GGZ Rivierduinen,
Medium Care
Hogeschool Leiden
Rouw en suïcidaliteit:
Verpleegkundige interventies ter ondersteuning van
een cliënt in crisis
HBO Verpleegkunde
Casestudy
Lu Wang
Denise van der Putten
S1134951
21-01-2025
VPK-EIND-CS-23
,Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................................... 3
1. Casusbeschrijving .............................................................................................................................................. 4
1.1. Huidige situatie .............................................................................................................................................. 4
1.1.1 Complexiteit ............................................................................................................................................ 5
1.2. Verdieping Casus .......................................................................................................................................... 5
1.2.1. International Classification of Functioning, Disability and Health .......................................................... 5
1.2.2. Stakeholders.......................................................................................................................................... 6
1.2. Klinische onzekerheid ................................................................................................................................... 8
2. Gegevens verzamelen ...................................................................................................................................... 10
2.1. Aanvullend onderzoek ................................................................................................................................. 10
2.2. Literatuuronderzoek .................................................................................................................................... 10
2.3. Praktijkonderzoek ........................................................................................................................................ 11
3. Resultaten .......................................................................................................................................................... 13
3.1. Aanvullend onderzoek ................................................................................................................................. 13
3.2. Literatuuronderzoek .................................................................................................................................... 13
3.3. Praktijkonderzoek ........................................................................................................................................ 14
4. Conclusie en aanbeveling ................................................................................................................................ 15
4.1. Conclusie..................................................................................................................................................... 15
4.2. Aanbeveling ................................................................................................................................................. 15
5. Discussie ........................................................................................................................................................... 17
Bronnenlijst ........................................................................................................................................................... 18
Bijlage 1: Culumbia Suïcide Servertity Rating Scale (C-SSRS) ........................................................................ 20
Bijlage 2: Search table .......................................................................................................................................... 22
Bijlage 3: PRISMA 2020 flow diagram ................................................................................................................. 23
Bijlage 4: Piramide of evidence ........................................................................................................................... 24
Bijlage 5: Beoordeling artikelen .......................................................................................................................... 25
Artikel 1 .............................................................................................................................................................. 25
Artikel 2 .............................................................................................................................................................. 28
Artikel 3 .............................................................................................................................................................. 32
Artikel 4 .............................................................................................................................................................. 36
Bijlage 6: Format informd consent ...................................................................................................................... 39
Bijlage 7: Getranscribeerde interviews ............................................................................................................... 40
Interview klinisch psycholoog ............................................................................................................................. 40
Interview psychiater............................................................................................................................................ 42
“Niks uit dit document mag worden overgenomen door derden.’’
2
,Inleiding
Als HBO-verpleegkundige speel je een cruciale rol in het signaleren, begeleiden en
ondersteunen van cliënten die kampen met complexe psychologische en emotionele
uitdagingen. In deze casestudy wordt het verhaal van een cliënt beschreven die een
miskraam heeft meegemaakt van haar zoontje en hierdoor ernstig rouwt. Door een gebrek
aan effectieve copingmechanismen en ondersteuning is zij niet in staat geweest haar verlies
te verwerken, wat heeft geleid tot suïcidale gedachten en gedrag.
Het doel van deze casestudy is om inzicht te verkrijgen in hoe rouw en verlies impact hebben
op het mentale welzijn van cliënten en welke interventies verpleegkundigen kunnen inzetten
om deze cliënten optimaal te ondersteunen. Hierbij wordt de rol van de verpleegkundige
onderzocht op het gebied van signaleren, zorgverlening en het toepassen van passende
interventies binnen de context van rouwverwerking en suïcidepreventie.
Deze casus is relevant omdat het inzicht biedt in hoe verpleegkundigen een verschil kunnen
maken bij cliënten in kwetsbare situaties, zoals na een traumatisch verlies. Door de casus te
analyseren worden handvatten geboden voor het verbeteren van zorg en ondersteuning, met
als doel het welzijn van cliënten te bevorderen en suïcidaliteit te verminderen.
3
, 1. Casusbeschrijving
1.1. Huidige situatie
Mevrouw H., een 37-jarige vrouw met een uiterlijk dat overeenkomt met haar kalenderleeftijd,
is moeder van vier kinderen en momenteel opgenomen op de Medium Care (MC) van
Rivierduinen. Haar opname volgde op een overplaatsing vanuit de Psychiatrische Afdeling
Algemeen Ziekenhuis (PAAZ) en een eerdere opname op de Intensive Care (IC), waar zij
werd geïntubeerd vanwege een aspiratiepneumonie. Deze ontstond na een ernstige
Tentamen Suicidii (TS) door auto-intoxicatie, waarbij ze een grote hoeveelheid medicatie had
ingenomen, namelijk 30 tabletten quetiapine (25 mg) en 40 tabletten oxazepam (10 mg).
De suïcidepoging was goed voorbereid; mevrouw H. had afscheidsbrieven achtergelaten en
haar poging uitgesteld tot na een geplande vakantie. De aanleiding voor deze poging is het
vijfjarige verlies van haar vijfde kind, wat haar emotioneel zwaar viel. Dit verlies lijkt een
belangrijke luxerende factor te zijn in haar emotionele instabiliteit en suïcidale gedachten.
Mevrouw H. is bekend met een complexe psychiatrische voorgeschiedenis met diagnoses
van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en anorexia nervosa, purgerend type. Haar
PTSS lijkt samen te hangen met verschillende traumatische gebeurtenissen in haar leven,
waaronder het verlies van haar kind en seksueel misbruik op 16-jarige leeftijd. Haar anorexia
nervosa, die ze aanvankelijk ontwikkelde als een copingmechanisme na het misbruik, heeft
zich in de loop van de jaren verder ontwikkeld.
Mevrouw H. heeft al vijf jaar last van chronische suïcidaliteit en heeft in die periode drie
eerdere suïcidepogingen ondernomen. Ze ziet haar situatie als uitzichtloos en is van mening
dat haar kinderen beter af zouden zijn zonder haar, wat erop wijst dat haar kinderen geen
emotionele steun voor haar vormen in haar strijd tegen suïcidale gedachten.
Op dit moment wordt het suïciderisico bij mevrouw H. als verhoogd ingeschat. Ze heeft een
ernstige suïcidepoging gedaan zonder spijt of berouw en haar suïcidale gedachten lijken toe
te nemen. Ondanks dat zij tijdens haar opname heeft beloofd geen nieuwe suïcidepoging te
ondernemen, gaf ze aan dat "de deur beter op slot kan blijven", wat duidt op een
aanhoudende doodswens.
Daarnaast vertoont mevrouw H. tekenen van ernstige lichamelijke uitputting, die mede
veroorzaakt wordt door haar eetstoornis. Ze eet slecht, weegt zichzelf vaak en heeft de
neiging om intensief te sporten. Thuis gebruikte ze veel Movicolon als laxeermiddel om haar
gewicht te beheersen. Tijdens haar opname vertoont ze schommelende kaliumwaarden, wat
haar dwingt om kaliumsupplementen te slikken.
In haar vrije tijd houdt mevrouw H. zich bezig met het huishouden en het verzorgen van haar
kinderen, wat ze als erg zwaar ervaart. Ook thuis bleef ze intensief sporten en haar
eetstoornis beheersen met laxeermiddelen.
Mevrouw H. ervaart onvoldoende steun van haar echtgenoot, met wie ze recentelijk
meerdere conflicten heeft gehad, vooral na moeilijke gesprekken met haar psycholoog. Haar
echtgenoot uitte frustratie over haar gebrek aan zorg voor hun kinderen en hun gezamenlijke
verantwoordelijkheden, wat bijdraagt aan de spanningen binnen het gezin.
4
Medium Care
Hogeschool Leiden
Rouw en suïcidaliteit:
Verpleegkundige interventies ter ondersteuning van
een cliënt in crisis
HBO Verpleegkunde
Casestudy
Lu Wang
Denise van der Putten
S1134951
21-01-2025
VPK-EIND-CS-23
,Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................................... 3
1. Casusbeschrijving .............................................................................................................................................. 4
1.1. Huidige situatie .............................................................................................................................................. 4
1.1.1 Complexiteit ............................................................................................................................................ 5
1.2. Verdieping Casus .......................................................................................................................................... 5
1.2.1. International Classification of Functioning, Disability and Health .......................................................... 5
1.2.2. Stakeholders.......................................................................................................................................... 6
1.2. Klinische onzekerheid ................................................................................................................................... 8
2. Gegevens verzamelen ...................................................................................................................................... 10
2.1. Aanvullend onderzoek ................................................................................................................................. 10
2.2. Literatuuronderzoek .................................................................................................................................... 10
2.3. Praktijkonderzoek ........................................................................................................................................ 11
3. Resultaten .......................................................................................................................................................... 13
3.1. Aanvullend onderzoek ................................................................................................................................. 13
3.2. Literatuuronderzoek .................................................................................................................................... 13
3.3. Praktijkonderzoek ........................................................................................................................................ 14
4. Conclusie en aanbeveling ................................................................................................................................ 15
4.1. Conclusie..................................................................................................................................................... 15
4.2. Aanbeveling ................................................................................................................................................. 15
5. Discussie ........................................................................................................................................................... 17
Bronnenlijst ........................................................................................................................................................... 18
Bijlage 1: Culumbia Suïcide Servertity Rating Scale (C-SSRS) ........................................................................ 20
Bijlage 2: Search table .......................................................................................................................................... 22
Bijlage 3: PRISMA 2020 flow diagram ................................................................................................................. 23
Bijlage 4: Piramide of evidence ........................................................................................................................... 24
Bijlage 5: Beoordeling artikelen .......................................................................................................................... 25
Artikel 1 .............................................................................................................................................................. 25
Artikel 2 .............................................................................................................................................................. 28
Artikel 3 .............................................................................................................................................................. 32
Artikel 4 .............................................................................................................................................................. 36
Bijlage 6: Format informd consent ...................................................................................................................... 39
Bijlage 7: Getranscribeerde interviews ............................................................................................................... 40
Interview klinisch psycholoog ............................................................................................................................. 40
Interview psychiater............................................................................................................................................ 42
“Niks uit dit document mag worden overgenomen door derden.’’
2
,Inleiding
Als HBO-verpleegkundige speel je een cruciale rol in het signaleren, begeleiden en
ondersteunen van cliënten die kampen met complexe psychologische en emotionele
uitdagingen. In deze casestudy wordt het verhaal van een cliënt beschreven die een
miskraam heeft meegemaakt van haar zoontje en hierdoor ernstig rouwt. Door een gebrek
aan effectieve copingmechanismen en ondersteuning is zij niet in staat geweest haar verlies
te verwerken, wat heeft geleid tot suïcidale gedachten en gedrag.
Het doel van deze casestudy is om inzicht te verkrijgen in hoe rouw en verlies impact hebben
op het mentale welzijn van cliënten en welke interventies verpleegkundigen kunnen inzetten
om deze cliënten optimaal te ondersteunen. Hierbij wordt de rol van de verpleegkundige
onderzocht op het gebied van signaleren, zorgverlening en het toepassen van passende
interventies binnen de context van rouwverwerking en suïcidepreventie.
Deze casus is relevant omdat het inzicht biedt in hoe verpleegkundigen een verschil kunnen
maken bij cliënten in kwetsbare situaties, zoals na een traumatisch verlies. Door de casus te
analyseren worden handvatten geboden voor het verbeteren van zorg en ondersteuning, met
als doel het welzijn van cliënten te bevorderen en suïcidaliteit te verminderen.
3
, 1. Casusbeschrijving
1.1. Huidige situatie
Mevrouw H., een 37-jarige vrouw met een uiterlijk dat overeenkomt met haar kalenderleeftijd,
is moeder van vier kinderen en momenteel opgenomen op de Medium Care (MC) van
Rivierduinen. Haar opname volgde op een overplaatsing vanuit de Psychiatrische Afdeling
Algemeen Ziekenhuis (PAAZ) en een eerdere opname op de Intensive Care (IC), waar zij
werd geïntubeerd vanwege een aspiratiepneumonie. Deze ontstond na een ernstige
Tentamen Suicidii (TS) door auto-intoxicatie, waarbij ze een grote hoeveelheid medicatie had
ingenomen, namelijk 30 tabletten quetiapine (25 mg) en 40 tabletten oxazepam (10 mg).
De suïcidepoging was goed voorbereid; mevrouw H. had afscheidsbrieven achtergelaten en
haar poging uitgesteld tot na een geplande vakantie. De aanleiding voor deze poging is het
vijfjarige verlies van haar vijfde kind, wat haar emotioneel zwaar viel. Dit verlies lijkt een
belangrijke luxerende factor te zijn in haar emotionele instabiliteit en suïcidale gedachten.
Mevrouw H. is bekend met een complexe psychiatrische voorgeschiedenis met diagnoses
van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en anorexia nervosa, purgerend type. Haar
PTSS lijkt samen te hangen met verschillende traumatische gebeurtenissen in haar leven,
waaronder het verlies van haar kind en seksueel misbruik op 16-jarige leeftijd. Haar anorexia
nervosa, die ze aanvankelijk ontwikkelde als een copingmechanisme na het misbruik, heeft
zich in de loop van de jaren verder ontwikkeld.
Mevrouw H. heeft al vijf jaar last van chronische suïcidaliteit en heeft in die periode drie
eerdere suïcidepogingen ondernomen. Ze ziet haar situatie als uitzichtloos en is van mening
dat haar kinderen beter af zouden zijn zonder haar, wat erop wijst dat haar kinderen geen
emotionele steun voor haar vormen in haar strijd tegen suïcidale gedachten.
Op dit moment wordt het suïciderisico bij mevrouw H. als verhoogd ingeschat. Ze heeft een
ernstige suïcidepoging gedaan zonder spijt of berouw en haar suïcidale gedachten lijken toe
te nemen. Ondanks dat zij tijdens haar opname heeft beloofd geen nieuwe suïcidepoging te
ondernemen, gaf ze aan dat "de deur beter op slot kan blijven", wat duidt op een
aanhoudende doodswens.
Daarnaast vertoont mevrouw H. tekenen van ernstige lichamelijke uitputting, die mede
veroorzaakt wordt door haar eetstoornis. Ze eet slecht, weegt zichzelf vaak en heeft de
neiging om intensief te sporten. Thuis gebruikte ze veel Movicolon als laxeermiddel om haar
gewicht te beheersen. Tijdens haar opname vertoont ze schommelende kaliumwaarden, wat
haar dwingt om kaliumsupplementen te slikken.
In haar vrije tijd houdt mevrouw H. zich bezig met het huishouden en het verzorgen van haar
kinderen, wat ze als erg zwaar ervaart. Ook thuis bleef ze intensief sporten en haar
eetstoornis beheersen met laxeermiddelen.
Mevrouw H. ervaart onvoldoende steun van haar echtgenoot, met wie ze recentelijk
meerdere conflicten heeft gehad, vooral na moeilijke gesprekken met haar psycholoog. Haar
echtgenoot uitte frustratie over haar gebrek aan zorg voor hun kinderen en hun gezamenlijke
verantwoordelijkheden, wat bijdraagt aan de spanningen binnen het gezin.
4
