MEDISCHE BEELDVORMING
THEORIE:
CBCT:
1. Herhaling:
→ EM-spectrum: elektromagnetisch spectrum
⤷ X-stralen worden gesitueerd
⤷ grote invloed golflengte
• golflengte groter dan 1µm => thermische effecten
• golflengte kleiner dan 1µm => mutagene effecten
(kan voor afwijking in DNA zorgen)
⤷ spectrum:
→ verschillende energieën om te patiënt mee te ‘bekogelen’
⤷ mogelijkheid om basisparameters te gaan veranderen
→ opbouw van röntgenbuis:
stippellijn: hoogspanning tussen anode (+) en kathode (-) => kVp-waarde
→ instelbare waarde waarbij je energie kan bepalen
→ bepaalt indringdiepte van stralingen
→ groot verschil in ordegrootte
→ bij OPG meerdere instelmogelijkheden, bij cbct vaak beperkte keuze in kV
⤷ bij intra oraal: 70 kVp, bij cbct 100-120 kVp
→ cbct: hogere energie = hogere intensiteit = meer stralingsbelasting
stipjes midden: elektronenstroom => mA-waarde
→ schaalt intensiteit
→ intensiteit van bundel vergroten of verlagen
→ buisstroom bij cbct veel groter dan bij OPG of intra-orale foto
→ hogere kVp, mA en belichtingstijden bij CBCT ivm conventionele thk beeldvorming
● xkV-verschil
1
, ⤷ △intensiteit ~ △kVp2
⤷ curve beweegt naar hogere intensiteit
intra-orale foto: cbct:
lage hoogspanning hoge hoogspanning
⤷ verticaal: intensiteit van rx-installatie
horizontaal: energie
⤷ hoe groter opp onder spectrum, hoe meer intensiteit
↳ dus meer dosis geven aan die patiënt
⤷ meer dosis aan patiënt = meer verstrooiing naar jezelf
● buisstroom (mA) en belichtingstijd (s)
⤷ △intensiteit ~ △mA en △s
⤷ intensiteit verschilt lineair met mA waarde
⤷ meer buisstroom bij cbct, maar ook meer belichtingstijd
⤷ intra-oraal meestal fractie van seconde => onmogelijk bij cbct
2. Basisprincipes van projectie-röntgen beeldvorming:
→ x-stralen doorheen patiënt
→ bij doorgang van medium vermindert intensiteit van bundel
⤷ intensiteit = aantal fotonen per eenheid van opp. loodrecht op bundel
• I0 = initiële intensiteit van inkomende X-straling,
voordat die het materiaal binnendringt.
• x = dikte van materiaal
• µ = lineaire attenuatiecoëfficiënt
⤷ geeft aan hoe sterk materiaal X-straling
verzwakt
⤷ hoe groter µ, hoe sneller X-straling
wordt geabsorbeerd of verstrooid
⤷ afhankelijk van energie en materiaal
• I(x) = resterende hoeveelheid intensiteit
⇒ I(x) = I0 ・ e-µx
als x = 0, dan is dan I(x) dus I0, röntgenintensiteit is dus 0
→ problematische verstrooiing bij cbct
⤷ zowel voor beeldvorming als voor professional
→ bij cbct meer energie nodig want moet volledige hoofd doorkruisen
→ verschil in intensiteit obv verschillende materialen
2
THEORIE:
CBCT:
1. Herhaling:
→ EM-spectrum: elektromagnetisch spectrum
⤷ X-stralen worden gesitueerd
⤷ grote invloed golflengte
• golflengte groter dan 1µm => thermische effecten
• golflengte kleiner dan 1µm => mutagene effecten
(kan voor afwijking in DNA zorgen)
⤷ spectrum:
→ verschillende energieën om te patiënt mee te ‘bekogelen’
⤷ mogelijkheid om basisparameters te gaan veranderen
→ opbouw van röntgenbuis:
stippellijn: hoogspanning tussen anode (+) en kathode (-) => kVp-waarde
→ instelbare waarde waarbij je energie kan bepalen
→ bepaalt indringdiepte van stralingen
→ groot verschil in ordegrootte
→ bij OPG meerdere instelmogelijkheden, bij cbct vaak beperkte keuze in kV
⤷ bij intra oraal: 70 kVp, bij cbct 100-120 kVp
→ cbct: hogere energie = hogere intensiteit = meer stralingsbelasting
stipjes midden: elektronenstroom => mA-waarde
→ schaalt intensiteit
→ intensiteit van bundel vergroten of verlagen
→ buisstroom bij cbct veel groter dan bij OPG of intra-orale foto
→ hogere kVp, mA en belichtingstijden bij CBCT ivm conventionele thk beeldvorming
● xkV-verschil
1
, ⤷ △intensiteit ~ △kVp2
⤷ curve beweegt naar hogere intensiteit
intra-orale foto: cbct:
lage hoogspanning hoge hoogspanning
⤷ verticaal: intensiteit van rx-installatie
horizontaal: energie
⤷ hoe groter opp onder spectrum, hoe meer intensiteit
↳ dus meer dosis geven aan die patiënt
⤷ meer dosis aan patiënt = meer verstrooiing naar jezelf
● buisstroom (mA) en belichtingstijd (s)
⤷ △intensiteit ~ △mA en △s
⤷ intensiteit verschilt lineair met mA waarde
⤷ meer buisstroom bij cbct, maar ook meer belichtingstijd
⤷ intra-oraal meestal fractie van seconde => onmogelijk bij cbct
2. Basisprincipes van projectie-röntgen beeldvorming:
→ x-stralen doorheen patiënt
→ bij doorgang van medium vermindert intensiteit van bundel
⤷ intensiteit = aantal fotonen per eenheid van opp. loodrecht op bundel
• I0 = initiële intensiteit van inkomende X-straling,
voordat die het materiaal binnendringt.
• x = dikte van materiaal
• µ = lineaire attenuatiecoëfficiënt
⤷ geeft aan hoe sterk materiaal X-straling
verzwakt
⤷ hoe groter µ, hoe sneller X-straling
wordt geabsorbeerd of verstrooid
⤷ afhankelijk van energie en materiaal
• I(x) = resterende hoeveelheid intensiteit
⇒ I(x) = I0 ・ e-µx
als x = 0, dan is dan I(x) dus I0, röntgenintensiteit is dus 0
→ problematische verstrooiing bij cbct
⤷ zowel voor beeldvorming als voor professional
→ bij cbct meer energie nodig want moet volledige hoofd doorkruisen
→ verschil in intensiteit obv verschillende materialen
2