Samenvatting inleiding strafrecht Deel 1

2025




Inleiding Strafrecht Deel 1

,Inhoud
1. Een eerste kennismaking met het strafrecht........................................................2
2. Inleiding materieel strafrecht................................................................................5
3- Opzet en schuld..................................................................................................10
4- Strafuitsluitingsgronden......................................................................................16
5- Poging en voorbereiding.....................................................................................18
6- Deelneming.........................................................................................................23
7- Straffen en maatregelen.......................................................................................... 25
Arresten...................................................................................................................27
1) Electriciteitsarrest.................................................................................................... 27
2) Runescape-arrest..................................................................................................... 28
3) Melk en Water-arrest................................................................................................ 29
4) Veeartsarrest........................................................................................................... 30
5) Porsche-arrest.......................................................................................................... 31
6) Verpleegster-arrest.................................................................................................. 32
7) HR Grenswisselkantoor............................................................................................ 33
8) Uitzendbureau CITO................................................................................................. 34




1

,1. Een eerste kennismaking met het strafrecht
Officiers van Justitie zijn de vertegenwoordigers van het Openbare Ministerie, OvJ is belast met de
vervolging van verdachten. Zij kunnen verdachten dagvaarden, waardoor deze voor zijn daden
verantwoording moeten afleggen bij de rechter.



Bij strafrechtelijke zaken is het aan de OvJ om een verdachte te dagvaarden  Verdachte betaalt (boete)
aan staat.

Bij Civielrechtelijke zaken is het aan de burger om de verdachte te dagvaarden  Verdachte betaalt
(schadevergoeding) aan slachtoffer.



Doel van straffen is:

 Vergelding: Door leedtoevoeging (straf) is er morele genoegdoening.

 Preventie: Opleggen van straf zou moeten leiden dat minder mensen strafbare
feiten plegen (strafvermijding door angst). 2 soorten:

 Speciale preventie: de dader die
gestraft word, zal de volgende keer 2
keer nadenken voordat hij nog eens iets
dergelijks doet.

 Generale preventie: Anderen dan de
gestrafte lering trekken uit het feit dat er
voor het plegen van een strafbare feit
straf opgelegd kan worden.

Strafrecht wordt onderverdeeld in 3 delen:

 Materiële strafrecht: is de vraag wat een strafbaar feit is; bepaalt welke gedrag niet toegestaan
is. Strafbepaling, uitsluiting strafbaarheid en uitbreiding van strafbaarheid. In het wetboek
strafrecht.


 Formele strafrecht: Strafprocesrecht/strafvordering, bepaalt welke regels moeten worden
gevolgd wanneer een norm van het materiele recht (vermoedelijk) is overtreden. In het wetboek
strafvordering.



 Sanctierecht: Voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden opgelegd ne ten uitvoer
gelegd; taakstraf? Welke voorwaarden,… In het wetboeken strafrecht & strafvordering.




2

, Binnen het Nederlandse strafrecht zijn er zijn er 3 categorieën:

 Commune strafrecht: algemene strafrecht (diefstal, mishandeling,…).
 Bijzondere strafrecht: Strafbepalingen uit andere wetten (Opiumwet,
belastingwetgeving,..)
 Militaire strafrecht: Uitsluitend voor militairen (bevat regels over misdragingen binnen het
leger).



Wetboek van Strafrecht (SR) bestaat uit 3 boeken:

 Algemene bepalingen: Strafbaarheid, Straffen, strafuitsluitingen en pogingen.
 Misdrijven: Ernstige strafbare feiten.
 Overtredingen: Lichtere strafbare feiten



Wetboek van strafrecht  3 Boeken  Titels  Afdelingen

Wetboek van Strafrecht (SR) bestaat uit 3 boeken:

 Regels voor alles strafzaken: Regels over opsporing, bevoegdheden,….
 Bijzondere bepalingen over bepaalde personen: Strafvervolging bijzondere groepen
(ambtenaren,…).
 Rechtsmiddelen: Regelt beroep, hoger beroep, cassatie.
 Tenuitvoerlegging en kosten: Regels over uitvoering straffen, vordering proceskosten.



SV bevat 6 wetboeken, deze volgen chronologische volgorde van het strafproces.



Strafrecht is tot stand gekomen tijdens de verlichting, de grootste denkers uit die tijd (Beccaria,
Montesquieu,..) pleitten voor een zo zuinig mogelijk gebruik van straf en strafrecht. Ze waren niet tegen
straf, wel vonden zij dat straffen en strafrecht van een solide legitimatie (wettelijk vastgesteld,
proportioneel en menselijk) moesten worden voorzien en daarom dachten zijn de zo geheten
straftheorieën uit

- Preventie theorieën: Straf heeft afschrikwekkende werking voor de dader (speciale preventie) en
potentiële daders (generale preventie).

- Vergelding theorieën: iemand die een strafbare feit pleegt verdient straf voor herstel van recht- en
morele orde.



Door codificatie van het strafrecht zijn de rechtszekerheid en rechtseenheid bereikt.




3