,Inhoud
Samenvatting geneeskunde: Acute dyspnoe door cardiale en pulmonale
problematiek.............................................................................................2
COPD......................................................................................................2
Longembolie..........................................................................................5
Acuut hartfalen......................................................................................7
Samenvatting geneeskunde acute buik....................................................9
Boek: acute geneeskunde......................................................................9
Leerboek chirurgie:..............................................................................16
Samenvatting geneeskunde onbegrepen gedrag...................................24
Samenvatting geneeskunde shock.........................................................30
Samenvatting immunologie en afweersysteem......................................38
Samenvatting infectieziekten ( importziekten).......................................43
Samenvatting kleine kwalen in de dagelijkse praktijk............................47
Rectaal bloedverlies.............................................................................50
Lage rugpijn.........................................................................................53
Samenvatting leefstijl geneeskunde hart- en vaatziekten......................57
Samenvatting stoornissen van de zintuigen...........................................61
Samenvatting traumatische en niet-traumatische afwijkingen van de
extremiteiten..........................................................................................72
Samenvatting verslavingsproblematiek..................................................78
Samenvatting VL interprofessionele samenwerking...............................80
Samenvatting geneeskunde: Acute dyspnoe door
cardiale en pulmonale problematiek
COPD
COPD is een veelvoorkomende, chronische en langzaam progressieve
longziekte die voor het grootste deel veroorzaakt wordt door roken of
,langdurige blootstelling aan schadelijke deeltjes of gassen in de
inademingslucht. Patiënten hebben blijvende problemen met hun longen
doordat de kleine luchtwegen beschadigd zijn en een deel van het
longweefsel kapot is gegaan. Dit komt door een langdurige ontsteking in
de kleine luchtwegen (zoals bij bronchiolitis) en het kapotgaan van
longweefsel (zoals bij emfyseem). Geclassificeerd op basis van de ernst
van de luchtwegobstructie. De ernst van de COPD wordt ook bepaald door:
De ernst van klachten als kortademigheid, hoesten en het opgeven
van slijm;
De ernst, de duur en de frequentie van exacerbaties( plotselinge
verergeringen van klachten)
De mate van beperkingen in het inspanningsvermogen;
De aanwezigheid van co-morbiditeit;
De mate waarin de patiënt erin slaagt zich aan zijn beperkingen aan
te passen.
Hypoxemie betekent: te weinig zuurstof in het bloed.
Dit kan leiden tot klachten zoals kortademigheid, vermoeidheid, of een
blauwige kleur van de huid (cyanose).
Hypercapnie betekent: te veel koolstofdioxide (CO₂) in het bloed.
Dit kan ontstaan als iemand niet goed uitademt en kan leiden tot
slaperigheid, hoofdpijn, verwardheid of in ernstige gevallen
bewusteloosheid.
Tijdens een exacerbatie verliest de patiënt gaswisselingscapaciteit en kan
er zowel hypoxemie als hypercapnie ontstaan. Deze kan uitgelokt worden
door een luchtweginfectie of door omgevingsfactoren zoals fijnstof in de
lucht. Allergische prikkels hebben alleen invloed als de patiënt ook astma
heeft.
De belangrijkste algemene klachten zijn toename van kortademigheid,
hoesten en sputumproductie.
Vragen tijdens anamnese: Duur, intensiteit, beloop, medicatie ( trouw
gebruik), koorts, algehele malaise, spierpijn, hoofdpijn,
verkoudheidsklachten en keelklachten, toegenomen blootstelling aan
stoffen, rookgedrag en vraag naar klachten die zouden kunnen wijzen op
een alternatieve etiologie.
Realiseer je dat een exacerbatie mogelijk de eerste presentatie
van COPD kan zijn, zeker als de patiënt reeds vele jaren gerookt heeft.
Lichamelijk onderzoek:
A: De luchtweg is bij een COPD-exacerbatie meestal niet bedreigd.
B: Meet het zuurstofgehalte in het bloed en geef zuurstof als dat nodig is,
met een streefwaarde van 88–92%. Te veel zuurstof kan leiden tot
, ademhalingsproblemen en te veel CO₂ in het bloed. Bij ernstige
ademhalingsproblemen en verzuring (pH < 7,35) is non-invasieve
beademing nodig; intubatie is een laatste redmiddel.
C: De hartslag is meestal verhoogd, bloeddruk normaal tot hoog, en
vochtophoping is mogelijk. Ontwateren mag als de bloeddruk dat toelaat.
D: Een verlaagd bewustzijn kan voorkomen en is vaak het gevolg van
hypercapnie. Somnolentie (slaperigheid) kan ook wijzen op uitputting.
E: Verhoogde (≥38,0 °C) of verlaagde (≤36,5 °C) lichaamstemperatuur
kan wijzen op een longinfectie of een andere oorzaak van de
benauwdheid.
Typische kenmerken van vergevorderde COPD zijn:
Een tonvormige borstkas, doordat de longen constant vol met lucht
zitten.
Een hol geluid bij bekloppen (percussie), wat duidt op veel lucht in
de longen.
Longgrenzen die laag en weinig beweeglijk zijn, wat betekent dat de
longen niet goed meebewegen met de ademhaling.
Zeer zacht ademgeruis en een duidelijk verlengde uitademing
(piepend) bij luisteren met de stethoscoop.
Patiënt zit hierbij dan het liefst rechtop in licht voorovergebogen houding
op de rand va het bed en ademt met samengeknepen lippen om maximaal
te ventileren. Beoordeel ook op de aan- of afwezigheid van stridoreuze
geluiden en op de aanwezigheid of ontregeling van comorbiditeit.
Bloedonderzoek geeft informatie over de aanwezigheid van een infectie en
de ernst van comorbiditeit. Bij arteriële bloedgasanalyse kun je
hypoxemie, hypercapnie en mate van acidose te kwantificeren.
Bij een COPD-aanval wordt vaak een longfoto gemaakt om hyperinflatie te
zien en andere oorzaken zoals longontsteking, hartfalen of een klaplong
uit te sluiten.
Een echo van hart en longen (POCUS) is een goed alternatief, maar toont
geen typische COPD-kenmerken.
Een ECG wordt gedaan om hartproblemen uit te sluiten.
Een slijmkweek kan zinvol zijn bij terugkerende of onverklaarde klachten.
Prognose: Mensen met COPD leven gemiddeld korter, vooral als ze blijven
roken. Vroege herkenning en goede behandeling van een longaanval zijn
belangrijk. Bij ernstige of vaak terugkerende aanvallen is de kans op
achteruitgang of overlijden groter. In het eindstadium is het belangrijk om
tijdig met de patiënt te praten over behandelwensen bij toekomstige
aanvallen.
Behandeling: Bij COPD is het belangrijk om eerst therapietrouw,
inhalatietechniek en prikkelvermijding te verbeteren vóór aanpassing van
medicatie. Kies het juiste inhalatiemiddel op basis van inademingskracht
en handcoördinatie; een voorzetkamer kan helpen.
Samenvatting geneeskunde: Acute dyspnoe door cardiale en pulmonale
problematiek.............................................................................................2
COPD......................................................................................................2
Longembolie..........................................................................................5
Acuut hartfalen......................................................................................7
Samenvatting geneeskunde acute buik....................................................9
Boek: acute geneeskunde......................................................................9
Leerboek chirurgie:..............................................................................16
Samenvatting geneeskunde onbegrepen gedrag...................................24
Samenvatting geneeskunde shock.........................................................30
Samenvatting immunologie en afweersysteem......................................38
Samenvatting infectieziekten ( importziekten).......................................43
Samenvatting kleine kwalen in de dagelijkse praktijk............................47
Rectaal bloedverlies.............................................................................50
Lage rugpijn.........................................................................................53
Samenvatting leefstijl geneeskunde hart- en vaatziekten......................57
Samenvatting stoornissen van de zintuigen...........................................61
Samenvatting traumatische en niet-traumatische afwijkingen van de
extremiteiten..........................................................................................72
Samenvatting verslavingsproblematiek..................................................78
Samenvatting VL interprofessionele samenwerking...............................80
Samenvatting geneeskunde: Acute dyspnoe door
cardiale en pulmonale problematiek
COPD
COPD is een veelvoorkomende, chronische en langzaam progressieve
longziekte die voor het grootste deel veroorzaakt wordt door roken of
,langdurige blootstelling aan schadelijke deeltjes of gassen in de
inademingslucht. Patiënten hebben blijvende problemen met hun longen
doordat de kleine luchtwegen beschadigd zijn en een deel van het
longweefsel kapot is gegaan. Dit komt door een langdurige ontsteking in
de kleine luchtwegen (zoals bij bronchiolitis) en het kapotgaan van
longweefsel (zoals bij emfyseem). Geclassificeerd op basis van de ernst
van de luchtwegobstructie. De ernst van de COPD wordt ook bepaald door:
De ernst van klachten als kortademigheid, hoesten en het opgeven
van slijm;
De ernst, de duur en de frequentie van exacerbaties( plotselinge
verergeringen van klachten)
De mate van beperkingen in het inspanningsvermogen;
De aanwezigheid van co-morbiditeit;
De mate waarin de patiënt erin slaagt zich aan zijn beperkingen aan
te passen.
Hypoxemie betekent: te weinig zuurstof in het bloed.
Dit kan leiden tot klachten zoals kortademigheid, vermoeidheid, of een
blauwige kleur van de huid (cyanose).
Hypercapnie betekent: te veel koolstofdioxide (CO₂) in het bloed.
Dit kan ontstaan als iemand niet goed uitademt en kan leiden tot
slaperigheid, hoofdpijn, verwardheid of in ernstige gevallen
bewusteloosheid.
Tijdens een exacerbatie verliest de patiënt gaswisselingscapaciteit en kan
er zowel hypoxemie als hypercapnie ontstaan. Deze kan uitgelokt worden
door een luchtweginfectie of door omgevingsfactoren zoals fijnstof in de
lucht. Allergische prikkels hebben alleen invloed als de patiënt ook astma
heeft.
De belangrijkste algemene klachten zijn toename van kortademigheid,
hoesten en sputumproductie.
Vragen tijdens anamnese: Duur, intensiteit, beloop, medicatie ( trouw
gebruik), koorts, algehele malaise, spierpijn, hoofdpijn,
verkoudheidsklachten en keelklachten, toegenomen blootstelling aan
stoffen, rookgedrag en vraag naar klachten die zouden kunnen wijzen op
een alternatieve etiologie.
Realiseer je dat een exacerbatie mogelijk de eerste presentatie
van COPD kan zijn, zeker als de patiënt reeds vele jaren gerookt heeft.
Lichamelijk onderzoek:
A: De luchtweg is bij een COPD-exacerbatie meestal niet bedreigd.
B: Meet het zuurstofgehalte in het bloed en geef zuurstof als dat nodig is,
met een streefwaarde van 88–92%. Te veel zuurstof kan leiden tot
, ademhalingsproblemen en te veel CO₂ in het bloed. Bij ernstige
ademhalingsproblemen en verzuring (pH < 7,35) is non-invasieve
beademing nodig; intubatie is een laatste redmiddel.
C: De hartslag is meestal verhoogd, bloeddruk normaal tot hoog, en
vochtophoping is mogelijk. Ontwateren mag als de bloeddruk dat toelaat.
D: Een verlaagd bewustzijn kan voorkomen en is vaak het gevolg van
hypercapnie. Somnolentie (slaperigheid) kan ook wijzen op uitputting.
E: Verhoogde (≥38,0 °C) of verlaagde (≤36,5 °C) lichaamstemperatuur
kan wijzen op een longinfectie of een andere oorzaak van de
benauwdheid.
Typische kenmerken van vergevorderde COPD zijn:
Een tonvormige borstkas, doordat de longen constant vol met lucht
zitten.
Een hol geluid bij bekloppen (percussie), wat duidt op veel lucht in
de longen.
Longgrenzen die laag en weinig beweeglijk zijn, wat betekent dat de
longen niet goed meebewegen met de ademhaling.
Zeer zacht ademgeruis en een duidelijk verlengde uitademing
(piepend) bij luisteren met de stethoscoop.
Patiënt zit hierbij dan het liefst rechtop in licht voorovergebogen houding
op de rand va het bed en ademt met samengeknepen lippen om maximaal
te ventileren. Beoordeel ook op de aan- of afwezigheid van stridoreuze
geluiden en op de aanwezigheid of ontregeling van comorbiditeit.
Bloedonderzoek geeft informatie over de aanwezigheid van een infectie en
de ernst van comorbiditeit. Bij arteriële bloedgasanalyse kun je
hypoxemie, hypercapnie en mate van acidose te kwantificeren.
Bij een COPD-aanval wordt vaak een longfoto gemaakt om hyperinflatie te
zien en andere oorzaken zoals longontsteking, hartfalen of een klaplong
uit te sluiten.
Een echo van hart en longen (POCUS) is een goed alternatief, maar toont
geen typische COPD-kenmerken.
Een ECG wordt gedaan om hartproblemen uit te sluiten.
Een slijmkweek kan zinvol zijn bij terugkerende of onverklaarde klachten.
Prognose: Mensen met COPD leven gemiddeld korter, vooral als ze blijven
roken. Vroege herkenning en goede behandeling van een longaanval zijn
belangrijk. Bij ernstige of vaak terugkerende aanvallen is de kans op
achteruitgang of overlijden groter. In het eindstadium is het belangrijk om
tijdig met de patiënt te praten over behandelwensen bij toekomstige
aanvallen.
Behandeling: Bij COPD is het belangrijk om eerst therapietrouw,
inhalatietechniek en prikkelvermijding te verbeteren vóór aanpassing van
medicatie. Kies het juiste inhalatiemiddel op basis van inademingskracht
en handcoördinatie; een voorzetkamer kan helpen.
