Samenvatting onderzoekendvermogen
Hoofdstuk 1
Ontwerp, uitvoering en evaluatie van onderzoek zijn onderling afhankelijk en niet los van
elkaar te zien. Je moet altijd kritisch naar een onderzoek kijken, zowel tijdens het project als
achteraf.
Zonder basis en uitgangspunt is een onderzoek erg onregelmatig en niet gestructureerd. De
basis voor onderzoek, de uitgangspunten, doelen, onderzoeksvragen en- methoden zorgen
ervoor dat een onderzoek gestructureerd wordt. Zomaar een onderzoek beginnen kan niet.
Onderzoek doen is veel meer een vaardigheid dan een kunde.
Kenmerken van een onderzoeker
- houding: een onderzoeker onderscheidt zich door onafhankelijk en objectief te zijn. Ook is
een wetenschappelijke houding van belang
- kennis: de kennis van methoden is een belangrijk onderdeel van het verrichten van een
onderzoek
- vaardigheid: je krijgt vaardigheid in het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn
Praktische aandachtpunten voor een onderzoek
- maken van een onderzoeksplan
- een probleemstelling
- kijken of het onderzoek al eerder is verricht
- je bepaalt een deadline
- wat is het budget
- een overleg met je begeleider/opdrachtgever/collega’s
Er zijn ook diepgaandere uitgangspunten, met deze uitgangspunten kun je je onderzoek op
vele manieren typeren
- fundamenteel (empirisch) onderzoek: hierbij worden vragen beantwoord die niet primair
gericht zijn op toepassing in de praktijk: een kennisvraag, deze wordt beantwoord door
middel van een fundamenteel onderzoek. Vaak wetenschappelijk relevant
- praktijk gericht onderzoek: je houd je bezig met het oplossen van problemen uit de
praktijk: een praktijkvraag. Hogere maatschappelijke relevatie
- kwalitatief: hierbij voert de onderzoeker onderzoek uit in ‘het veld’, hij is geïnteresseerd in
de betekenis die onderzochte personen zelf aan situaties geven. Bij dit onderzoek is het
verzamelen van gegevens open en flexibel. Nadruk ligt op betekenisverlening en context.
- kwantitatief: hierbij wordt gebruik gemaakt van cijfermatige informatie/gegevens, en
worden er statische technieken gebruikt. Nadruk ligt op meetbaarheid
Tegenwoordig worden vaak verschillende kwalitatieve en kwantitatieve
dataverzamelingsmethoden gecombineerd om 1 probleemstelling te beantwoorden:
triangulatie een probleemstelling van meerdere invalshoeken bekijken
, Bij inductief onderzoek zijn de thema’s/theorieën van tevoren niet bekend. Het doel van de
onderzoeker is dan ook om gaandeweg deze theorie te ontwikkelen. (Empirische
regelmatigheden). Bij inductieve methoden wordt vaak gebruik gemaakt van kwalitatief
onderzoek. Inductie is theorievormend, hierbij is iteratie een leidend principe. Daarbij gaat
de onderzoeker als volgt te werk: hij verzamelt en analyseert de gegevens en trekt zijn
eerste conclusie. Dan komt vast te staan welk type aan verschillende informatie nodig is.
Vervolgens verzamelt en analyseert hij nieuwe gegevens om zo een iteratief proces te
volgen.
Tegenover inductief onderzoek staat deductief onderzoek. Hier formuleert de onderzoeker
verwachtingen aan de hand van theorieën en modellen. Hij verzamelt en analyseert
gegevens om zo na te gaan of deze theorieën standhouden. Dit wordt vaak gebruikt bij
kwantitatief onderzoek. Deductief is theorie toetsend.
Exploratieve hypothese: op basis van kennis en expertise hebben onderzoekers bepaalde
verwachtingen over de uitkomsten van hun onderzoek, maar die is niet gebaseerd op een
model of op theorie. Deze hypothesen worden op kwalitatieve wijze getoetst.
Stromingen in onderzoek
- empirisch onderzoek: je doet onderzoek door met behulp van een bepaalde systematiek
waar te nemen wat zich in je omgeving afspeelt. Deze stroming is analytisch, omdat ze
kritisch en rationeel naar haar eigen resultaten kijkt. De onderzoekers binnen deze stroming
willen graag objectief onderzoek verrichten en de onderzoekssituatie zo veel mogelijk
beheersen. Daardoor ontwerpen ze een onderzoek dat herhaalbaar en controleerbaar is. Ze
bekijken alle processen van het onderzoek logisch en rationeel. Binnen deze stroming wordt
veel fundamenteel onderzoek verricht.
- interpretatief: je gaat kijken naar de ervaringen, gedachten en ideeën van personen. Je
gaat opzoek naar de uitleg die personen geven. Het onderzoek is kwalitatief en inductief van
aard.
- kritisch emancipatorisch: het uitgangspunt is betrokkenheid bij de samenleving, en dus
praktijkgericht. Hierbij kan elke dataverzamelingsmethode worden gebruikt, behalve
experiment. De onderzoekers willen bijdragen aan processen in de samenleving die de
emancipatie van groepen bevorderen. De nadruk ligt op observeren en ingrijpen: actie- of
handelingsonderzoek.
Hoofdstuk 1
Ontwerp, uitvoering en evaluatie van onderzoek zijn onderling afhankelijk en niet los van
elkaar te zien. Je moet altijd kritisch naar een onderzoek kijken, zowel tijdens het project als
achteraf.
Zonder basis en uitgangspunt is een onderzoek erg onregelmatig en niet gestructureerd. De
basis voor onderzoek, de uitgangspunten, doelen, onderzoeksvragen en- methoden zorgen
ervoor dat een onderzoek gestructureerd wordt. Zomaar een onderzoek beginnen kan niet.
Onderzoek doen is veel meer een vaardigheid dan een kunde.
Kenmerken van een onderzoeker
- houding: een onderzoeker onderscheidt zich door onafhankelijk en objectief te zijn. Ook is
een wetenschappelijke houding van belang
- kennis: de kennis van methoden is een belangrijk onderdeel van het verrichten van een
onderzoek
- vaardigheid: je krijgt vaardigheid in het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn
Praktische aandachtpunten voor een onderzoek
- maken van een onderzoeksplan
- een probleemstelling
- kijken of het onderzoek al eerder is verricht
- je bepaalt een deadline
- wat is het budget
- een overleg met je begeleider/opdrachtgever/collega’s
Er zijn ook diepgaandere uitgangspunten, met deze uitgangspunten kun je je onderzoek op
vele manieren typeren
- fundamenteel (empirisch) onderzoek: hierbij worden vragen beantwoord die niet primair
gericht zijn op toepassing in de praktijk: een kennisvraag, deze wordt beantwoord door
middel van een fundamenteel onderzoek. Vaak wetenschappelijk relevant
- praktijk gericht onderzoek: je houd je bezig met het oplossen van problemen uit de
praktijk: een praktijkvraag. Hogere maatschappelijke relevatie
- kwalitatief: hierbij voert de onderzoeker onderzoek uit in ‘het veld’, hij is geïnteresseerd in
de betekenis die onderzochte personen zelf aan situaties geven. Bij dit onderzoek is het
verzamelen van gegevens open en flexibel. Nadruk ligt op betekenisverlening en context.
- kwantitatief: hierbij wordt gebruik gemaakt van cijfermatige informatie/gegevens, en
worden er statische technieken gebruikt. Nadruk ligt op meetbaarheid
Tegenwoordig worden vaak verschillende kwalitatieve en kwantitatieve
dataverzamelingsmethoden gecombineerd om 1 probleemstelling te beantwoorden:
triangulatie een probleemstelling van meerdere invalshoeken bekijken
, Bij inductief onderzoek zijn de thema’s/theorieën van tevoren niet bekend. Het doel van de
onderzoeker is dan ook om gaandeweg deze theorie te ontwikkelen. (Empirische
regelmatigheden). Bij inductieve methoden wordt vaak gebruik gemaakt van kwalitatief
onderzoek. Inductie is theorievormend, hierbij is iteratie een leidend principe. Daarbij gaat
de onderzoeker als volgt te werk: hij verzamelt en analyseert de gegevens en trekt zijn
eerste conclusie. Dan komt vast te staan welk type aan verschillende informatie nodig is.
Vervolgens verzamelt en analyseert hij nieuwe gegevens om zo een iteratief proces te
volgen.
Tegenover inductief onderzoek staat deductief onderzoek. Hier formuleert de onderzoeker
verwachtingen aan de hand van theorieën en modellen. Hij verzamelt en analyseert
gegevens om zo na te gaan of deze theorieën standhouden. Dit wordt vaak gebruikt bij
kwantitatief onderzoek. Deductief is theorie toetsend.
Exploratieve hypothese: op basis van kennis en expertise hebben onderzoekers bepaalde
verwachtingen over de uitkomsten van hun onderzoek, maar die is niet gebaseerd op een
model of op theorie. Deze hypothesen worden op kwalitatieve wijze getoetst.
Stromingen in onderzoek
- empirisch onderzoek: je doet onderzoek door met behulp van een bepaalde systematiek
waar te nemen wat zich in je omgeving afspeelt. Deze stroming is analytisch, omdat ze
kritisch en rationeel naar haar eigen resultaten kijkt. De onderzoekers binnen deze stroming
willen graag objectief onderzoek verrichten en de onderzoekssituatie zo veel mogelijk
beheersen. Daardoor ontwerpen ze een onderzoek dat herhaalbaar en controleerbaar is. Ze
bekijken alle processen van het onderzoek logisch en rationeel. Binnen deze stroming wordt
veel fundamenteel onderzoek verricht.
- interpretatief: je gaat kijken naar de ervaringen, gedachten en ideeën van personen. Je
gaat opzoek naar de uitleg die personen geven. Het onderzoek is kwalitatief en inductief van
aard.
- kritisch emancipatorisch: het uitgangspunt is betrokkenheid bij de samenleving, en dus
praktijkgericht. Hierbij kan elke dataverzamelingsmethode worden gebruikt, behalve
experiment. De onderzoekers willen bijdragen aan processen in de samenleving die de
emancipatie van groepen bevorderen. De nadruk ligt op observeren en ingrijpen: actie- of
handelingsonderzoek.
