Samenvatting WSH- Blok B (WSH- werk, sport, hobby)

Samenvatting - Blok B WSH jaar 1
Hoorcollege 1
 Kan pijn onderverdelen in nociceptieve, neuropathische en nociplastische pijn, beschrijft
wat de kenmerken hier van zijn en globaal welke mechanismes hieraan ten grondslag
liggen

Nociceptieve pijn: in verband met weefselschade

Nociplastische pijn: ervaring van pijn die niet meer direct gerelateerd is aan een schade aan de
periferie. Gaat gepaard met centrale sensitisatie.

Neuropathische pijn: oorzaak van de pijn ligt in het zenuwstelsel.

 Kan uitleggen dat de context, cognities, emoties en gedrag van een persoon de ervaring
van pijn kunnen beïnvloeden

Pijn is een emotionele ervaring. Beleving van pijn is voor ieder persoon anders en voor de persoon op
elk moment anders. Dit heeft te maken met in welke context iets gebeurt. Hetzelfde geldt voor de
cognities en emoties en gedrag van de persoon op een bepaald moment.

 Kan de relatie tussen noxische prikkel, nociceptie, pijngewaarwording en pijnperceptie
uitleggen

Noxische prikkel is een signaal vanuit de Aδ -vezel en de C-vezel. Signaal dat naar boven gaat net
voordat je echt ervaart dat je pijn hebt, dus net voordat het signaal op de somatosensorische schors
terecht komt. Wanneer de prikkel op de somatosensorische schors terecht komt, vindt er
pijngewaarwording plaats. (Gewaarwording door aankomen van signaal van de A δ -vezel in
hersenen.) Deze pijn komt door weefselschade en is dus nociceptieve pijn. De pijnperceptie is bij
ieder persoon anders, want dit hangt af van de context, emoties en cognities van de persoon zelf.

 Kan uitleggen wat primaire en secundaire nociceptieve pijn is, wat de kenmerken hiervan
zijn en hoe deze verschillend worden verwerkt in het zenuwstelsel

Primaire pijn:
o Aδ -vezel geeft prikkel
o scherp gelokaliseerd, zegt iets over plaats en ernst.
Secundaire pijn:
o als reactie op weefselschade ontstaat er in het weefsel een ontstekingsreactie. Er komen
ontstekingsmediatoren vrij uit kapotte cellen en deze prikkelen de andere vrije
zenuwuiteinden. Geleiding gaat door C-vezels.
o door C-vezel  geeft SP af
o perifere sensitisatie
o emotioneel, doet ‘lijden’  als je er aan denkt is het erger dan wanneer je aandacht ergens
anders is.
o blijft aanwezig zolang ontstekingsreactie duurt.

,  Kan uitleggen hoe perifere en centrale sensitisatie ontstaan

Perifere sensitisatie: de reacties in het ontstekingsgebied door afgifte van SP
o C-vezels geven SP af. SP zorgt ervoor dat je pijn niet alleen voelt op plek zelf, maar ook in het
gebied eromheen.  door axonreflex.
o Axonreflex: prikkel niet alleen naar ruggenmerg, maar ook via aftakkingen terug naar
weefsel waar dan nog meer SP wordt afgegeven.
o SP zorgt voor lagere prikkeldrempel van C-vezels en zorgt dat deze vezels gevoeliger worden
voor pijn = Hyperalgesie
o Allodynie: uitbreiding van ontstekingsgebied waardoor prikkels die normaal niet pijnlijk
zijn als pijnlijk worden ervaren.

Centrale sensitisatie: is een toegenomen respons van nociceptieve neuronen in het centrale
zenuwstelsel op normale afferente input of zelfs door afferente input onder
het drempelniveau.
o Interneuronen in ruggenmerg kunnen bij herhaalde prikkeling steeds gevoeliger worden
(wind-up). Zijn wide dynamic range- of WDR-neuronen en reageren zowel op pijn- als andere
prikkels.
o Als er sterke of snel achter elkaar komende pijnprikkels via C-vezels binnenkomen, kunnen
WDR-neuronen steeds gevoeliger worden en geven ze steeds sterker wordend signaal af
naar hersenen.
o Een volgende prikkel wordt als steeds pijnlijker ervaren.
o WDR-neuronen zorgen voor vrijkomen van SP in ruggenmerg  pijn wordt in groter gebied
van lichaam gevoeld.

 Kan de verwerking van nociceptieve signalen op ruggenmergniveau uitleggen (inclusief het
begrip centrale sensitisatie) en uitleggen hoe pijndemping plaatsvindt (poorttheorie)

Aδ -vezels schakelen in ruggenmerg 1x over. Komen achterin ruggenmerg binnen
C-vezels schakelen heel vaak over in het ruggenmerg en gaan ook weer terug het weefsel in.

Poorttheorie:
o Interneuronen in ruggenmerg kunnen pijnprikkels naar hersenen remmen (inhiberen)
o C-vezels schakelen over op deze interneuronen en zorgen voor minder inhibitie  poort
voor pijnprikkels staat als het ware wijd open.
o Andere zenuwvezels die op inhiberende neuronen overschakelen (bijv. A β -vezels, voor tast)
zorgen juist voor meer inhibitie  poort dichter.
o Wanneer tast- en pijninformatie tegelijk in ruggenmerg komen, zal er dus minder pijn
worden gevoeld.
 Dus als je over een zere plek wrijft, voel je minder pijn.