100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.2 TrustPilot
logo-home
Summary

Volledige samenvatting van het korfvak levensbeschouwing, religie, atheïsme en cultuur

Rating
-
Sold
-
Pages
133
Uploaded on
02-01-2026
Written in
2025/2026

Dit document is een volledige samenvatting van het korfvak levensbeschouwing, religie, atheïsme en cultuur. Alle colleges, inclusief gastcolleges worden er in verwerkt op een duidelijke en begrijpbare manier.

Institution
Course











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
January 2, 2026
Number of pages
133
Written in
2025/2026
Type
Summary

Subjects

Content preview

Levensbeschouwing:
Religie, Atheïsme en Cultuur




1

, Inhoudsopgave
1 Inleiding .................................................................................................................................................. 6
1.1 Actief pluralisme .................................................................................................................................. 6
1.2 Pieter Gillis ........................................................................................................................................... 7
1.3 Evaluatie............................................................................................................................................... 7
1.4 Perspectief van het vak ........................................................................................................................ 8
1.4.1 Neutraliteit ...................................................................................................................................... 9

2 Religie: nurture or nature...................................................................................................................... 11
2.1 Evolutionaire oorsprong van moraal .................................................................................................. 11
2.2 Biologische en culturele evolutie ........................................................................................................ 12
2.3 Cognitieve studie van religie .............................................................................................................. 13
2.4 Waarom de mens een aanleg heeft voor religie en theologisch denken ........................................... 14
2.4.1 Theory of mind .............................................................................................................................. 15
2.4.2 Minimale contra-intuïviteit ........................................................................................................... 15
2.4.3 God en Theological (in)correctness ............................................................................................... 16
2.4.4 Samengevat ................................................................................................................................... 16
2.5 Religie-ondermijnend? ....................................................................................................................... 17
2.6 Religie natuurlijk?............................................................................................................................... 17

3 Levensbeschouwelijke landschap .......................................................................................................... 19
3.1 De axiale periode................................................................................................................................ 20
3.1.1 Demografische revoluties: levensbeschouwelijk landschap ......................................................... 20

4 Monotheïstische religies ....................................................................................................................... 23
4.1 Jodendom ........................................................................................................................................... 23
4.1.1 Jeruzalem ...................................................................................................................................... 24
4.1.2 Andere elementen uit het Jodendom ........................................................................................... 25
4.2 Christendom ....................................................................................................................................... 26
4.2.1 Apostelen ...................................................................................................................................... 27
4.2.2 Laatste avondmaal ........................................................................................................................ 29
4.2.3 Evangelisten .................................................................................................................................. 29
4.2.4 Andere figuren in het christendom ............................................................................................... 31
4.2.5 Kerken ........................................................................................................................................... 33
4.3 Het grote schisma (1054) ................................................................................................................... 33
4.4 Tweede Schisma ................................................................................................................................. 34
4.4.1 Wartburg Eisenach ........................................................................................................................ 36
4.4.2 Beeldenstorm ................................................................................................................................ 38
4.5 Contrareformatie ............................................................................................................................... 40
4.6 Islam ................................................................................................................................................... 42
4.6.1 De Koran ........................................................................................................................................ 43
4.6.2 Orthopraxie ................................................................................................................................... 44
4.6.3 Geschiedenis van de islamitische stromingen ............................................................................... 47
4.6.4 Belangrijke figuren in de Islam ...................................................................................................... 49
4.6.5 Gebouwen ..................................................................................................................................... 50
4.6.6 Imam ............................................................................................................................................. 51
4.6.7 Saoedisch wahhabisme ................................................................................................................. 52



2

, 4.6.8 Salafisme ....................................................................................................................................... 53
4.6.9 Soefisme ........................................................................................................................................ 54

5 Oosterse religies ................................................................................................................................... 55
5.1 Hindoeïsme ........................................................................................................................................ 55
5.1.1 Ontstaan en historische context ................................................................................................... 55
5.1.2 Algemene kenmerken ................................................................................................................... 55
5.1.3 Goden en kosmologie .................................................................................................................... 55
5.1.4 Praktijken en rituelen .................................................................................................................... 56
5.1.5 Kastensysteem .............................................................................................................................. 56
5.1.6 Kernpunten samengevat ............................................................................................................... 56
5.2 Boeddhisme ........................................................................................................................................ 57
5.2.1 Ontstaan ........................................................................................................................................ 57
5.2.2 Boeddhistische leer (Dharma) ....................................................................................................... 57
5.2.3 Boeddhistische stromingen ........................................................................................................... 57
5.3 Sikhisme ............................................................................................................................................. 58
5.4 Jaïnisme .............................................................................................................................................. 58
5.4.1 Belangrijke verbanden en thema’s ................................................................................................ 58

6 Niet-geaffilieerden/ religously unaffiliated ........................................................................................... 59
6.1 Secularisering ..................................................................................................................................... 59
6.1.1 3 niveau’s van secularisering: ........................................................................................................ 60
6.1.2 Drijfveren voor secularisering ....................................................................................................... 61
6.1.3 Waarom verloopt deze evolutie anders in de VS? ........................................................................ 62
6.2 Atheïsten ............................................................................................................................................ 63
6.2.1 Is atheïsme een levensbeschouwing? ........................................................................................... 65
6.2.2 Nieuwe/militante atheïsten .......................................................................................................... 66
6.2.3 Politieke inzet van religie .............................................................................................................. 67
6.2.4 Culture wars .................................................................................................................................. 69
6.3 Wijzigende levensbeschouwelijke landschap in Vlaanderen .............................................................. 70
6.3.1 Islamoptimisme versus islampessimisme ..................................................................................... 72
6.3.2 Zullen moslimgemeenschappen seculariseren?............................................................................ 72

7 De invloed van de Arabische filosofie op het Europese denken ............................................................ 74
7.1 Johan Jacob Brucker ........................................................................................................................... 74
7.2 Context Islam ..................................................................................................................................... 76
7.3 Grote invloed van Bagdad in Europa.................................................................................................. 77
7.4 Filosofie .............................................................................................................................................. 78
7.4.1 Aristoteles ..................................................................................................................................... 78
7.4.2 Al-Farabi ........................................................................................................................................ 78
7.5 De sprong van Bagdad naar Cordoba ................................................................................................ 79
7.5.1 Ibn Tufayl ....................................................................................................................................... 79
7.5.2 Averroes ........................................................................................................................................ 80
7.6 Religie klopt niet maar is wel nuttig ................................................................................................... 82
7.6.1 Secularisering of de duplex veritas................................................................................................ 83
7.7 Debat: Bagdad/Cordoba ideeën in de Renaissance ........................................................................... 84

8 De muze binnestebuiten: over oude en nieuwe kennisorakels.............................................................. 87
8.1 De muze in de oudheid ....................................................................................................................... 87
8.1.1 Artificiële intelligentie ................................................................................................................... 88


3

, 8.2 Wie is de Muze? ................................................................................................................................. 89
8.2.1 2 belangrijke auteurs ..................................................................................................................... 89
8.2.2 Detienne ........................................................................................................................................ 90
8.2.3 Havelock ........................................................................................................................................ 93
8.2.4 Eros, bitterzoet .............................................................................................................................. 94
8.3 Nieuwe soort mens............................................................................................................................. 94
8.3.1 Ruth Padel: In and out the Greek mind ......................................................................................... 95
8.3.2 Jaynes: the origin of consciousness in the breakdown of the bicameral mind ............................. 95
8.4 Muzen en sirenen ............................................................................................................................... 96

9 De Duivel .............................................................................................................................................. 99
9.1 Geen duivel in polytheïsme ................................................................................................................ 99
9.1.1 Gedaanten van de Duivel ............................................................................................................ 100
9.1.2 Baälzebub .................................................................................................................................... 101
9.1.3 Het bestaan van een “goede” God? ............................................................................................ 101
9.2 De duivel in het monotheïsme .......................................................................................................... 102
9.2.1 Oermythe gevecht: Chaos versus Orde ....................................................................................... 103
9.3 Dualisme Perzische godsdienst Mazdeïsme / Zoroastrisme ............................................................. 104
9.4 Valse Etymologie van de Duivel ....................................................................................................... 105
9.4.1 Duivel........................................................................................................................................... 105
9.4.2 Lucifer .......................................................................................................................................... 106
9.4.3 Uitwerking van de mythe over de duivel .................................................................................... 107
9.4.4 Boek Henoch ............................................................................................................................... 107
9.4.5 Zondebok..................................................................................................................................... 108
9.5 Het nieuwe testament ...................................................................................................................... 108
9.6 Diabolisering van bevolkingsgroepen .............................................................................................. 109

10 Job en Mendel Singer: over literatuur en lijden................................................................................... 112
10.1 Het probleem van het kwaad en het lijden ...................................................................................... 112
10.1.1 Hoe ging men hiermee om in het verleden? .......................................................................... 113
10.2 De lijdende Job ................................................................................................................................. 114
10.2.1 Een overzicht van het boek Job .............................................................................................. 114
10.2.2 Tegenslagen van God ............................................................................................................. 115
10.3 Hedendaagse versie van Job: de Mendelsinger ............................................................................... 116
10.3.1 Hiob Geschichte eines einfachen mannes .............................................................................. 116
10.3.2 De Roman van Mendel ........................................................................................................... 117
10.3.3 Mendels wanhoop .................................................................................................................. 118
10.4 Bemerkingen van Hiob – Joseph Roth .............................................................................................. 119
10.4.1 Arnold Burms .......................................................................................................................... 120

11 René Girard: zondebokmechanisme .................................................................................................... 122
11.1 Girard als Trumpsupporter? ............................................................................................................. 122
11.2 Invloed .............................................................................................................................................. 123
11.3 Belangrijkste werken ........................................................................................................................ 124
11.3.1 Mesonge romantique et vérité romanesque ......................................................................... 124
11.3.2 La violence et le sacré ............................................................................................................. 124
11.3.3 Des choses cachées depuis la foundation du monde ............................................................. 125
11.3.4 Le bouc emissaire ................................................................................................................... 125
11.3.5 A theatre of Envy .................................................................................................................... 125



4
$9.25
Get access to the full document:

100% satisfaction guarantee
Immediately available after payment
Both online and in PDF
No strings attached

Get to know the seller
Seller avatar
miradebondt

Get to know the seller

Seller avatar
miradebondt Universiteit Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
0
Member since
6 months
Number of followers
0
Documents
5
Last sold
-

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions