Sinds jaren 90 is mediation in opkomst. Oorzaken:
1. Traditionele juridische aanpak is ontoereikend.
- Juridisch geschil vaak niet hetzelfde als het conflict.
- Juridische weg is tijdrovend, kostbaar, niet voorspelbaar en belastend.
2. Het is niet meer van deze tijd om uitkomst van het geschil in handen van
autoriteit te leggen.
3. Met name in VS ontwikkeling van methoden van conflictoplossing. Alaternative
Dispute Resolution (ADR)
4. Mediation past goed binnen Nederlandse traditie van polderen. (ook Ned.
handelsgeest).
Geschiedenis
Mediation past in de Nederlandse cultuur: 16e eeuw: De Leidse Vredesmakers (oplossing
zonder tussenkomst rechters). Via Franse bureau de Paix, naar Vredesrechters en nu
kantonrechters. Ook nu via burgerlijk procesrecht de mogelijkheid om geschillen buiten
normale procedures om aan kantonrechter voor te leggen. Gebeurt niet vaak.
Romeinen: Preator bemiddelde (begin van de jaartelling).
Ook mediation door de eeuwen heen in oude keizerlijke China.
Nederland kent veel instanties die conflicten oplossen:
• Rijksbemiddelaars, oplossen arbeidsconflicten tussen WO I en II
• Vanaf 1970: geschillencommissies
Mediation opgekomen door verschillende initiatieven:
• De Vereniging van Advocaten en Scheidingsbemiddelaars (VAS), nu VFAS, 1990
• Stichting Geschillen Oplossing Automatisering (SGOA)
• VNO-NCB (werkgeversorganisatie) richtte in 1998 de st. ADR Centrum (ABC
Mediation) op.
• Het Centrum Arbeidsverhoudingen (CAOP) richtte in 2000 het Ned. Instituut
Conflictmanagement Overheid en Arbeid (NICOA) op.
• Steeds meer opleidingen
• Belangstelling hangt samen met levensloop (zekere rijping).
• 1993: oprichting Nederlands Mediation Instituut (NMI). Onafhankelijke koepel.
Houdt zich bezig met de kwaliteit van het vakgebeid mediation:
- Klacht- en tuchtrecht - Erkenning opleidingen
- Certificering mediators.
- 2000. Nederlandse Mediators Vereniging (NMv). Belangenbehartiger van
mediators.
In Nederland: Mediation is niet juridisch geregeld. Er is geen mediationwetgeving.
Kan er komen onder invloed van Europese regels.
, 2002: Groenboek van de Europese Commissie. Dit vormt de voorbereiding voor een
Europese richtlijn. Ook wordt gewerkt aan een Europese gedragscode voor mediators.
2008: Europees parlement en Raad van de Europese Unie: vaststelling Richtlijn Mediation.
Doel:
- vergemakkelijken toegang tot alternatieve geschillenbeslechting
- bevorderen van de minnelijke schikking van geschillendoor:
mediation/bemiddeling aan te moedigen en te zorgen voor evenwichtige
samenhang tussen bemiddeling/mediation en behandeling in rechte.
Jaren 90: minister van Justitie stimuleert mediation.
1996: internationale conferentie in Amsterdam. (aanwezigheid veel internationale
deskundigen zorgde voor impuls).
Platform ADR bracht in 1998 rapport uit over randvoorwaarden voor de introductie van
mediation.
1999- 2000: beleidsbrief ADR “Meer wegen naar het recht” leidde tot onderzoeksproject
bij de rechterlijke macht: “Mediation naast rechtspraak” en mediation bij de Bureaus
Rechtshulp.
Gevolg: evaluatie door het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum van het
(WODC) min. van Justitie. Minister besluit tot systematische inzet van mediation in de
rechtspraak en bij de Juridische Loketten voor rechtshulp.
Proefschriften:
1982: Prein over conflicthantering door ene derde partij.
2002: Pront-van Bommel: bestuursrechtspraak waarin ook de rol van mediation
2004: de Graaf: schikking in het bestuursrecht.
2004: Chin-a-fat: scheidingsbemiddeling
2008: Tolsma: bemiddeldn bestuur; juridische aspecten van bemiddeling bij de
bestuurlijke besluitvorming.
Discussie in de juridische wereld over mediation door:
2003: Asser; rapport fundamentele herbezinning op het burgerlijk procesrecht.
2004: Commisie Polak/Ver. voor bestuursrecht: toekomst van de bestuursrechtspraak
2008: ministerie van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties: handreiking mediation;
een luisterend oor.
Tijdschriften:
- Tijdschrift voor mediation en conflictmanagement
- Tijdschrift Conflicthantering (NMI) is in 2009 samengegaan met Forum voor
conflictmanagement.
Boeken:
- Handboek Mediation
- SDu-mediationreeks. Uitdiepen van onderwerpen als: verwijzen naar
mediation, juridische aspecten, beroepsvaardigheden, interventietechnieken