Overzicht filosofen/namen:
Filosoof: Kenmerken:
Aristoteles - Teleologisch wereld model:
Alles heeft een ziel (=anima) in de tastbare vorm van essentie,
plaats en doel (=telos). Alles in de wereld beweegt om zijn doel te
bereiken.
- Dingen zijn zoals ze zijn, omdat ze zo horen te zijn.
Galileo Galilei en - Mechanisering van het wereldbeeld:
Copernicus Alles draait om de zon, niet alles om de aarde.
Daniel Dennett - (Sensible) reductionisme:
Het verklaren van een fenomeen in een wetenschapsgebied door
een mechanisme op een fundamenteler niveau te beschrijven. Je
reduceert dus eigenlijk een theorie op een bepaald niveau naar de
mechanismen die eronder liggen. Dit kan een theorie versterken.
- Greedy reductionisme:
Wanneer je veel te snel en te veel reduceert. Je stapt zo over heen
veel complexe mechanismen heen, die mis je vervolgens in je
verklaring.
- Compatibilisme:
Vrije wil en determinisme kunnen beiden bestaan. Door het
determinisme hebben we vrije wil. Omdat we vanwege
natuurwetten kunnen voorspellen wat consequenties zijn van
onze acties hebben we meer een vrije wil gekregen.
René Descartes - Rationalisme:
Volgend uit gedachten experiment. Kennis komt van zuiver
redeneren. Wiskunde als model; axioma’s en deductie.
- Nativisme:
Mensen hebben aangeboren ideeën/kennis.
- Dualisme:
Geest en materie zijn verschillende substanties;
1. Res extensa: lichaam als deterministische machine, ruimtelijke
materie, analyseerbaar mbv wetenschap.
2. Res cogitans: geen afmeting/locatie, niet analyseerbaar mbv
wetenschap, zorgt voor vrije wil, bewustzijn, creativiteit,
religieuze ervaringen.
- Interactionisme:
Mentale toestanden hebben interactie met het lichaam.
- Mechanicisme:
Mechanisering van gedrag volgens reflexen. Res extensa.
(Res cogitans valt hier buiten).
- Gedachte experiment:
Skepticisme gebruiken om aan te tonen dat dit leidt tot een
paradox en dat empirisme niet waar kan zijn.
- Wetenschap is beperkt tot quantificeerbare fenomenen;
psychologie is geen wetenschap.
- Geloofde in vrije wil; determinisme was niet van toepassing op de
geest.
, Harvey - Mechanisering lichaam:
Ontdekking dat het hart een pomp is en geen bloed aanmaakt.
Lichaam werd gezien als machine wat wetenschappelijk
bestudeerd en verklaard kan worden.
Thomas Hobbes - Combinatie van empirisme en rationalisme
- Materialisme:
Alles komt voort uit materie; monisme.
- Determinisme; compatibilisme:
Vrije wil en determinisme kunnen beiden bestaan. Geest en wil
zijn materie, dankzij deze materie zijn ze vrij. De materie volgt de
wetten van de natuur.
- Mechanicisme:
Alles is mechanisch, denken is ook een mechanistisch proces.
Menselijke acties en denken komen voort uit:
1. Appetites
2. Aversions
3. Hopes
4. Fears
Deze elementen zorgen middels hun individele sterkte voor een
optelsom, dit resulteert in een actie. Denken is een computatief
proces.
- Alle mentale fenomenen zijn fysische mechanische fenomenen.
- Een puur hedonistische samenleving is niet goed voor de mens,
appetites en aversions worden beteugeld door een sociaal
contract. Dit wordt bekrachtigd door een koning.
- Mens en dier zijn gelijk.
- Homo economicus; calculerend mens.
Francis Bacon - Empirist:
Ging opzoek naar patronen in de wereld.
- Inductie:
Het formuleren van wetten op basis van observaties. Hij bedacht
deze methode. Hij stelde dat het belangrijker was dan deductie.
- Plantte zaadje voor empirisme.
John Locke - Empirisme:
Kennis wordt verkregen door ervaring. Hij was een zuivere
empirist. Twee soorten ervaringen volgens Locke:
1. Sensatie= buitenwereld waarnemen met zintuigen; passief.
2. Reflectie= een interne gewaarwording die voortkomt uit
herinnering van vorige sensaties.
De sensaties leiden tot simpele ideeën die weer leiden tot
complexe ideeën en associaties. Perceptie is een passief en
mechanisch proces, hierom is het betrouwbaar.
- Non-nativisme:
Tabula rasa; je wordt geboren zonder kennis. Ideeën zijn niet
universeel en kinderen kunnen ze niet verbaliseren; kennis kan
dus niet aangeboren zijn.
- Dualisme:
Onduidelijk.