HZ University of Applied Sciences
LU00023
Moreel verpleegkundig handelen
Student: Katusha de Bruijn
Studentnummer: 00031427
Opleiding: HBO Verpleegkunde
Collegejaar: 2024/2025
Studieonderdeel: LU00023
Productnaam: Portfolio 1e gelegenheid
Inleverdatum: 23-01-2025
Beoordelaar: Merel Martherus , Eveline Cabboort
,Voorwoord
Mijn naam is Katusha de Bruijn, 40 jaar oud en ik ben werkzaam bij Buurtzorg Hoek-Sluiskil-
Philippine. Sinds juni ben ik werkzaam als verpleegkundige in de wijk en nu volg ik de opleiding
Bachelor of Nursing aan de HZ University of Applied Sciences in Vlissingen om straks
wijkverpleegkundige te worden binnen mijn team.
Voor u ligt mijn verslag van LU00023 over “Moreel verpleegkundig handelen”.
Ik wens u veel leesplezier!
Katusha de Bruijn
Westdorpe, 23-01-2025
1
,Inhoud
Voorwoord .............................................................................................................................................. 1
Inleiding................................................................................................................................................... 3
1. Casus ............................................................................................................................................... 4
2. Ethisch stappenplan ........................................................................................................................ 5
2.1 Wat is het morele probleem? ....................................................................................................... 5
2.1.1 Heb je alle informatie? ........................................................................................................... 5
2.1.2 Zijn er onduidelijkheden? ...................................................................................................... 5
2.1.3 Feiten en vermoedens ........................................................................................................... 5
2.1.4 Wet- en regelgeving ............................................................................................................... 5
2.1.5 Beroepscode .......................................................................................................................... 6
2.1.6 Visie/missie van de organisatie .............................................................................................. 6
2.1.7 Prevalentie ............................................................................................................................. 7
2.2 Klinisch redeneren ........................................................................................................................ 7
2.2.1 Diagnostisch redeneren ......................................................................................................... 7
2.2.2 Etiologisch redeneren ............................................................................................................ 7
2.2.3 Prognostisch redeneren ......................................................................................................... 8
2.2.4 Therapeutisch redeneren....................................................................................................... 8
3. Wie zijn de stakeholders en wat zijn hun belangen? .................................................................... 10
4. Mogelijke oplossingen voor het probleem ................................................................................... 12
5. Conclusie ....................................................................................................................................... 13
5.1 Evalueer je conclusie – de ethische theorieën............................................................................ 13
6. Reflectie ........................................................................................................................................ 15
Bronnen................................................................................................................................................. 18
Bijlagen.................................................................................................................................................. 19
1. Document leeromgeving ......................................................................................................... 19
2. Leidraad voor het moreel beraad ............................................................................................ 23
3. Feedback van de collega’s, schriftelijk, op basis van het beoordelingsformulier.................... 25
4. Peerfeedback ........................................................................................................................... 41
5. Praktijkvalidatie ....................................................................................................................... 45
2
, Inleiding
In de thuiszorg kom ik met regelmaat situaties tegen waarbij ik me afvraag of ik op de juiste manier
handel of heb gehandeld. Je komt bij veel verschillende mensen thuis, ieder met zijn eigen cultuur
en geloof, met elk zijn eigen normen en waarden. Deze normen en waarden kunnen verschillen van
mijn normen en waarden, maar ik ben altijd van mening dat ik te gast ben bij de mensen thuis. Ik
probeer me als zorgverlener altijd aan te passen aan de gewoonten van de cliënten. Toch zijn er
soms situaties waarbij ik zelf merk dat ik handel uit gewoonte, omdat mijn collega’s dit ook zo doen,
maar dat dit achteraf niet goed voelt. Dit soort situaties dienen dan eigenlijk bespreekbaar te
worden gemaakt, want hier is sprake van ethische dilemma’s. Toch gebeurt dit in de praktijk nog te
weinig bij ons.
Het doel van deze leeruitkomst is het signaleren en hanteren van een ethisch probleem en te
handelen vanuit eigen normen en waarden, maar daarbij ook rekening houdend met de normen en
waarden van andere betrokkenen in de situatie. Als verpleegkundige dien je door middel van klinisch
redeneren het ethische dilemma te kunnen onderbouwen en tijdens het gehele proces reflecteer je
op je eigen handelen. Je laat zien dat de gemaakte keuzes en besluiten gebaseerd zijn op kennis van
zaken en de normen en waarden van alle partijen hierbij ook zijn overwogen.
Binnen deze leeruitkomst zal ik starten met het beschrijven van een casus uit de praktijk. Na het
beschrijven van de casus zal het ethisch stappenplan worden uitgewerkt. Aan de hand van het PES-
model worden vervolgens de gezondheidsproblemen vastgesteld. De huidige interventies worden
weergegeven volgens het principe van NANDA, NIC en NOC.
Binnen mijn team zal er een moreel beraad gehouden worden om het ethische dilemma te
bespreken. Het moreel beraad heeft als doel dat we door verdieping en inzicht met elkaar leren om
beter met de situatie om te gaan. Hierdoor verbetert de kwaliteit van zorg, maar we leren als
verpleegkundigen ook beter voor onszelf te zorgen. Het biedt ons de gelegenheid om kritisch te
leren en te reflecteren. Binnen het moreel beraad is het van belang om tot een gezamenlijke
conclusie te komen. Deze conclusie wordt vervolgens nog onderworpen aan de verschillende
ethische theorieën. Door het bespreken van het dilemma kan het voorkomen dat de huidige
interventies moeten worden aangepast.
Door het combineren van samenwerking, kennis en reflectie kunnen we als zorgverleners goede
kwaliteit van zorg blijven leveren, waarbij zowel de heer als de zorgverlener wordt beschermd en
gerespecteerd. Daarom wordt er tot slot van deze leeruitkomst een reflectie geschreven door mij.
De reflectie wordt geschreven volgens Korthagen en hierbij wordt voornamelijk gereflecteerd op
mijn rol en emoties binnen deze casus (Benders, 2023). Er wordt een terugblik gedaan op de situatie,
maar vervolgens ook gekeken hoe ik het na deze ervaring in de toekomst mogelijk anders aan zou
pakken.
3
LU00023
Moreel verpleegkundig handelen
Student: Katusha de Bruijn
Studentnummer: 00031427
Opleiding: HBO Verpleegkunde
Collegejaar: 2024/2025
Studieonderdeel: LU00023
Productnaam: Portfolio 1e gelegenheid
Inleverdatum: 23-01-2025
Beoordelaar: Merel Martherus , Eveline Cabboort
,Voorwoord
Mijn naam is Katusha de Bruijn, 40 jaar oud en ik ben werkzaam bij Buurtzorg Hoek-Sluiskil-
Philippine. Sinds juni ben ik werkzaam als verpleegkundige in de wijk en nu volg ik de opleiding
Bachelor of Nursing aan de HZ University of Applied Sciences in Vlissingen om straks
wijkverpleegkundige te worden binnen mijn team.
Voor u ligt mijn verslag van LU00023 over “Moreel verpleegkundig handelen”.
Ik wens u veel leesplezier!
Katusha de Bruijn
Westdorpe, 23-01-2025
1
,Inhoud
Voorwoord .............................................................................................................................................. 1
Inleiding................................................................................................................................................... 3
1. Casus ............................................................................................................................................... 4
2. Ethisch stappenplan ........................................................................................................................ 5
2.1 Wat is het morele probleem? ....................................................................................................... 5
2.1.1 Heb je alle informatie? ........................................................................................................... 5
2.1.2 Zijn er onduidelijkheden? ...................................................................................................... 5
2.1.3 Feiten en vermoedens ........................................................................................................... 5
2.1.4 Wet- en regelgeving ............................................................................................................... 5
2.1.5 Beroepscode .......................................................................................................................... 6
2.1.6 Visie/missie van de organisatie .............................................................................................. 6
2.1.7 Prevalentie ............................................................................................................................. 7
2.2 Klinisch redeneren ........................................................................................................................ 7
2.2.1 Diagnostisch redeneren ......................................................................................................... 7
2.2.2 Etiologisch redeneren ............................................................................................................ 7
2.2.3 Prognostisch redeneren ......................................................................................................... 8
2.2.4 Therapeutisch redeneren....................................................................................................... 8
3. Wie zijn de stakeholders en wat zijn hun belangen? .................................................................... 10
4. Mogelijke oplossingen voor het probleem ................................................................................... 12
5. Conclusie ....................................................................................................................................... 13
5.1 Evalueer je conclusie – de ethische theorieën............................................................................ 13
6. Reflectie ........................................................................................................................................ 15
Bronnen................................................................................................................................................. 18
Bijlagen.................................................................................................................................................. 19
1. Document leeromgeving ......................................................................................................... 19
2. Leidraad voor het moreel beraad ............................................................................................ 23
3. Feedback van de collega’s, schriftelijk, op basis van het beoordelingsformulier.................... 25
4. Peerfeedback ........................................................................................................................... 41
5. Praktijkvalidatie ....................................................................................................................... 45
2
, Inleiding
In de thuiszorg kom ik met regelmaat situaties tegen waarbij ik me afvraag of ik op de juiste manier
handel of heb gehandeld. Je komt bij veel verschillende mensen thuis, ieder met zijn eigen cultuur
en geloof, met elk zijn eigen normen en waarden. Deze normen en waarden kunnen verschillen van
mijn normen en waarden, maar ik ben altijd van mening dat ik te gast ben bij de mensen thuis. Ik
probeer me als zorgverlener altijd aan te passen aan de gewoonten van de cliënten. Toch zijn er
soms situaties waarbij ik zelf merk dat ik handel uit gewoonte, omdat mijn collega’s dit ook zo doen,
maar dat dit achteraf niet goed voelt. Dit soort situaties dienen dan eigenlijk bespreekbaar te
worden gemaakt, want hier is sprake van ethische dilemma’s. Toch gebeurt dit in de praktijk nog te
weinig bij ons.
Het doel van deze leeruitkomst is het signaleren en hanteren van een ethisch probleem en te
handelen vanuit eigen normen en waarden, maar daarbij ook rekening houdend met de normen en
waarden van andere betrokkenen in de situatie. Als verpleegkundige dien je door middel van klinisch
redeneren het ethische dilemma te kunnen onderbouwen en tijdens het gehele proces reflecteer je
op je eigen handelen. Je laat zien dat de gemaakte keuzes en besluiten gebaseerd zijn op kennis van
zaken en de normen en waarden van alle partijen hierbij ook zijn overwogen.
Binnen deze leeruitkomst zal ik starten met het beschrijven van een casus uit de praktijk. Na het
beschrijven van de casus zal het ethisch stappenplan worden uitgewerkt. Aan de hand van het PES-
model worden vervolgens de gezondheidsproblemen vastgesteld. De huidige interventies worden
weergegeven volgens het principe van NANDA, NIC en NOC.
Binnen mijn team zal er een moreel beraad gehouden worden om het ethische dilemma te
bespreken. Het moreel beraad heeft als doel dat we door verdieping en inzicht met elkaar leren om
beter met de situatie om te gaan. Hierdoor verbetert de kwaliteit van zorg, maar we leren als
verpleegkundigen ook beter voor onszelf te zorgen. Het biedt ons de gelegenheid om kritisch te
leren en te reflecteren. Binnen het moreel beraad is het van belang om tot een gezamenlijke
conclusie te komen. Deze conclusie wordt vervolgens nog onderworpen aan de verschillende
ethische theorieën. Door het bespreken van het dilemma kan het voorkomen dat de huidige
interventies moeten worden aangepast.
Door het combineren van samenwerking, kennis en reflectie kunnen we als zorgverleners goede
kwaliteit van zorg blijven leveren, waarbij zowel de heer als de zorgverlener wordt beschermd en
gerespecteerd. Daarom wordt er tot slot van deze leeruitkomst een reflectie geschreven door mij.
De reflectie wordt geschreven volgens Korthagen en hierbij wordt voornamelijk gereflecteerd op
mijn rol en emoties binnen deze casus (Benders, 2023). Er wordt een terugblik gedaan op de situatie,
maar vervolgens ook gekeken hoe ik het na deze ervaring in de toekomst mogelijk anders aan zou
pakken.
3
