenzijdige afstand..........................................................................60
5. Schuldvergelijking....................................................................................................................... 60
6. Verdwijnen van het voorwerp...................................................................................................... 60
7. Schuldvermenging....................................................................................................................... 60
8. Gerechtelijke of buitengerechtelijke nietigverklaring..................................................................60
9. Door opzegging........................................................................................................................... 61
10. Gerechtelijke of buitengerechtelijke ontbinding........................................................................61
2
, Juridische context van de vastgoedmarkt
11. Kwijtschelding van schuld.......................................................................................................... 61
12. Bevrijdende verjaardag............................................................................................................. 61
Hoofdstuk 8 – Het bewijs van verbintenissen..............................................................61
1. Basisprincipes............................................................................................................................. 61
2. Schriftelijk bewijs – bewijs door ondertekend geschrift................................................................62
3. Bewijsmiddelen voor rechtsfeiten................................................................................................ 66
Hoofdstuk 9 – Het koopcontract.................................................................................67
1. Definitie....................................................................................................................................... 67
2. De plichten van de koper en de verkoper....................................................................................67
3. De geldigheidsvoorwaarden........................................................................................................ 68
3.4 Geoorloofde oorzaak................................................................................................................. 68
4. Typisch voor verkoop onroerend goed......................................................................................... 69
5. Formaliteiten nadat de verkoop is gesloten.................................................................................71
Deel 5 – Buitencontractuele aansprakelijkheid........................................................74
Hoofdstuk 1 – Inleidende bepalingen.........................................................................74
1. Overzicht van diverse vormen van aansprakelijkheid..................................................................74
2. Aanvullend recht......................................................................................................................... 74
Hoofdstuk 2 – Feiten die tot aansprakelijkheid leiden.................................................74
1. Aansprakelijkheid voor eigen daad.............................................................................................. 74
2. Aansprakelijkheid voor andermans daad.....................................................................................75
3. Aansprakelijkheid voor dieren en zaken......................................................................................76
Hoofdstuk 3 – Schade................................................................................................76
Hoofdstuk 4 – Oorzakelijk verband.............................................................................77
Hoofdstuk 5 – Burenhinder........................................................................................77
Deel 6 – Zakenrecht............................................................................................... 79
Hoofdstuk 1 – Roerende en onroerende goederen.......................................................79
1. Alles is roerend of onroerend....................................................................................................... 79
2. Belang van het onderscheid roerend-onroerend.........................................................................79
Hoofdstuk 2 – Zakelijke rechten: eigendom................................................................80
1. Begrip zakelijke rechten.............................................................................................................. 80
2. Definitie eigendomsrecht............................................................................................................ 80
3. Rechten van de eigenaar............................................................................................................. 80
4. Beperking van het eigendomsrecht............................................................................................. 80
Hoofdstuk 3 – Zakelijke rechten: vruchtgebruik..........................................................81
1. Definitie recht van vruchtgebruik................................................................................................ 81
2. De vestiging van het vruchtgebruik............................................................................................. 82
3. De rechten en plichten van de vruchtgebruiker..........................................................................82
4. Rechten en plichten van de blote eigenaar.................................................................................82
5. Einde van het vruchtgebruik....................................................................................................... 83
Deel 7 – Ondernemingsrecht..................................................................................84
3
, Juridische context van de vastgoedmarkt
Deel 1 – Inleiding tot het staatsrecht
Hoofdstuk 1 – Wat is recht?
1. Definitie
Def. Recht is het geheel an regels die ontworpen zijn door de wetgevende macht met
als doel de orde te handhaven. De reglementering moet afdwingbaar zijn, zodat
sancties kunnen opglegd worden.
Er is niet 1 definitie van recht, maar we merken wel gemeenschappelijke kenmerken
in verschillende definities.
Zaken die terugkomen in verschillende definities zijn:
A. Een geheel van gedragsregels
Juridische regels schrijven een bepaald gedrag voor.
Ze hebben een algemene draagwijdte, zijn van toepassing op iedereen die zich
in die bepaalde situatie bevindt; meestal abstract geformuleerd.
Voornamelijk gezagsregels.
B. Rechtsregels worden opgelegd door het gezag van de gemeenschap
Rechtsregels onderscheiden zich van andere gedragsregels (moreel, religieus,
sportief…) omdat de gehele gemeenschap dergelijke gedragsregels tot rechtsnorm
heeft gemaakt.
C. Doel is de ordening van de maatschappij
Men wil de maatschappij laten funcitoneren zoals.
D. De rechtsregels worden gehandhaafd door het maatschappelijke gezag
Uitvoerende macht – moeten de rechtsregels uitvoeren.
Rechterlijke macht – moet de overtreding hierop sactioneren.
2. Onderscheiden rechtstakken
2 grote takken van het recht:
Privaatrecht – regelt de verhoudingen tussen burgers onderling
Burgerlijk recht
o Betrekking tussen de burgers onderling.
o Burgerlijk Wetboek.
o Personen- en familierecht, vermogensrecht en familiaal vermogensrecht.
Handelsrecht
o Wetboek van Koophandel, maar ook in groot aantal bijzondere wetten.
o Bedoeling specifieke verrichtingen in het economisch leven regelen.
Privaatrechtelijk procesrecht
4
Juridische context van de vastgoedmarkt
Juridische context van de vastgoedmarkt...................................................1
Deel 1 – Inleiding tot het staatsrecht.......................................................................4
Hoofdstuk 1 – Wat is recht?.........................................................................................4
1. Definitie......................................................................................................................................... 4
2. Onderscheiden rechtstakken......................................................................................................... 4
3. De bronnen van het belgisch recht................................................................................................6
4. Draagwijdte van de rechtsbronnen................................................................................................7
Hoofdstuk 2 – Historische schets.................................................................................8
1. Rechtsstaat................................................................................................................................... 8
2. Democratie.................................................................................................................................... 8
3. Monarchie...................................................................................................................................... 8
4. Federale staat............................................................................................................................... 9
Hoofdstuk 3 – Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling..............................................9
1. Inleiding........................................................................................................................................ 9
2. Het supranotionaal beleidsniveau.................................................................................................9
3. Nevengeschikte beleidsniveaus.................................................................................................... 9
4. Ondergeschikt beleidsniveau...................................................................................................... 11
Hoofdstuk 4 – Scheiding der machten........................................................................11
1. Het begrip scheiding der machten.............................................................................................. 11
2. Scheiding der machten op federaal niveau.................................................................................11
3. Scheiding der machten op niveau van gemeenschappen en gewesten.......................................12
Hoofdstuk 7 – De rechtelijke macht............................................................................13
1. Algemene begrippen – terminologie............................................................................................ 13
2. De rechtbanken en hoven........................................................................................................... 16
3. Bijzondere rechtscolleges............................................................................................................ 20
4. Procedure voor de Burgerlijke Rechtbank....................................................................................21
5. Procedure voor de strafrechtbanken........................................................................................... 22
Deel 2 – Personen- en familierecht.........................................................................24
Hoofdstuk 1 – Definities............................................................................................ 24
1. Personenrecht............................................................................................................................. 24
2. Familierecht................................................................................................................................ 24
3. Familiaal vermogensrecht........................................................................................................... 24
4. plaats in het burgerlijk wetboek.................................................................................................. 24
Hoofdstuk 2 – Personenrecht.....................................................................................24
1. De persoon.................................................................................................................................. 24
2. De staat van de persoon............................................................................................................. 26
3. De bekwaamheid......................................................................................................................... 27
Hoofdstuk 3 – familierecht: het huwelijk....................................................................28
1. Wat is het huwelijk?..................................................................................................................... 28
2. Het burgerlijk en kerkelijk huwelijk.............................................................................................. 28
3. De grondvereisten voor het sluiten van een huwelijk..................................................................28
4. Vormveriesten van de huwelijkssluiting.......................................................................................28
5. Primair huwelijksstelsel............................................................................................................... 29
6. De echtscheiding......................................................................................................................... 31
7. Het huwelijksvermogensrecht of secundair huwelijksstelsel.......................................................32
Hoofdstuk 4 – Familierecht: de wettelijke samenwoning.............................................37
1. Wie?............................................................................................................................................ 37
2. Hoe officieel maken?................................................................................................................... 37
3. Rechten en plichten..................................................................................................................... 37
1
, Juridische context van de vastgoedmarkt
4. Verdeling van de goederen.......................................................................................................... 37
5. Einde van het wettelijk samenwonen.......................................................................................... 37
6. Nog bestaande nadelen?............................................................................................................. 38
Deel 3 – Het erfrecht............................................................................................. 39
Hoofdstuk 1 – Alemene begrippen van erfrecht..........................................................39
1. Erfrecht en successierechten...................................................................................................... 39
2. Begrippen.................................................................................................................................... 39
3. De nalatenschap aanvaarden of verwerpen................................................................................40
Hoofdstuk 2 – Technieken van het intestaat erfrecht...................................................40
1. Zonder langstlevende echtgenoot/partner..................................................................................40
2. De langstlevende echtgenoot...................................................................................................... 42
3. Beperkt erfrecht voor de wettelijk samenwonenden...................................................................43
4. Waardering vruchtgebruik – naakte eigendom............................................................................43
Deel 4 – verbintenissen uit overeenkomsten: contractrecht.....................................45
Hoofdstuk 1 – Begrippen en definities........................................................................45
Hoofdstuk 2 – Soorten overeenkomsten.....................................................................45
1. Consensuele, vormelijke en zakelijke contracten........................................................................46
2. Wederkerige en eenzijdige contracten........................................................................................ 46
3. Contracten onder bezwarende titel en ten kosteloze titel...........................................................46
4. Vergeldende en kans contracten................................................................................................. 46
5. Benoemende en onbenoemde contracten...................................................................................46
6. Hoofd- en bijkomende contracten............................................................................................... 47
7. Raamcontract.............................................................................................................................. 47
8. Toetredingscontract..................................................................................................................... 47
9. Contract met een consument...................................................................................................... 47
10. Middelen- en resultaatsverbintenis............................................................................................ 47
11. Verbintenis intuïtu personae en verbintenis intuïtu pecuniae....................................................47
12. Hoofdelijke en niet-hoofdelijke verbintenissen..........................................................................48
Hoofdstuk 3 – Grondbeginselen van contractenrecht..................................................48
1. Contractvrijheid........................................................................................................................... 48
2. Het contract is wet: de bindende kracht......................................................................................49
3. Consensualisme.......................................................................................................................... 49
Hoofdstuk 4 – Vier geldigheidsvoorwaarden...............................................................49
1. Toestemming............................................................................................................................... 50
2. Bekwaamheid.............................................................................................................................. 51
3. Bepaald, mogelijk en geoorloofd voorwerp..................................................................................51
4. Geoorloofde oorzaak................................................................................................................... 52
5. Sanctionering van de geldigheidsvereisten.................................................................................52
Hoofdstuk 5 – Gevolgen tussen partijen bij de uitvoering vna de overeenkomst...........54
1. De aanmaning............................................................................................................................. 55
2. Overzicht van sancties bij contractbreuk.....................................................................................55
Hoofdstuk 6 – Gevolgen tegenover derden.................................................................58
Hoofdstuk 7 – Het einde van de overeenkosmt...........................................................59
1. Betaling....................................................................................................................................... 59
2. Uitwerking van de ontbindende voorwaarde...............................................................................59
3. Schuldvernieuwing...................................................................................................................... 59
4. Kwijtschelding van schuld of eenzijdige afstand..........................................................................60
5. Schuldvergelijking....................................................................................................................... 60
6. Verdwijnen van het voorwerp...................................................................................................... 60
7. Schuldvermenging....................................................................................................................... 60
8. Gerechtelijke of buitengerechtelijke nietigverklaring..................................................................60
9. Door opzegging........................................................................................................................... 61
10. Gerechtelijke of buitengerechtelijke ontbinding........................................................................61
2
, Juridische context van de vastgoedmarkt
11. Kwijtschelding van schuld.......................................................................................................... 61
12. Bevrijdende verjaardag............................................................................................................. 61
Hoofdstuk 8 – Het bewijs van verbintenissen..............................................................61
1. Basisprincipes............................................................................................................................. 61
2. Schriftelijk bewijs – bewijs door ondertekend geschrift................................................................62
3. Bewijsmiddelen voor rechtsfeiten................................................................................................ 66
Hoofdstuk 9 – Het koopcontract.................................................................................67
1. Definitie....................................................................................................................................... 67
2. De plichten van de koper en de verkoper....................................................................................67
3. De geldigheidsvoorwaarden........................................................................................................ 68
3.4 Geoorloofde oorzaak................................................................................................................. 68
4. Typisch voor verkoop onroerend goed......................................................................................... 69
5. Formaliteiten nadat de verkoop is gesloten.................................................................................71
Deel 5 – Buitencontractuele aansprakelijkheid........................................................74
Hoofdstuk 1 – Inleidende bepalingen.........................................................................74
1. Overzicht van diverse vormen van aansprakelijkheid..................................................................74
2. Aanvullend recht......................................................................................................................... 74
Hoofdstuk 2 – Feiten die tot aansprakelijkheid leiden.................................................74
1. Aansprakelijkheid voor eigen daad.............................................................................................. 74
2. Aansprakelijkheid voor andermans daad.....................................................................................75
3. Aansprakelijkheid voor dieren en zaken......................................................................................76
Hoofdstuk 3 – Schade................................................................................................76
Hoofdstuk 4 – Oorzakelijk verband.............................................................................77
Hoofdstuk 5 – Burenhinder........................................................................................77
Deel 6 – Zakenrecht............................................................................................... 79
Hoofdstuk 1 – Roerende en onroerende goederen.......................................................79
1. Alles is roerend of onroerend....................................................................................................... 79
2. Belang van het onderscheid roerend-onroerend.........................................................................79
Hoofdstuk 2 – Zakelijke rechten: eigendom................................................................80
1. Begrip zakelijke rechten.............................................................................................................. 80
2. Definitie eigendomsrecht............................................................................................................ 80
3. Rechten van de eigenaar............................................................................................................. 80
4. Beperking van het eigendomsrecht............................................................................................. 80
Hoofdstuk 3 – Zakelijke rechten: vruchtgebruik..........................................................81
1. Definitie recht van vruchtgebruik................................................................................................ 81
2. De vestiging van het vruchtgebruik............................................................................................. 82
3. De rechten en plichten van de vruchtgebruiker..........................................................................82
4. Rechten en plichten van de blote eigenaar.................................................................................82
5. Einde van het vruchtgebruik....................................................................................................... 83
Deel 7 – Ondernemingsrecht..................................................................................84
3
, Juridische context van de vastgoedmarkt
Deel 1 – Inleiding tot het staatsrecht
Hoofdstuk 1 – Wat is recht?
1. Definitie
Def. Recht is het geheel an regels die ontworpen zijn door de wetgevende macht met
als doel de orde te handhaven. De reglementering moet afdwingbaar zijn, zodat
sancties kunnen opglegd worden.
Er is niet 1 definitie van recht, maar we merken wel gemeenschappelijke kenmerken
in verschillende definities.
Zaken die terugkomen in verschillende definities zijn:
A. Een geheel van gedragsregels
Juridische regels schrijven een bepaald gedrag voor.
Ze hebben een algemene draagwijdte, zijn van toepassing op iedereen die zich
in die bepaalde situatie bevindt; meestal abstract geformuleerd.
Voornamelijk gezagsregels.
B. Rechtsregels worden opgelegd door het gezag van de gemeenschap
Rechtsregels onderscheiden zich van andere gedragsregels (moreel, religieus,
sportief…) omdat de gehele gemeenschap dergelijke gedragsregels tot rechtsnorm
heeft gemaakt.
C. Doel is de ordening van de maatschappij
Men wil de maatschappij laten funcitoneren zoals.
D. De rechtsregels worden gehandhaafd door het maatschappelijke gezag
Uitvoerende macht – moeten de rechtsregels uitvoeren.
Rechterlijke macht – moet de overtreding hierop sactioneren.
2. Onderscheiden rechtstakken
2 grote takken van het recht:
Privaatrecht – regelt de verhoudingen tussen burgers onderling
Burgerlijk recht
o Betrekking tussen de burgers onderling.
o Burgerlijk Wetboek.
o Personen- en familierecht, vermogensrecht en familiaal vermogensrecht.
Handelsrecht
o Wetboek van Koophandel, maar ook in groot aantal bijzondere wetten.
o Bedoeling specifieke verrichtingen in het economisch leven regelen.
Privaatrechtelijk procesrecht
4
