Hoofdstuk 20: Vermogensstructuur, risico en afdekking
Paragraaf 1, Vermogensstructuur
De financiële structuur van een onderneming bestaat uit de samenstelling van de activa →
dit is de kapitaalstructuur, en de samenstelling van het vermogen dat daar tegenover staat:
de vermogensstructuur. Vaak stelt een onderneming eerst vast hoe de samenstelling van de
activa (kapitaalstructuur) moet zijn.
Bij de vraag hoe in de vermogensbehoeften moet worden voorzien, is het uitgangspunt van
een onderneming vaak dat de looptijd van het aan te trekken vermogen zo goed mogelijk
moet aansluiten bij de levensduur van het in de activa te investeren vermogen.
Het streven naar een juiste afstemming van de levensduur van de activa en de looptijd van
de financiering daarvoor vloeit voort uit het gegeven dat de onderneming wil voorkomen dat
betalingsmoeilijkheden optreden.
Dat uitgangspunt leidt tot de volgende regels:
in permanente vermogensbehoeften moet worden voorzien met permanent vermogen;
★ in langdurig tijdelijke behoeften moet worden voorzien met langdurig tijdelijk
vermogen;
★ in kortstondig tijdelijke behoeften moet worden voorzien met kortstondig tijdelijk
vermogen.
Betalingsproblemen kan ze ook voorkomen door een:
★ langdurig tijdelijke vermogensbehoefte te financieren met permanent vermogen
★ kortstondig tijdelijke vermogensbehoefte te financieren met langdurig tijdelijk of
permanent vermogen.
Een onderneming let ook op de interestkosten bij haar keuze. Lang vermogen is vaak
voordeliger dan kort vermogen.
Hefboomeffect door de verhouding vreemd vermogen en eigen vermogen
Als een onderneming met haar activiteiten een rendement behaalt dat hoger is dan het
rentepercentage dat ze voor vreemd vermogen moet betalen, verdient ze niet alleen aan
haar bedrijfsactiviteiten, maar ook nog op het geleende bedrag. De verhouding vreemd
vermogen/eigen vermogen is de hefboomfactor: hoe meer een onderneming met vreemd
vermogen financiert, hoe meer ze erop verdient. Maar daar zitten wel risico’s aan. Zodra de
onderneming minder rendement maakt dan ze aan interest betaalt, werkt de hefboomfactor
negatief. Daardoor kunnen de aflossingen op vreemd vermogen in gevaar komen. En als ze
meer vreemd dan eigen vermogen heeft, wordt de kans steeds kleiner dat ze uit de
opbrengst van haar activa al het vreemd vermogen kan aflossen.
Operationeel hefboomeffect
De financiële structuur werkt ook vaak door op de kostenstructuur. Dit is de verhouding
tussen de constante kosten (kosten die ze altijd heeft, ongeacht de omvang van de
activiteiten) en de totale kosten. Bij een kapitaalstructuur met veel vaste activa bestaat een
groot deel van de kosten uit de afschrijving (waardevermindering) en interestkosten (als
deze activa zijn gefinancierd met vreemd vermogen). Een kleine verandering in de omvang
van de activiteiten werkt dan meer dan evenredig door in de winst. Bekijk voorbeeld 20.1
Bij meer vaste activa is het operationele hefboomeffect veel groter.
Paragraaf 1, Vermogensstructuur
De financiële structuur van een onderneming bestaat uit de samenstelling van de activa →
dit is de kapitaalstructuur, en de samenstelling van het vermogen dat daar tegenover staat:
de vermogensstructuur. Vaak stelt een onderneming eerst vast hoe de samenstelling van de
activa (kapitaalstructuur) moet zijn.
Bij de vraag hoe in de vermogensbehoeften moet worden voorzien, is het uitgangspunt van
een onderneming vaak dat de looptijd van het aan te trekken vermogen zo goed mogelijk
moet aansluiten bij de levensduur van het in de activa te investeren vermogen.
Het streven naar een juiste afstemming van de levensduur van de activa en de looptijd van
de financiering daarvoor vloeit voort uit het gegeven dat de onderneming wil voorkomen dat
betalingsmoeilijkheden optreden.
Dat uitgangspunt leidt tot de volgende regels:
in permanente vermogensbehoeften moet worden voorzien met permanent vermogen;
★ in langdurig tijdelijke behoeften moet worden voorzien met langdurig tijdelijk
vermogen;
★ in kortstondig tijdelijke behoeften moet worden voorzien met kortstondig tijdelijk
vermogen.
Betalingsproblemen kan ze ook voorkomen door een:
★ langdurig tijdelijke vermogensbehoefte te financieren met permanent vermogen
★ kortstondig tijdelijke vermogensbehoefte te financieren met langdurig tijdelijk of
permanent vermogen.
Een onderneming let ook op de interestkosten bij haar keuze. Lang vermogen is vaak
voordeliger dan kort vermogen.
Hefboomeffect door de verhouding vreemd vermogen en eigen vermogen
Als een onderneming met haar activiteiten een rendement behaalt dat hoger is dan het
rentepercentage dat ze voor vreemd vermogen moet betalen, verdient ze niet alleen aan
haar bedrijfsactiviteiten, maar ook nog op het geleende bedrag. De verhouding vreemd
vermogen/eigen vermogen is de hefboomfactor: hoe meer een onderneming met vreemd
vermogen financiert, hoe meer ze erop verdient. Maar daar zitten wel risico’s aan. Zodra de
onderneming minder rendement maakt dan ze aan interest betaalt, werkt de hefboomfactor
negatief. Daardoor kunnen de aflossingen op vreemd vermogen in gevaar komen. En als ze
meer vreemd dan eigen vermogen heeft, wordt de kans steeds kleiner dat ze uit de
opbrengst van haar activa al het vreemd vermogen kan aflossen.
Operationeel hefboomeffect
De financiële structuur werkt ook vaak door op de kostenstructuur. Dit is de verhouding
tussen de constante kosten (kosten die ze altijd heeft, ongeacht de omvang van de
activiteiten) en de totale kosten. Bij een kapitaalstructuur met veel vaste activa bestaat een
groot deel van de kosten uit de afschrijving (waardevermindering) en interestkosten (als
deze activa zijn gefinancierd met vreemd vermogen). Een kleine verandering in de omvang
van de activiteiten werkt dan meer dan evenredig door in de winst. Bekijk voorbeeld 20.1
Bij meer vaste activa is het operationele hefboomeffect veel groter.
