MIDDEN OOSTEN
Inhoudsopgave
1 INLEIDING..................................................................................................................... 3
1.1 CONTEXTURALISERING........................................................................................................................... 3
1.1.1 beeldvorming........................................................................................................................... 3
1.2 EUROPEES KOLONIALISME....................................................................................................................... 4
1.3 NIEUWE STATEN.................................................................................................................................. 5
1.3.1 Ontstaan politieke islam........................................................................................................... 5
1.3.2 evolutie gewapende groepen................................................................................................... 6
1.4 PROTESTEN........................................................................................................................................ 6
2 TRANSFORMATIE HISTORISCH PALESTINE.......................................................................6
2.1 VERSCHILLENDE VISIES ZIONISME............................................................................................................. 7
2.2 PROTO-STAAT...................................................................................................................................... 8
2.3 OPRICHTING ISRAËL............................................................................................................................ 10
2.4 NIEUWE HISTORICI............................................................................................................................. 11
2.5 WETTEN........................................................................................................................................... 11
3 RECHT, VERZET, BEZETTING.........................................................................................13
3.1 INTERNATIONAAL HUMANITAIR RECHT..................................................................................................... 13
3.2 PRINCIPES IHR................................................................................................................................... 13
3.2.1 toepassing IHR....................................................................................................................... 13
3.3 BEZETTING....................................................................................................................................... 15
3.3.1 Zesdaagse oorlog/Naksa........................................................................................................ 15
3.3.2 Bezettende macht.................................................................................................................. 15
3.3.3 bezettingsmacht..................................................................................................................... 16
3.3.4 nederzettingspolitiek.............................................................................................................. 16
3.3.5 bezettende macht gaza.......................................................................................................... 17
3.4 PALESTIJNS GEWAPEND VERZET............................................................................................................. 18
3.5 LIBANONOORLOG............................................................................................................................... 19
3.5.1 Tweede libanonoorlog (2006)................................................................................................. 20
4 NAAR EEN PALESTIJNSE STAAT.....................................................................................21
4.1 EUFORIE VREDESPROCES...................................................................................................................... 21
4.1.1 Oslo........................................................................................................................................ 21
4.1.2 tegenstand............................................................................................................................. 22
4.2 SPOILERS EN VEEL PROCES................................................................................................................... 23
4.2.1 nederzettingen....................................................................................................................... 23
4.2.2 tweede intifada: Breuklijn....................................................................................................... 23
4.3 HEBRON MICROSOSMOS BEZETTING........................................................................................................ 24
4.4 ROL VAN INTERNATIONALE GEMEENSCHAP...............................................................................................24
4.4.1 VS........................................................................................................................................... 24
4.4.2 EU........................................................................................................................................... 25
5 GASTLES: ARNAUT PAUWELS........................................................................................26
5.1 GESCHIEDENIS LEBANON..................................................................................................................... 26
5.2 HEZBOLLAH...................................................................................................................................... 26
6 ONMOGELIJKE VREDE?.................................................................................................. 28
1
, 6.1 AFSCHEIDINGSBELEID GAZA.................................................................................................................. 28
6.2 GAZA OORLOGEN............................................................................................................................... 28
6.3 INTERNATIONALE RESPONS................................................................................................................... 29
6.4 CONCLUSIE: OBSTAKELS VOOR VREDE.................................................................................................... 32
7 NARRATIEVE OORLOGSVOERING...................................................................................34
7.1 PERMISSION TO NARRATE?................................................................................................................... 34
7.2 MIDDENVELD PALESTINA EN ISRAËL ONDER DRUK.....................................................................................36
7.2.1 politisering definitie AS: IHRA................................................................................................. 37
7.3 AANHOUDEND PALESTIJNS VERZET SUMUD............................................................................................... 37
8 GASTLES...................................................................................................................... 38
9 ARABISCHE REVOLUTIES: SPOTLIGHT OP EGYPTE...........................................................38
9.1 ARABISCHE REVOLUTIES...................................................................................................................... 38
9.1.1 De Jasmijnrevolutie (revolutie van Al-Bouaziz).......................................................................39
9.2 EGYPTE............................................................................................................................................ 40
9.3 REFLECTIES OVER ARABISCHE REVOLUTIES..............................................................................................44
9.3.1 contra revoluties.................................................................................................................... 44
9.3.2 aanhoudende revolutie?......................................................................................................... 45
10 GASTLES LEBANON LIEN ARITS...................................................................................47
11 ONMOGELIJKE REVOLUTIE IN SYRIË.............................................................................47
11.1 THEORETISCHE LENS......................................................................................................................... 48
11.2 AL-ABADIYYA.................................................................................................................................. 48
11.3 STRIJD VOOR RECHTVAARDIGHEID........................................................................................................ 56
11.4 SLOTBESCHOUWINGEN...................................................................................................................... 58
2
,1 INLEIDING
1.1 CONTEXTURALISERING
MES en IR
Essentiële disciplines voor analyse van SWANA/MENA regio
- Thematische focus: kolonialisme, staatsvorming, nationalisme en opstanden zoals
Arabische revolutie
- Internationale invloeden: kolonialisme, impact van landen als VS, Rusland, en China &
NSAs
- Uitdagingen: Spanningen door bvb essentialisme
>> Universele jurisdictie: extra territoriale wetgeving, als misdaden niet berecht kunnen
worden in landen waar de daden heeft plaatsgevonden, kan dit plaats vinden in een 3 e land,
wanneer er burgers van hen slachtoffer zijn 1e zaak vond plaats in DUI, zaak tegen Syrië
i.v.m. folteringen tegen gewone burgers
KENNISPRODUCTIE OVER DE REGIO
Veel voorkomend: cultuur, religie of taal als algemene verklarende factoren/onafhankelijke
variabelen
Essentialisme: vereenvoudigd en uniform beeld, sociale en culturele diversiteit genegeerd
Ø Oriëntalisme (Edward Saïd)
Foutieve representatie van werkelijkheid > invloed analyses en beleidsvorming over Midden-
Oosten
1.1.1 BEELDVORMING
DOMINANT PARADGIMA: veilgiheid
Pessimisme over aanhoudende conflicten
Economische situatie en ongelijkheid (lag ook aan de bron van Arabische Lente)
Ideologie en opkomst politieke islam & jihadisme
Ø Impact 9/11 en al-Qa’ida
Ø Opkomst ISIS > Eurocentrisme
er wordt een beeld gegeven waarbij de islaam niet alleen het sociale maar ook het politieke
weefsel bepaald, de slechte voorbeelden hiervan worden gezien als de basis en alles wordt op
1 hoop gegoeid. Je moet ook kijken naar de ontwikkeling van deze groepen (waarom onstaan
ze? Hoe? …)
BEVOLKING
Religieuze diversiteit
- Bakermat monotheïstische godsdiensten
3
, - Religieuze diversiteit (ondanks zakiya)
- Kentering met oprichting Israël
o Idee om joden van over de hele wereld naar Israël te laten migreren (vluchten)
- Soennisme & sji’isme
o Staan in conflict met elkaar. Marteling staat centraal bij sji’isme. Deze strijd is
een politiek probleem dat door religie is verergerd (bv. De samenstelling van
Irak, staten die samen zijn gevoegd die niet samen horen – conflict)
- Christelijke gemeenschappen
- Ook onder meer druzen, alawieten, alevieten, yezidi’s
Etnische diversiteit
- Koerden, Armeniërs, Assyriërs, …
o Koerden => etnische onderdrukte meerderheid in Syrië, Irak en Turkije. Ze
hadden een belofte gekregen voor eigen staat maar dit is verbroken wegens de
verdeling van het Midden-Oosten na het kolonialisme.
1.2 EUROPEES KOLONIALISME
EINDE Ottomaans rijk
Controle via indirect bestuur, met lokale elites en gouverneurs
Vanaf 19de eeuw: tanende macht
- Interne zwakheden & toenemende invloed van Europese koloniale machten.
- Administratieve en juridische hervormingen/tanzimat
- Revolutie Jonge Turken (1908)
Ottomaanse militaire nederlaag in WOI > desintegratie Ottomaanse Rijk
Oorlogsbuit
Groot-Brittannië en Frankrijk hebben gebruik gemaakt van de situatie: zagen Arabische
provincies als oorlogsbuit > koloniaal imperium
Transitiefase na eeuwenlange Ottomaanse bestuur. Hierbij worden de aspiraties van lokale
bevolkingsgroepen genegeerd. De regio werd herverdeeld op basis van de Ottomaanse
bestuurlijke indeling
Ø Provinciehoofdsteden > hoofdsteden nieuwe staten
Interne verdeeldheid
Faisal Ibn Hoessain wou groot Arabisch koninkrijk ><Andere leiders, zoals Egypte nationale
ambities
Tijdens de Vredesconferentie Versailles (1919) mislukten Arabische bewegingen >< succes
zionistische beweging
Beperkte tegenstand VS plannen VK & Frankrijk:
Ø President Wilson steunde “Nieuwe Wereldorde”
Ø Crane-King Commissie (1919)
4
Inhoudsopgave
1 INLEIDING..................................................................................................................... 3
1.1 CONTEXTURALISERING........................................................................................................................... 3
1.1.1 beeldvorming........................................................................................................................... 3
1.2 EUROPEES KOLONIALISME....................................................................................................................... 4
1.3 NIEUWE STATEN.................................................................................................................................. 5
1.3.1 Ontstaan politieke islam........................................................................................................... 5
1.3.2 evolutie gewapende groepen................................................................................................... 6
1.4 PROTESTEN........................................................................................................................................ 6
2 TRANSFORMATIE HISTORISCH PALESTINE.......................................................................6
2.1 VERSCHILLENDE VISIES ZIONISME............................................................................................................. 7
2.2 PROTO-STAAT...................................................................................................................................... 8
2.3 OPRICHTING ISRAËL............................................................................................................................ 10
2.4 NIEUWE HISTORICI............................................................................................................................. 11
2.5 WETTEN........................................................................................................................................... 11
3 RECHT, VERZET, BEZETTING.........................................................................................13
3.1 INTERNATIONAAL HUMANITAIR RECHT..................................................................................................... 13
3.2 PRINCIPES IHR................................................................................................................................... 13
3.2.1 toepassing IHR....................................................................................................................... 13
3.3 BEZETTING....................................................................................................................................... 15
3.3.1 Zesdaagse oorlog/Naksa........................................................................................................ 15
3.3.2 Bezettende macht.................................................................................................................. 15
3.3.3 bezettingsmacht..................................................................................................................... 16
3.3.4 nederzettingspolitiek.............................................................................................................. 16
3.3.5 bezettende macht gaza.......................................................................................................... 17
3.4 PALESTIJNS GEWAPEND VERZET............................................................................................................. 18
3.5 LIBANONOORLOG............................................................................................................................... 19
3.5.1 Tweede libanonoorlog (2006)................................................................................................. 20
4 NAAR EEN PALESTIJNSE STAAT.....................................................................................21
4.1 EUFORIE VREDESPROCES...................................................................................................................... 21
4.1.1 Oslo........................................................................................................................................ 21
4.1.2 tegenstand............................................................................................................................. 22
4.2 SPOILERS EN VEEL PROCES................................................................................................................... 23
4.2.1 nederzettingen....................................................................................................................... 23
4.2.2 tweede intifada: Breuklijn....................................................................................................... 23
4.3 HEBRON MICROSOSMOS BEZETTING........................................................................................................ 24
4.4 ROL VAN INTERNATIONALE GEMEENSCHAP...............................................................................................24
4.4.1 VS........................................................................................................................................... 24
4.4.2 EU........................................................................................................................................... 25
5 GASTLES: ARNAUT PAUWELS........................................................................................26
5.1 GESCHIEDENIS LEBANON..................................................................................................................... 26
5.2 HEZBOLLAH...................................................................................................................................... 26
6 ONMOGELIJKE VREDE?.................................................................................................. 28
1
, 6.1 AFSCHEIDINGSBELEID GAZA.................................................................................................................. 28
6.2 GAZA OORLOGEN............................................................................................................................... 28
6.3 INTERNATIONALE RESPONS................................................................................................................... 29
6.4 CONCLUSIE: OBSTAKELS VOOR VREDE.................................................................................................... 32
7 NARRATIEVE OORLOGSVOERING...................................................................................34
7.1 PERMISSION TO NARRATE?................................................................................................................... 34
7.2 MIDDENVELD PALESTINA EN ISRAËL ONDER DRUK.....................................................................................36
7.2.1 politisering definitie AS: IHRA................................................................................................. 37
7.3 AANHOUDEND PALESTIJNS VERZET SUMUD............................................................................................... 37
8 GASTLES...................................................................................................................... 38
9 ARABISCHE REVOLUTIES: SPOTLIGHT OP EGYPTE...........................................................38
9.1 ARABISCHE REVOLUTIES...................................................................................................................... 38
9.1.1 De Jasmijnrevolutie (revolutie van Al-Bouaziz).......................................................................39
9.2 EGYPTE............................................................................................................................................ 40
9.3 REFLECTIES OVER ARABISCHE REVOLUTIES..............................................................................................44
9.3.1 contra revoluties.................................................................................................................... 44
9.3.2 aanhoudende revolutie?......................................................................................................... 45
10 GASTLES LEBANON LIEN ARITS...................................................................................47
11 ONMOGELIJKE REVOLUTIE IN SYRIË.............................................................................47
11.1 THEORETISCHE LENS......................................................................................................................... 48
11.2 AL-ABADIYYA.................................................................................................................................. 48
11.3 STRIJD VOOR RECHTVAARDIGHEID........................................................................................................ 56
11.4 SLOTBESCHOUWINGEN...................................................................................................................... 58
2
,1 INLEIDING
1.1 CONTEXTURALISERING
MES en IR
Essentiële disciplines voor analyse van SWANA/MENA regio
- Thematische focus: kolonialisme, staatsvorming, nationalisme en opstanden zoals
Arabische revolutie
- Internationale invloeden: kolonialisme, impact van landen als VS, Rusland, en China &
NSAs
- Uitdagingen: Spanningen door bvb essentialisme
>> Universele jurisdictie: extra territoriale wetgeving, als misdaden niet berecht kunnen
worden in landen waar de daden heeft plaatsgevonden, kan dit plaats vinden in een 3 e land,
wanneer er burgers van hen slachtoffer zijn 1e zaak vond plaats in DUI, zaak tegen Syrië
i.v.m. folteringen tegen gewone burgers
KENNISPRODUCTIE OVER DE REGIO
Veel voorkomend: cultuur, religie of taal als algemene verklarende factoren/onafhankelijke
variabelen
Essentialisme: vereenvoudigd en uniform beeld, sociale en culturele diversiteit genegeerd
Ø Oriëntalisme (Edward Saïd)
Foutieve representatie van werkelijkheid > invloed analyses en beleidsvorming over Midden-
Oosten
1.1.1 BEELDVORMING
DOMINANT PARADGIMA: veilgiheid
Pessimisme over aanhoudende conflicten
Economische situatie en ongelijkheid (lag ook aan de bron van Arabische Lente)
Ideologie en opkomst politieke islam & jihadisme
Ø Impact 9/11 en al-Qa’ida
Ø Opkomst ISIS > Eurocentrisme
er wordt een beeld gegeven waarbij de islaam niet alleen het sociale maar ook het politieke
weefsel bepaald, de slechte voorbeelden hiervan worden gezien als de basis en alles wordt op
1 hoop gegoeid. Je moet ook kijken naar de ontwikkeling van deze groepen (waarom onstaan
ze? Hoe? …)
BEVOLKING
Religieuze diversiteit
- Bakermat monotheïstische godsdiensten
3
, - Religieuze diversiteit (ondanks zakiya)
- Kentering met oprichting Israël
o Idee om joden van over de hele wereld naar Israël te laten migreren (vluchten)
- Soennisme & sji’isme
o Staan in conflict met elkaar. Marteling staat centraal bij sji’isme. Deze strijd is
een politiek probleem dat door religie is verergerd (bv. De samenstelling van
Irak, staten die samen zijn gevoegd die niet samen horen – conflict)
- Christelijke gemeenschappen
- Ook onder meer druzen, alawieten, alevieten, yezidi’s
Etnische diversiteit
- Koerden, Armeniërs, Assyriërs, …
o Koerden => etnische onderdrukte meerderheid in Syrië, Irak en Turkije. Ze
hadden een belofte gekregen voor eigen staat maar dit is verbroken wegens de
verdeling van het Midden-Oosten na het kolonialisme.
1.2 EUROPEES KOLONIALISME
EINDE Ottomaans rijk
Controle via indirect bestuur, met lokale elites en gouverneurs
Vanaf 19de eeuw: tanende macht
- Interne zwakheden & toenemende invloed van Europese koloniale machten.
- Administratieve en juridische hervormingen/tanzimat
- Revolutie Jonge Turken (1908)
Ottomaanse militaire nederlaag in WOI > desintegratie Ottomaanse Rijk
Oorlogsbuit
Groot-Brittannië en Frankrijk hebben gebruik gemaakt van de situatie: zagen Arabische
provincies als oorlogsbuit > koloniaal imperium
Transitiefase na eeuwenlange Ottomaanse bestuur. Hierbij worden de aspiraties van lokale
bevolkingsgroepen genegeerd. De regio werd herverdeeld op basis van de Ottomaanse
bestuurlijke indeling
Ø Provinciehoofdsteden > hoofdsteden nieuwe staten
Interne verdeeldheid
Faisal Ibn Hoessain wou groot Arabisch koninkrijk ><Andere leiders, zoals Egypte nationale
ambities
Tijdens de Vredesconferentie Versailles (1919) mislukten Arabische bewegingen >< succes
zionistische beweging
Beperkte tegenstand VS plannen VK & Frankrijk:
Ø President Wilson steunde “Nieuwe Wereldorde”
Ø Crane-King Commissie (1919)
4
