P3w1: diabetes mellitus type 1.
Doelen:
De dio
kan van type-1-diabetes de epidemiologie, het ontstaan, de diagnose, de symptomen, de
behandeling, de complicaties en de prognose koppelen aan de pathofysiologie.
kent verschillende andere vormen van diabetes ( MODY, LADA, Zwangerschapsdiabetes) en
kan de globale kenmerken hiervan benoemen.
- Soorten diabetes:
o Type 1
o Type 2
o Type 3c: na alvleesklierontsteking
o Zwangerschapsdiabetes: tijdelijk, gaat na bevalling meteen over.
Vanaf 24e zwangerschapsweek
Later meer risico op diabetes type 2 (moeder en kind)
o Neontale diabetes
o MODY: erfelijke vorm, vaak eerst aangezien voor type 1 maar behandeling is anders.
Begint meestal tussen 10-25 jaar
Oorzaak: afwijking in DNA
Alvleesklier geeft te weinig insuline af > bloedglucose stijgt.
o LADA: vorm van type 1
Type 1 op latere leeftijd
Op latere leeftijd ontwikkelt de ziekte zich langzamer > kunnen vaak nog tijd
zonder spuiten.
Eigen afweersysteem vernietigt cellen die insuline maken > antistoffen in
bloed.
o MIDD
o Diabetes insipidus
o Type 3/ alzheimer
- Gastroparese: vertraagde maaglediging die te maken heeft met zenuwstelsel de hoogte van
bloedsuikerspiegel.
o Complicatie van type 1 en type 2
o Autonome zenuwstelsel: hebben we geen invloed op (verteren van voeding, hartslag,
bloeddruk)
Neuropathie: aandoening waarbij zenuwen beschadigd raken als gevolg van
diabetes.
Kan in meerdere vormen voorkomen zoals autonome neuropathie:
stoornissen in functioneren van zenuwen naar een of meerdere
interne organen. Gastroparese valt hieronder.
Gasteroparese: wanneer passage langer duurt dan 4 uur is er sprake van
verstoorde maaglediging. Wanneer glucosewaarden in bloed laag zijn, wordt
, voeding sneller opgenomen. Wanneer glucosewaarden hoog zijn, wordt
voeding langzaam opgenomen > vertraagde maaglediging.
o Klachten: geen klachten/ misselijkheid/ braken/ snel vol gevoel/ geen eetlust/
nachtelijke diarree/ verstopping/ incontinent.
Opname van KH uit voeding ook vertraagd > glucose vanuit darm
opgenomen en komt langzamer dan normaal in het bloed > inluline
(gespoten) sneller in het bloed dan de glucose > hypoglycemie en slecht
ingestelde bloedsuikers.
o Therapie: regelmatig kleine porties zodat maag niet in een keer veel hoeft te
verwerken/ vette voedingsmiddelen vermijden, deze vertragen maaglediging/ pas op
met vezelrijke voeding, deze kunnen niet verteerd worden.
- DM veroorzaakt door volledige afwezigheid, relatief tekort of weerstand tegen hormoon
insuline.
- Classificatie van DM:
o Primaire DM: type 1 of type 2.
o Secundaire DM: ziekte gevolg van andere aandoeningen en zwangerschapsdiabetes.
- DM type 1 ontstaat acuut en kan levensbedreigend zijn.
o Ernstig tekort aan insulinesecretie als gevolg van vernietiging van eilandjes van
Langerhans van de alvleesklier.
o Behandeling d.m.v. insulineinjecties.
- Tabel met kenmerken van DM type 1 en 2
DM1 DM2
Beginleeftijd Doorgaans kinderjaren Volwassenheid en latere
leven
Lichaamsgewicht bij begin Normaal tot laag Zwaarlijvig
Optreden van symptomen Weken Maanden/jaren
Hoofdzakelijk oorzaken Auto-immuun Obesitas, gebrek aan
lichaamsbeweging
Insulinebehoefte In 100% van de gevallen Tot 20% van de gevallen
Ketonurie Ja Nee
Complicaties bij diagnose Nee Tot 25%
Erfelijke factoren Zelden Veel voorkomend
- Na eten van maaltijd blijft bloedsuikerspiegel hoog door:
o Cellen kunnen geen glucose uit bloed opnemen
o Omzetting van glucose in glycogeen in lever en spieren is verminderd
o Gluconeogenese uit aminozuren treed op in reactie op gebrek aan intracellulaire
glucose.
- Cellen zijn uitgehongerd van glucose omdat door afwezigheid van insuline glucose niet kan
worden opgenomen in de cellen. De cellen moeten op een andere manier aan hun energie
komen en dit leidt tot gewichtsverlies door:
, o Gluconeogenese (maken van glucose uit andere stoffen) uit aminozuren en
lichaamseiwitten > spierafbraak, weefselafbraak en verdere stijging van
bloedglucose.
o Katabolisme (afbraak) van lichaamsvet, deel van energie daarvan komt vrij en
overmaat van ketonlichamen wordt geproduceerd.
- Bij afwezigheid van insuline zijn andere energiebronnen nodig om normale intracellulaire
glucosemetabolisme op gang te houden > verhoogde afbraak van vetten treed op.
- Acute complicaties van DM:
o Ketoacidose
o Hypoglykemisch coma: meer insuline toegediend dan nodig om voedselinname en
energieverbruik in evenwicht te houden.
Te laat eten na insulinetoedining
Alcohol drinken met lege maag
Intensieve lichaamsbeweging
Te veel insuline
Neuronen zijn meer dan andere cellen afhankelijk van glucose, glucosegebrek
verstoort neurologische functies wat tot coma leidt en langdurig tot
onomkeerbare schade.
- Langetermijncomplicaties bij DM:
o Hart- vaatziekten
o Infectie: activiteit van fagocyten onderdrukt door onvoldoende glucose.
o Nierinsufficiëntie: ontstaat door diabetische nefropathie.
o Verlies van gezichtsvermogen en blindheid: retinopathie
o Diabetische voet: afwijkingen van kleine en grote bloedvaten belemmeren
bloedtoevoer naar en rond ledematen.
P3w3: Ondervoeding (herhaling) Decubitus.
Doelen:
De dio:
Kent de oorzaken en gevolgen van ondervoeding bij kanker.
Kan de effecten beschrijven van ziekte op de voedingstoestand (inflammatie en metabole
ontregeling). (anorexie-cachexiesyndroom)
Kent de pathofysiologie van decubitus en kent de risico factoren voor het ontstaan van
decubitus.
- Diagnose decubitus gesteld bij degeneratie van weefsel ten gevolge van slechte doorbloeding
door druk- en schuifkrachten die gedurende enige tijd druk uitoefenen op deze weefsels.
o Treed op in weefsel tussen opperhuid en bot (stuit, hiel, heup, schouderbladen,
elleboog, oor).
- Decubitus: gelokaliseerde beschadiging van de huid en/ of het onderliggend weefsel meestal
ter hoogte van een botuitsteeksel als gevolg van druk of druk in samenhang met
schuifkracht.
- Ontstaan decubitus: kleine bloedvaten en daar onderliggende weefsel samengedrukt. Deze
bloedvaten voorzien huid en weefsel van voedingsstoffen en zuurstof. Wanneer huid en
Doelen:
De dio
kan van type-1-diabetes de epidemiologie, het ontstaan, de diagnose, de symptomen, de
behandeling, de complicaties en de prognose koppelen aan de pathofysiologie.
kent verschillende andere vormen van diabetes ( MODY, LADA, Zwangerschapsdiabetes) en
kan de globale kenmerken hiervan benoemen.
- Soorten diabetes:
o Type 1
o Type 2
o Type 3c: na alvleesklierontsteking
o Zwangerschapsdiabetes: tijdelijk, gaat na bevalling meteen over.
Vanaf 24e zwangerschapsweek
Later meer risico op diabetes type 2 (moeder en kind)
o Neontale diabetes
o MODY: erfelijke vorm, vaak eerst aangezien voor type 1 maar behandeling is anders.
Begint meestal tussen 10-25 jaar
Oorzaak: afwijking in DNA
Alvleesklier geeft te weinig insuline af > bloedglucose stijgt.
o LADA: vorm van type 1
Type 1 op latere leeftijd
Op latere leeftijd ontwikkelt de ziekte zich langzamer > kunnen vaak nog tijd
zonder spuiten.
Eigen afweersysteem vernietigt cellen die insuline maken > antistoffen in
bloed.
o MIDD
o Diabetes insipidus
o Type 3/ alzheimer
- Gastroparese: vertraagde maaglediging die te maken heeft met zenuwstelsel de hoogte van
bloedsuikerspiegel.
o Complicatie van type 1 en type 2
o Autonome zenuwstelsel: hebben we geen invloed op (verteren van voeding, hartslag,
bloeddruk)
Neuropathie: aandoening waarbij zenuwen beschadigd raken als gevolg van
diabetes.
Kan in meerdere vormen voorkomen zoals autonome neuropathie:
stoornissen in functioneren van zenuwen naar een of meerdere
interne organen. Gastroparese valt hieronder.
Gasteroparese: wanneer passage langer duurt dan 4 uur is er sprake van
verstoorde maaglediging. Wanneer glucosewaarden in bloed laag zijn, wordt
, voeding sneller opgenomen. Wanneer glucosewaarden hoog zijn, wordt
voeding langzaam opgenomen > vertraagde maaglediging.
o Klachten: geen klachten/ misselijkheid/ braken/ snel vol gevoel/ geen eetlust/
nachtelijke diarree/ verstopping/ incontinent.
Opname van KH uit voeding ook vertraagd > glucose vanuit darm
opgenomen en komt langzamer dan normaal in het bloed > inluline
(gespoten) sneller in het bloed dan de glucose > hypoglycemie en slecht
ingestelde bloedsuikers.
o Therapie: regelmatig kleine porties zodat maag niet in een keer veel hoeft te
verwerken/ vette voedingsmiddelen vermijden, deze vertragen maaglediging/ pas op
met vezelrijke voeding, deze kunnen niet verteerd worden.
- DM veroorzaakt door volledige afwezigheid, relatief tekort of weerstand tegen hormoon
insuline.
- Classificatie van DM:
o Primaire DM: type 1 of type 2.
o Secundaire DM: ziekte gevolg van andere aandoeningen en zwangerschapsdiabetes.
- DM type 1 ontstaat acuut en kan levensbedreigend zijn.
o Ernstig tekort aan insulinesecretie als gevolg van vernietiging van eilandjes van
Langerhans van de alvleesklier.
o Behandeling d.m.v. insulineinjecties.
- Tabel met kenmerken van DM type 1 en 2
DM1 DM2
Beginleeftijd Doorgaans kinderjaren Volwassenheid en latere
leven
Lichaamsgewicht bij begin Normaal tot laag Zwaarlijvig
Optreden van symptomen Weken Maanden/jaren
Hoofdzakelijk oorzaken Auto-immuun Obesitas, gebrek aan
lichaamsbeweging
Insulinebehoefte In 100% van de gevallen Tot 20% van de gevallen
Ketonurie Ja Nee
Complicaties bij diagnose Nee Tot 25%
Erfelijke factoren Zelden Veel voorkomend
- Na eten van maaltijd blijft bloedsuikerspiegel hoog door:
o Cellen kunnen geen glucose uit bloed opnemen
o Omzetting van glucose in glycogeen in lever en spieren is verminderd
o Gluconeogenese uit aminozuren treed op in reactie op gebrek aan intracellulaire
glucose.
- Cellen zijn uitgehongerd van glucose omdat door afwezigheid van insuline glucose niet kan
worden opgenomen in de cellen. De cellen moeten op een andere manier aan hun energie
komen en dit leidt tot gewichtsverlies door:
, o Gluconeogenese (maken van glucose uit andere stoffen) uit aminozuren en
lichaamseiwitten > spierafbraak, weefselafbraak en verdere stijging van
bloedglucose.
o Katabolisme (afbraak) van lichaamsvet, deel van energie daarvan komt vrij en
overmaat van ketonlichamen wordt geproduceerd.
- Bij afwezigheid van insuline zijn andere energiebronnen nodig om normale intracellulaire
glucosemetabolisme op gang te houden > verhoogde afbraak van vetten treed op.
- Acute complicaties van DM:
o Ketoacidose
o Hypoglykemisch coma: meer insuline toegediend dan nodig om voedselinname en
energieverbruik in evenwicht te houden.
Te laat eten na insulinetoedining
Alcohol drinken met lege maag
Intensieve lichaamsbeweging
Te veel insuline
Neuronen zijn meer dan andere cellen afhankelijk van glucose, glucosegebrek
verstoort neurologische functies wat tot coma leidt en langdurig tot
onomkeerbare schade.
- Langetermijncomplicaties bij DM:
o Hart- vaatziekten
o Infectie: activiteit van fagocyten onderdrukt door onvoldoende glucose.
o Nierinsufficiëntie: ontstaat door diabetische nefropathie.
o Verlies van gezichtsvermogen en blindheid: retinopathie
o Diabetische voet: afwijkingen van kleine en grote bloedvaten belemmeren
bloedtoevoer naar en rond ledematen.
P3w3: Ondervoeding (herhaling) Decubitus.
Doelen:
De dio:
Kent de oorzaken en gevolgen van ondervoeding bij kanker.
Kan de effecten beschrijven van ziekte op de voedingstoestand (inflammatie en metabole
ontregeling). (anorexie-cachexiesyndroom)
Kent de pathofysiologie van decubitus en kent de risico factoren voor het ontstaan van
decubitus.
- Diagnose decubitus gesteld bij degeneratie van weefsel ten gevolge van slechte doorbloeding
door druk- en schuifkrachten die gedurende enige tijd druk uitoefenen op deze weefsels.
o Treed op in weefsel tussen opperhuid en bot (stuit, hiel, heup, schouderbladen,
elleboog, oor).
- Decubitus: gelokaliseerde beschadiging van de huid en/ of het onderliggend weefsel meestal
ter hoogte van een botuitsteeksel als gevolg van druk of druk in samenhang met
schuifkracht.
- Ontstaan decubitus: kleine bloedvaten en daar onderliggende weefsel samengedrukt. Deze
bloedvaten voorzien huid en weefsel van voedingsstoffen en zuurstof. Wanneer huid en
