Onderwijsbeleid en actualiteit
1 HET VLAAMSE ONDERWIJSBELEID
Belgische Grondwet ( 7 feb 1831): grondbeginselen waarop de Belgische
staat is gebouwd.
- Artikel 17 “een onbeperkte vrijheid om onderwijs in te richten”
Principe v vrijheid v onderwijs betekent: de organisatie v
onderwijsinstellingen kan niet worden ingeperkt.
Scholen mogen worden opgericht en georganiseerd:
- Zonder enige binding met de overheid
- Door elke Belg (natuurlijk persoon of rechtspersoon)
! wnr scholen erkende diploma’s willen uitreiken en subsidies ontvangen,
moeten ze zich schikken naar wettelijke bepalingen + voldoen aan
gestelde kwaliteitseisen.
Schoolstrijden: politieke conflicten (katholieken <-> socialisten en
liberalen)
Einde v schoolstrijden schoolpact (1958) (belangrijkste principe: vrije
schoolkeuze v ouders vlgns religieuze en filosofische overtuiging)
Schoolpact (1958) stelt:
- De staat heeft het recht en de plicht om rijksscholen op te richten
waar de behoefte er aan bestaat.
- De provincies en gemeenten kunnen scholen oprichten en rekenen
op subsidiëring.
- De leefbaarheid v het vrij onderwijs gewaarborgd moet worden door
ruime subsidiëring.
Aanpassingen financiering in 2009:
- gelijke financiering/subsidiëring vr verschillende scholen ongeacht
hun onderwijsnet
- het financieringsmechanisme is gebaseerd op een relevante selectie
v kenmerken v lln en scholen.
1
,4 sociale kenmerken van leerlingen (verbonden aan hun sociaal-
economische en culturele milieu SES):
1) de culturele bagage v leerling
indicator: hoogst behaalde opleidingsniveau van de moeder
2) de financiële draafkracht van het gezin van de leerling
indicator: het ontvangen van een schooltoelage
3) het taalkundige en culturele kapitaal van het gezin van de leerling
indicator: thuistaal van de leerling
4) het sociaal kapitaal van het gezin van de leerling
indicator: de woonplaats van de leerling
Doel van de financieringskeuze: Sociale mix vergroten en garanderen het
recht op kwaliteitsvol onderwijs voor alle kinderen.
- Vanaf het schooljaar 2019-2020 werden de werkingsmiddelen v h
kleuteronderwijs gelijkgeschakeld met die van lager onderwijs
- Onderwijs is een gedeelde verantwoordelijkheid
(school, overheid, leraren, ouders, maatschappij)
STRUCTUREN IN BELGIË
2
,Deelstaten
België: federale staat die bestaat uit 2 soorten deelstaten:
Gemeenschappen en Gewesten
Vlaamse Gemeenschap is bevoegd voor: Taal, cultuur, ONDERWIJS,
welzijns- en gezondheidszorg
Vlaamse onderwijsminister: Zuhal Demir
BEVOEGDHEDEN IN ONDERWIJS
Federaal Regionaal
België Vlaanderen
Vlaamse Gemeenschap
Eerste Minister Minister president
Matthias Diependaele
Bart De Wever
Wetten Decreten
Kamer en Senaat Vlaamse Parlement
Minister van Onderwijs en
Vorming
Zuhal Demir
Vanaf 1988
- Vaststellen duur leerplicht Alle onderwijsmaterie behalve …
- Min. Voorwaarden diploma’s
- Pensioenregeling
1.1 ONDERWIJS IN FEDERALE STAAT
3
, Sinds 1988 de hele onderwijsbevoegdheid overgeheveld naar de
gemeenschappen. Met uitzonderingen op volgende, deze blijven federaal
(=nationaal):
- Begin en einde van de leerplicht
- Minimale voorwaarden voor het bekomen van diploma’s
- Pensioensregeling en – betaling van het onderwijspersoneel
Sinds schooljaar 2020-2021 is de leerplicht verlaagd van 6 jaar naar 5 jaar.
Er is geen schoolplicht, wel leerplicht.
1.2 DECREET BASISONDERWIJS (FEB 1997)
VERWACHTINGEN VAN DE OVERHEID
4
1 HET VLAAMSE ONDERWIJSBELEID
Belgische Grondwet ( 7 feb 1831): grondbeginselen waarop de Belgische
staat is gebouwd.
- Artikel 17 “een onbeperkte vrijheid om onderwijs in te richten”
Principe v vrijheid v onderwijs betekent: de organisatie v
onderwijsinstellingen kan niet worden ingeperkt.
Scholen mogen worden opgericht en georganiseerd:
- Zonder enige binding met de overheid
- Door elke Belg (natuurlijk persoon of rechtspersoon)
! wnr scholen erkende diploma’s willen uitreiken en subsidies ontvangen,
moeten ze zich schikken naar wettelijke bepalingen + voldoen aan
gestelde kwaliteitseisen.
Schoolstrijden: politieke conflicten (katholieken <-> socialisten en
liberalen)
Einde v schoolstrijden schoolpact (1958) (belangrijkste principe: vrije
schoolkeuze v ouders vlgns religieuze en filosofische overtuiging)
Schoolpact (1958) stelt:
- De staat heeft het recht en de plicht om rijksscholen op te richten
waar de behoefte er aan bestaat.
- De provincies en gemeenten kunnen scholen oprichten en rekenen
op subsidiëring.
- De leefbaarheid v het vrij onderwijs gewaarborgd moet worden door
ruime subsidiëring.
Aanpassingen financiering in 2009:
- gelijke financiering/subsidiëring vr verschillende scholen ongeacht
hun onderwijsnet
- het financieringsmechanisme is gebaseerd op een relevante selectie
v kenmerken v lln en scholen.
1
,4 sociale kenmerken van leerlingen (verbonden aan hun sociaal-
economische en culturele milieu SES):
1) de culturele bagage v leerling
indicator: hoogst behaalde opleidingsniveau van de moeder
2) de financiële draafkracht van het gezin van de leerling
indicator: het ontvangen van een schooltoelage
3) het taalkundige en culturele kapitaal van het gezin van de leerling
indicator: thuistaal van de leerling
4) het sociaal kapitaal van het gezin van de leerling
indicator: de woonplaats van de leerling
Doel van de financieringskeuze: Sociale mix vergroten en garanderen het
recht op kwaliteitsvol onderwijs voor alle kinderen.
- Vanaf het schooljaar 2019-2020 werden de werkingsmiddelen v h
kleuteronderwijs gelijkgeschakeld met die van lager onderwijs
- Onderwijs is een gedeelde verantwoordelijkheid
(school, overheid, leraren, ouders, maatschappij)
STRUCTUREN IN BELGIË
2
,Deelstaten
België: federale staat die bestaat uit 2 soorten deelstaten:
Gemeenschappen en Gewesten
Vlaamse Gemeenschap is bevoegd voor: Taal, cultuur, ONDERWIJS,
welzijns- en gezondheidszorg
Vlaamse onderwijsminister: Zuhal Demir
BEVOEGDHEDEN IN ONDERWIJS
Federaal Regionaal
België Vlaanderen
Vlaamse Gemeenschap
Eerste Minister Minister president
Matthias Diependaele
Bart De Wever
Wetten Decreten
Kamer en Senaat Vlaamse Parlement
Minister van Onderwijs en
Vorming
Zuhal Demir
Vanaf 1988
- Vaststellen duur leerplicht Alle onderwijsmaterie behalve …
- Min. Voorwaarden diploma’s
- Pensioenregeling
1.1 ONDERWIJS IN FEDERALE STAAT
3
, Sinds 1988 de hele onderwijsbevoegdheid overgeheveld naar de
gemeenschappen. Met uitzonderingen op volgende, deze blijven federaal
(=nationaal):
- Begin en einde van de leerplicht
- Minimale voorwaarden voor het bekomen van diploma’s
- Pensioensregeling en – betaling van het onderwijspersoneel
Sinds schooljaar 2020-2021 is de leerplicht verlaagd van 6 jaar naar 5 jaar.
Er is geen schoolplicht, wel leerplicht.
1.2 DECREET BASISONDERWIJS (FEB 1997)
VERWACHTINGEN VAN DE OVERHEID
4
