samenvatting inleiding integrale veiligheid

SAMENVATTING INLEIDING INTEGRALE
VEILIGHEID

ALGEMENE BERGIPPEN


VEILIGHEID


Vaststelling: In de SL neiging om heel wat problemen
door de bril van veiligheid te bekijken (al dan niet terecht)
 Bv. vluchtelingenstroom bij een oorlog
 Bv. tekorten in de kinderopvang/onderwijs
 Bv. energiecrisis


Maslow (1943): veiligheid als basisbehoefte





Veiligheid = het effectief beschermd zijn (obj.) en zich beschermd voelen (subj.)
tegen persoonlijk leed, tegen de aantasting van de lichamelijke en geestelijke
integriteit


Lichamelijke versus geestelijke bescherming
Lichamelijk (!): bescherming tegen ongeoorloofd aantasten van het lichaam van
een persoon
 Bescherming tegen ongewenste ingrepen, verwondingen en/of
onnatuurlijke dood
Geestelijk: bescherming tegen psychische problemen
 Angst voor dreigingen van buitenaf en psychische problemen tgv onveilige
situatie waarin men zich bevindt
Andere vormen van leed vallen hier vaak ook onder
Vb. Financieel leed, materieel leed


SAFETY-SECURITY




1

,VEILIGHEIDSBELEID – VEILIGHEIDSZORG


Veiligheidszorg = alles wat mensen doen om de lichamelijke en geestelijke
integriteit te beschermen
Veiligheidsbeleid = het geheel aan maatregelen dat door de OH, een bedrijf,
een publieke instelling… wordt genomen om in de veiligheid van haar burgers,
werknemers, bezoekers… te
voorzien.
 (zonaal) Veiligheidsplan




INTEGRALE VEILIGHEID - BRIL


Volledig, allesomvattend
Problemen in een breder perspectief plaatsen
- Oorzaken? Op zoek naar samenhang met andere problemen
 Aanpakken met alle relevante actoren (cfr. geïntegreerd)
- Komen tot duurzamere antwoorden


1. Tijd : hoe ontstaan? Hoe voortbestaan? Hoe herhaling voorkomen?
o Geen momentopname, maar proces
 Oorzaak-gevolg keten: waar begon het?
 Voorbeeld ‘inbraak’:
 hoe kan dat voorkomen worden?, waar is de inbraak
ontstaan?
 hoe kan de schade hersteld worden/het slachtoffer
opgevangen worden?
o Niet enkel kijken naar heden, ook verleden en toekomst
o Veiligheidsketen, preventiepiramide,…: later




2

, 2. Ruimte: hoe breder ingebed?
o Niet altijd een uitsluitend lokale aangelegenheid
o Wijk-, gemeente-, provincie-, landsoverschrijdend
 Welke bestuurslagen/actoren zijn er dan verantwoordelijk?
o Voorbeeld:
 mensensmokkel, terrorisme, computercriminaliteit, …
 jeugdoverlast, inbraak, …
o (!) Verplaatsingseffect: geografische verplaatsing
 Vb. inbraak

3. Sociale netwerken: wie is erbij betrokken?
o Niet 1 persoon of één enkele organisatie, maar
samenwerkingsverbanden, coalities van (veiligheids)partners zijn
belangrijk in de aanpak
 BaMV’er als brugfiguur

o Informatie-uitwisseling

o Voorbeeld ‘inbraak’:
 Lokale overheid (stedelijke preventiedienst), lokale politie,
woningcoöperaties, wijkdiensten, buurtbewoners, OCMW’s…

4. Kennisgebied: welke inzichten zijn nuttig?
o Multidisciplinaire benadering en aanpak (verschillende
kennisgebieden en disciplines integreren)
 Voorbeeld ‘inbraak’:
 Modus operandi daders, preventiemaatregelen inbraak,
CPTED…
 Psychologische en sociologische inzichten (kenmerken
van daders en slachtoffers)…
o Oplossingen vanuit verschillende invalshoeken zoeken



Integrale bril is niet:
- Alle veiligheidsproblemen op een hoop gooien
- Afdwalen van het oorspronkelijk probleem
Integrale bril is wel:
- Kijken vanuit breder perspectief
- Op zoek gaan naar de achterliggende oorzaken
Elk veiligheidsprobleem – en leefbaarheidsprobleem kan met een integrale bril
bekeken worden


DUS integrale veiligheid = alle vormen van veiligheid in samenhang
aanpakken, in plaats van versnipperd per deelgebied




3

, Schema van veiligheid = examenvraag




SCHEMA VAN VEILIGHEID
1. Leed?
- Nee = geen veiligheidskwestie  schema stopt
- Ja = veiligheidskwestie
o Geestelijke en/of lichamelijke leed?
 Wie? (breed)
o Subjectieve en/of objectieve veiligheid?
 Subjectief: iets over gevoel?
 Objectief: iets over registratie/ feiten?
 Bv. pv, hulpdiensten,.. = ja (objectieve veiligheid)


Objectieve veiligheid = feitelijke veiligheid
Meten en tellen
- Aantal en omvang van uiterlijk waarneembare verschijnselen
- Meerdere personen kunnen dit doen
- Resultaten zijn onafhankelijk van diegene die telt/meet
Gemeten niveau op een vooraf bepaalde schaal van veiligheid
(~veiligheidsbeleid)
 Officiële registraties
o Dark number = niet geregistreerde criminaliteit
o Grey number = wel bij politie terecht maar niet in registraties  te
kort aan bewijs, capaciteit
 Slachtofferbevragingen  veiligheidsmonitor
 Daderbevragingen  uitzonderlijk want blijven anoniem anders voor
wetenschappelijk onderzoek


Subjectieve veiligheid = (on)veiligheidsgevoelens
 persoonlijke zaak, eigen beleving, veranderlijk
 Bepaald door factoren anders dan criminaliteit
Soms subjectieve onveiligheid = objectieve onveiligheid
Soms subjectieve onveiligheid < objectieve onveiligheid
Soms objectieve onveiligheid < subjectieve onveiligheid



4