Samenvatting chronische aandoeningen
Artrose
Er zijn 1,2 miljoen mensen in Nederland met artrose.
Artrose is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door degeneratie van het
gewrichtskraakbeen, verhoogde activiteit van het onderliggende bot en veranderingen in het
omliggende weefsel. Het kraakbeen kan zich niet herstellen.
Degeneratie : de samenstelling van het kraakbeen verandert waardoor het minder belastbaar is en
eerder beschadigt.
Verhoogde activiteit van het subchondrale
(onderliggende) bot : meer vorming van
botcellen.
Deze verhoogde activiteit leidt tot verdichting
van het bot (sclerose) en de vorming van benige
uitstulpingen aan de rand van de gewrichten
(osteofyten). Daarnaast kan er sprake zijn van
laaggradige ontsteking. Ontsteking van
synoviaal weefsel kan het gevolg zijn van
vrijgekomen kraakbeendeeltjes en
veranderingen in het kraakbeen.
De belangrijkste klachten en symptomen van
mensen met artrose zijn :
- pijn
- ochtend- of startstijfheid in de gewrichten
- het ervaren van beperkingen in activiteiten (dagelijkse activiteiten als lopen, opstaan)
Ongeveer de helft van de mensen met artrose waarbij gewrichtsschade zichtbaar is op een
röntgenfoto heeft geen klachten/symptomen en andersom. Dit kan gedeeltelijk worden verklaard
doordat er geen zenuwen en bloedvaten door het kraakbeen lopen.
Het is niet duidelijk hoe artrose precies ontstaat, waarschijnlijk komt het door:
1. Er ontstaat een afwijking in de cellen waarin de bestanddelen van kraakbeen worden aangemaakt.
2. Waterbindend vermogen ↓
3. Kraakbeen wordt zachter en minder veerkrachtig.
4. Er ontstaan scheurtjes in het oppervlak
5. De hoeveelheid kraakbeen neemt af
Artrose wordt ook wel gewrichtsslijtage genoemd. Deze term is echter niet juist. Door overbelasting
kan een gewricht slijten en het gewrichtskraakbeen afnemen, zonder dat er sprake is van een
verandering in het kraakbeen.
Artrose is een aandoening van het hele gewricht, niet alleen het kraakbeen verandert, maar ook
vinden er veranderingen plaats in het omliggende bot, de ligamenten (banden), de spieren en het
synoviale weefsel.
, Artrose:
- meest voorkomende chronische gewrichtsaandoening.
- kan in verschillende gewrichten voorkomen.
- komt het meest voor in de knieën, heupen en handen.
Poly-artrose: artrose in meerdere gewrichten.
Artrose komt het meest voor in het knie-en heup gewricht. Ook komt het gemiddeld meer voor bij
vrouwen dan bij mannen. Prevalentie en incidentie cijfers van artrose zijn vaak een onderschatting,
omdat niet iedereen met artrose zich bij zijn/haar huisarts meldt. Artrose kan al op jongen leeftijd
voorkomen, maar nog veel meer op oudere leeftijd. Het aantal mensen met artrose is de laatste 18
jaar toegenomen en neemt nog steeds toe.
Over de periode 2001-2011 is de prevalentie van artrose gestegen met ruim 83% voor mannen en
met 53% voor vrouwen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn:
- demografische ontwikkelingen (groei en vergrijzing van de bevolking)
- ontwikkelingen in risicofactoren (stijging van het aantal mensen met overgewicht)
Artrose ontwikkelt zich bij de gemiddelde persoon heel langzaam. Maar er is een heel groot verschil
in deze ontwikkelingen van kraakbeen slijtage tussen personen.
Slechts bij een kleine groep patiënten is een duidelijke oorzaak van de artrose aan te wijzen, zoals
gewrichtsbeschadiging door een ongeval of een aangeboren afwijking (zoals heupdysplasie).
Meestal is er sprake van idiopathische artrose: artrose zonder duidelijke oorzaak.
Artrose is een multifactoriële aandoening: meerdere factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan van
artrose.
Demografische risicofactoren:
- hogere leeftijd
- vrouwelijk geslacht
Persoonsgebonden factoren:
- erfelijke aanleg
- zwaar beroep met heup- of kniebelasting (bijv. stratenmaker, verhuizer, pedagogisch medewerker)
- frequente uitoefening van sportactiviteiten met hoge en/of herhaalde gewrichtsbelasting.
Gezondheidsgerelateerde risicofactoren:
- Hogere BMI
- Ongevallen letsel met gewrichtsbeschadiging
- Aangeboren afwijking gewricht
- Aanwezigheid van andere gewrichtsaandoeningen (meniscusbeschadiging)
- Spierzwakte
- Overmatige beweeglijkheid in het gewricht (laxiteit)
- Abnormale stand van de gewrichtsuiteinden (bijv. X-benen (valgusstand) of O-benen (varusstand))
- Slechte proprioceptie (weinig gevoel)
- Geopereerd aan het gewricht
Artrose
Er zijn 1,2 miljoen mensen in Nederland met artrose.
Artrose is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door degeneratie van het
gewrichtskraakbeen, verhoogde activiteit van het onderliggende bot en veranderingen in het
omliggende weefsel. Het kraakbeen kan zich niet herstellen.
Degeneratie : de samenstelling van het kraakbeen verandert waardoor het minder belastbaar is en
eerder beschadigt.
Verhoogde activiteit van het subchondrale
(onderliggende) bot : meer vorming van
botcellen.
Deze verhoogde activiteit leidt tot verdichting
van het bot (sclerose) en de vorming van benige
uitstulpingen aan de rand van de gewrichten
(osteofyten). Daarnaast kan er sprake zijn van
laaggradige ontsteking. Ontsteking van
synoviaal weefsel kan het gevolg zijn van
vrijgekomen kraakbeendeeltjes en
veranderingen in het kraakbeen.
De belangrijkste klachten en symptomen van
mensen met artrose zijn :
- pijn
- ochtend- of startstijfheid in de gewrichten
- het ervaren van beperkingen in activiteiten (dagelijkse activiteiten als lopen, opstaan)
Ongeveer de helft van de mensen met artrose waarbij gewrichtsschade zichtbaar is op een
röntgenfoto heeft geen klachten/symptomen en andersom. Dit kan gedeeltelijk worden verklaard
doordat er geen zenuwen en bloedvaten door het kraakbeen lopen.
Het is niet duidelijk hoe artrose precies ontstaat, waarschijnlijk komt het door:
1. Er ontstaat een afwijking in de cellen waarin de bestanddelen van kraakbeen worden aangemaakt.
2. Waterbindend vermogen ↓
3. Kraakbeen wordt zachter en minder veerkrachtig.
4. Er ontstaan scheurtjes in het oppervlak
5. De hoeveelheid kraakbeen neemt af
Artrose wordt ook wel gewrichtsslijtage genoemd. Deze term is echter niet juist. Door overbelasting
kan een gewricht slijten en het gewrichtskraakbeen afnemen, zonder dat er sprake is van een
verandering in het kraakbeen.
Artrose is een aandoening van het hele gewricht, niet alleen het kraakbeen verandert, maar ook
vinden er veranderingen plaats in het omliggende bot, de ligamenten (banden), de spieren en het
synoviale weefsel.
, Artrose:
- meest voorkomende chronische gewrichtsaandoening.
- kan in verschillende gewrichten voorkomen.
- komt het meest voor in de knieën, heupen en handen.
Poly-artrose: artrose in meerdere gewrichten.
Artrose komt het meest voor in het knie-en heup gewricht. Ook komt het gemiddeld meer voor bij
vrouwen dan bij mannen. Prevalentie en incidentie cijfers van artrose zijn vaak een onderschatting,
omdat niet iedereen met artrose zich bij zijn/haar huisarts meldt. Artrose kan al op jongen leeftijd
voorkomen, maar nog veel meer op oudere leeftijd. Het aantal mensen met artrose is de laatste 18
jaar toegenomen en neemt nog steeds toe.
Over de periode 2001-2011 is de prevalentie van artrose gestegen met ruim 83% voor mannen en
met 53% voor vrouwen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn:
- demografische ontwikkelingen (groei en vergrijzing van de bevolking)
- ontwikkelingen in risicofactoren (stijging van het aantal mensen met overgewicht)
Artrose ontwikkelt zich bij de gemiddelde persoon heel langzaam. Maar er is een heel groot verschil
in deze ontwikkelingen van kraakbeen slijtage tussen personen.
Slechts bij een kleine groep patiënten is een duidelijke oorzaak van de artrose aan te wijzen, zoals
gewrichtsbeschadiging door een ongeval of een aangeboren afwijking (zoals heupdysplasie).
Meestal is er sprake van idiopathische artrose: artrose zonder duidelijke oorzaak.
Artrose is een multifactoriële aandoening: meerdere factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan van
artrose.
Demografische risicofactoren:
- hogere leeftijd
- vrouwelijk geslacht
Persoonsgebonden factoren:
- erfelijke aanleg
- zwaar beroep met heup- of kniebelasting (bijv. stratenmaker, verhuizer, pedagogisch medewerker)
- frequente uitoefening van sportactiviteiten met hoge en/of herhaalde gewrichtsbelasting.
Gezondheidsgerelateerde risicofactoren:
- Hogere BMI
- Ongevallen letsel met gewrichtsbeschadiging
- Aangeboren afwijking gewricht
- Aanwezigheid van andere gewrichtsaandoeningen (meniscusbeschadiging)
- Spierzwakte
- Overmatige beweeglijkheid in het gewricht (laxiteit)
- Abnormale stand van de gewrichtsuiteinden (bijv. X-benen (valgusstand) of O-benen (varusstand))
- Slechte proprioceptie (weinig gevoel)
- Geopereerd aan het gewricht
