KRITISCH DENKEN BINNEN HET VERPLEEGKUNDIG PROCES
HOOFDSTUK 1. EEN OVERZICHT VAN HET VERPLEEGKUNDIG PROCES
De WHO (1948) omschreef gezondheid als ‘een volledig welzijn op lichamelijk, psychisch en sociaal vlak’. Dit
is nu niet meer van toepassing. Het aanpassingsvermogen en vermogen tot zelfmanagement staat nu
centraal.
De competentiegebieden voor een verpleegkundige zijn gebasseerd op de zeven CanMEDS:
1. Zorgverlener
2. Communicator
3. Samenwerkingspartner
4. Reflectieve professional
5. Gezondheidsbevorderaar
6. Organisator
7. Professional en kwaliteitsbevorderaar
Zelfmanagement betekent dat zieken zelf kunnen kiezen in hoeverre ze de regie over eigen leven in handen
willen houden en mede richting willen geven aan hoe de zorg wordt ingezet, voor een optimale kwaliteit van
leven. Gezamenlijke besluitvorming is hierbij belangrijk.
De kernset patiëntproblemen is bedoeld ervoor te zorgen dat zorgverleners eenduidige termen voor
patiëntproblemen gebruiken en ordent ze op lichamelijk, psychisch, sociaal en functioneel vlak.
Verpleegkundigen behandelen gevolgen in tegenstelling tot de arts die zich richt op het vaststellen van de
ziekte.
Het verpleegkundig proces is een systematische methode voor het verlenen van holistische zorg, waarbinnen
de verpleegkundige de huidige gezondheidstoestand vaststelt en zich richt op de wenselijke resultaten.
Het verpleegkundig proces:
o Wordt gebruikt om zorg te verlenen
o Beperkt zich niet tot de behandeling van ziekte, maar richt zich op gezondheidsbevordering,
gezondheidsbescherming en preventie
o Biedt voordelen voor zorgverleners en zorgvragers
o Kent vijf verbonden fasen: anamnese, diagnose, planning van resultaten, planning van interventies
en evaluatie
o Stelt de zorgvrager centraal en is flexibel, dynamisch en cyclisch
o Vereist verpleegkundige kennis en vaardigheden
o Verlangt van de verpleegkundige dat zij het proces toepast op ethisch verantwoorde wijze
De verwachtingen van goede zorg verschilt per cultuur: ethische kwesties (wat is goed of fout?)
, HOOFDSTUK 2. ANAMNESE
Tijdens de anamnesefase verzamel je gegevens om de zorgbehoefte vast te stellen en op basis daarvan een
zorgplan op te kunnen stellen.
Initiële anamnese: het eerste anamnesegesprek met de zorgvrager, opnamegesprek
Heteroanamnese: informatie verkrijgen via een ander dan de zorgvrager, bijvoorbeeld familie
Vervolganamnese: het verzamelen van nieuwe gegevens tijdens het zorgcontact
Speciële anamnese: specifiek gegevens verzamelen, gebruikt tijdens acute situaties
Het doel van de anamnese is om een totaalbeeld van de zorgvrager te krijgen, nodige gegevens hiervoor zijn:
o De reacties op gezondheids- en ziektepatronen
o Het gezin en de gemeenschap van de zorgvrager
o Mogelijkheden om met de problemen om te gaan
o Risicofactoren ten gevolge van reacties
In de verpleegkundige anamnese staat de zorgbehoefte centraal, de medische anamnese richt zich vooral op
de ziekte.
Drie methoden voor het verzamelen van gegevens:
o Observatie: je observeert de zorgvrager en maakt gebruik van je zintuigen
o Lichamelijk onderzoek: vindt o.a. plaats via inspectie en palpatie.
o Anamnesegesprek
Het anamnesegesprek kan in de vorm van een directief gesprek (verkrijgen van specifieke informatie) waarbij
vooral gesloten vragen gesteld worden, of een non-directief gesprek (zorgvrager krijgt alle ruimte om te
vertellen) waarbij vooral open vragen gesteld worden.
ZOLOR bij het actief luisteren
Z zit en kijk de zorgvrager aan om belangstelling te tonen
O open houding
L leun voorover naar zorgvrager toe
O oogcontact maken
R relaxte houding om verbondenheid te creëren
Subjectieve gegevens: niet meetbaar of observeerbaar, wat de zorgvrager je vertelt (pijn).
Objectieve gegevens: meetbaar (polsslag)
Primaire gegevensbron: informatie van zorgvrager zelf
Secundaire gegevensbron: informatie van andere bronnen
Om gegevens in categorieën onder te brengen kun je gebruik maken classificaties zoals de patronen van
Gordon (anamnese), NANDA-I (diagnosen), NIC (interventies), NOC (evaluaties)
De behoeftehiërarchie van Maslow ordent gegevens in volgorde van het belang van behoeften
Een medisch model richt zich op lichaamssystemen
Vastgelegde gegevens moeten voldoen aan de volgende criteria:
o Zorgvuldig
o Bondig
o Eenduidig
o Objectief: gegevens moeten onderbouwd zijn
o Concreet
o Duidelijk
o Herleidbaar
HOOFDSTUK 1. EEN OVERZICHT VAN HET VERPLEEGKUNDIG PROCES
De WHO (1948) omschreef gezondheid als ‘een volledig welzijn op lichamelijk, psychisch en sociaal vlak’. Dit
is nu niet meer van toepassing. Het aanpassingsvermogen en vermogen tot zelfmanagement staat nu
centraal.
De competentiegebieden voor een verpleegkundige zijn gebasseerd op de zeven CanMEDS:
1. Zorgverlener
2. Communicator
3. Samenwerkingspartner
4. Reflectieve professional
5. Gezondheidsbevorderaar
6. Organisator
7. Professional en kwaliteitsbevorderaar
Zelfmanagement betekent dat zieken zelf kunnen kiezen in hoeverre ze de regie over eigen leven in handen
willen houden en mede richting willen geven aan hoe de zorg wordt ingezet, voor een optimale kwaliteit van
leven. Gezamenlijke besluitvorming is hierbij belangrijk.
De kernset patiëntproblemen is bedoeld ervoor te zorgen dat zorgverleners eenduidige termen voor
patiëntproblemen gebruiken en ordent ze op lichamelijk, psychisch, sociaal en functioneel vlak.
Verpleegkundigen behandelen gevolgen in tegenstelling tot de arts die zich richt op het vaststellen van de
ziekte.
Het verpleegkundig proces is een systematische methode voor het verlenen van holistische zorg, waarbinnen
de verpleegkundige de huidige gezondheidstoestand vaststelt en zich richt op de wenselijke resultaten.
Het verpleegkundig proces:
o Wordt gebruikt om zorg te verlenen
o Beperkt zich niet tot de behandeling van ziekte, maar richt zich op gezondheidsbevordering,
gezondheidsbescherming en preventie
o Biedt voordelen voor zorgverleners en zorgvragers
o Kent vijf verbonden fasen: anamnese, diagnose, planning van resultaten, planning van interventies
en evaluatie
o Stelt de zorgvrager centraal en is flexibel, dynamisch en cyclisch
o Vereist verpleegkundige kennis en vaardigheden
o Verlangt van de verpleegkundige dat zij het proces toepast op ethisch verantwoorde wijze
De verwachtingen van goede zorg verschilt per cultuur: ethische kwesties (wat is goed of fout?)
, HOOFDSTUK 2. ANAMNESE
Tijdens de anamnesefase verzamel je gegevens om de zorgbehoefte vast te stellen en op basis daarvan een
zorgplan op te kunnen stellen.
Initiële anamnese: het eerste anamnesegesprek met de zorgvrager, opnamegesprek
Heteroanamnese: informatie verkrijgen via een ander dan de zorgvrager, bijvoorbeeld familie
Vervolganamnese: het verzamelen van nieuwe gegevens tijdens het zorgcontact
Speciële anamnese: specifiek gegevens verzamelen, gebruikt tijdens acute situaties
Het doel van de anamnese is om een totaalbeeld van de zorgvrager te krijgen, nodige gegevens hiervoor zijn:
o De reacties op gezondheids- en ziektepatronen
o Het gezin en de gemeenschap van de zorgvrager
o Mogelijkheden om met de problemen om te gaan
o Risicofactoren ten gevolge van reacties
In de verpleegkundige anamnese staat de zorgbehoefte centraal, de medische anamnese richt zich vooral op
de ziekte.
Drie methoden voor het verzamelen van gegevens:
o Observatie: je observeert de zorgvrager en maakt gebruik van je zintuigen
o Lichamelijk onderzoek: vindt o.a. plaats via inspectie en palpatie.
o Anamnesegesprek
Het anamnesegesprek kan in de vorm van een directief gesprek (verkrijgen van specifieke informatie) waarbij
vooral gesloten vragen gesteld worden, of een non-directief gesprek (zorgvrager krijgt alle ruimte om te
vertellen) waarbij vooral open vragen gesteld worden.
ZOLOR bij het actief luisteren
Z zit en kijk de zorgvrager aan om belangstelling te tonen
O open houding
L leun voorover naar zorgvrager toe
O oogcontact maken
R relaxte houding om verbondenheid te creëren
Subjectieve gegevens: niet meetbaar of observeerbaar, wat de zorgvrager je vertelt (pijn).
Objectieve gegevens: meetbaar (polsslag)
Primaire gegevensbron: informatie van zorgvrager zelf
Secundaire gegevensbron: informatie van andere bronnen
Om gegevens in categorieën onder te brengen kun je gebruik maken classificaties zoals de patronen van
Gordon (anamnese), NANDA-I (diagnosen), NIC (interventies), NOC (evaluaties)
De behoeftehiërarchie van Maslow ordent gegevens in volgorde van het belang van behoeften
Een medisch model richt zich op lichaamssystemen
Vastgelegde gegevens moeten voldoen aan de volgende criteria:
o Zorgvuldig
o Bondig
o Eenduidig
o Objectief: gegevens moeten onderbouwd zijn
o Concreet
o Duidelijk
o Herleidbaar
