Deel 3: Paulien Gekiere
H0: DE SOCIAAL-ECONOMISCHE POSITIE VD ARCHITECTUURWERKER
1 IA EN NU?
Wat zijn de opties?
- Bij een interieurstudio
- Bij een architectenbureau
- Verkoper
- Bij een maker
- In de kunstwereld
- Verder specialiseren via studies
- Zelf iets opstarten (in bovenstaande opties? Of nog iets anders?)
Waarom is dit vak interessant?
- Veel architectuurwerkers gaan aan de slag als ZZP’er (Zelfstandige Zonder
Personeel) – schijnzelfstandigheid!
- (Interieur)architectuur is een breed veld, jezelf daarbinnen positioneren is een
belangrijke oefening
- Sommigen onder jullie zullen aan de slag gaan als zakelijk leider van een studio!
2 DEAR ARCHITECT, IT’S TIME FOR A SYSTEM CHANGE
Open brief geschreven
- op nav gekomen
- op architectura
- de architect.nl
Architectuurwerker
= Iedereen die interieurarchitectuur, interieurvormgeving, toegepaste architectuur,
architectuur, ingenieur architectuur, stedenbouw of landschapsarchitectuur gestudeerd
heeft, en aan de slag is in een kantoor of studio.
= persoon die werkt voor een architectenvennootschap
Term door ‘AWU’: Architectural Workers United – LEESLIJST zij hebben deze term vertaalt
Wetvoorstel in parlement (BAU = belgian architectural workers united)
- AR als persoon à architect als vennootschap
- België is europees kampioen in Freelancen
Wicked problem
= Ongestructureerd probleem
= Probleem dat moeilijk/onmogelijk oplosbaar is door onvolledige, tegenstrijdige en
veranderende voorwaarden voor probleemoplossing die veelal moeilijk te identificeren
zijn. Vanwege de interdependenties kan een poging
,tot oplossing van een deel van een ongestructureerd probleem resulteren in andere
problemen.
Bv: Klimaatverandering
- Je kan niet zomaar oplossen in 1 ding
- Veel oorzaken van het probleem
Probleem bij ons = gem uitstapleeftijd als architecten is 35 jaar bij vrouw, bij mannen pas
50 jaar
Probleem = sector is niet sociaal duurzaam
Probleem = sector staat financieel onder druk
3 LEESLIJST
- Geen vragen op examen van leeslijst
- Wel misschien een opinievraag: “wie kan het zich veroorloven architect te zijn?”
- Probleem
- Actueel vs snel aan het veranderen
- Eerste 3 = 2022
- Laatste artikel en parlement praat van deze maan
- Recentste artikel is het belangrijkste op dit moment!!!
Leren van deze leeslijst
- Auteur?
- Boodschap
- Actoren = richt zich tot actoren, maar actoren spelen ook een rol in verhaal
- Oorzaken
- Oplossingen
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 1 Boodschap?
- Waarschuwen voor leegloop
- Vragen aan overheid om te investeren in de ontwerpers
Actoren?
- Architectenkantoren die zich richten tot overheid
Oorzaken?
Oplossingen?
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 2 - Andrew Daley – academicus en stichter van AWU
Boodschap?
- Hij spreekt werkers aan: stop met heel veel te werken,
“het mag je passie zijn, maar het is ook je werk”
- Verenigen
Oplossingen?
- Stop met het alleen als een passie te zien, dat zal het
oplossen
, Lange werkdagen
-
Veel meer werk verzetten terwijl er maar 3 renders
-
gevraagd worden
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 3 - Paulien Gekeire – als coach
Boodschap?
- Aan architecten
- Boodschap: denk na over ereloon en management van
je kantoor
- Laat u niet leiden door het enthousiasme, ook
nadenken over je loon
Actoren?
Oorzaken?
Oplossing?
- Als je je passie doet, maar ook kijkt naar je ereloon en
management
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 4 = - Evelien Pieters van … - feministe
EXAMENLEERSTOF!!! Boodschap?
- Uitstroom - Vrouwen stoppen heel vroeg in archsector
- Ongelijkheid
- Twee academische bronnen haalt ze aan: Equilibre (BE
onderzoek) en Build it together (Brits onderzoek over
grensoverschrijdend gedrag)
Actoren?
Oorzaken?
Oplossing?
De architectuursector is een economisch kwetsbare sector.
Dat speelt zich af op vele lagen:
- Slechte voorwaarden overheidsopdrachten
- Slecht zakelijk management in steeds groter wordende kantoren
- Architectuur wordt gezien als een passie en niet als een economische activiteit
- Onteverdenheid van architecten over hun orde
- Imagoprobleem
- Sterk concurentiële sector
- Onvrijwillige en slecht geïnformeerde freelancers
- Geen collectieve loonsafspraken
- weinig onderzoek naar deze thema’s
Kunnen systemen veranderen?
Systeemverandering
- gaat traag
, Vrouwenbeweging
1920: vrouwen inschrijven aan KULeuven
1948: algemeen stemrecht voor vrouwen in BE
1976: vrouwen wettelijk recht op openen van bankrekening zonder toestemming van
echtgenoot
2022: Verschillende publicaties uit de leeslijst, enkel cijfers van ACE Architects Counsil of
Europe beschikbaar
2025:
- Problematiek is duidelijk gedocumenteerd: kwantitatief onderzoek:
Loonbarometer + kwalitatief onderzoek: 100 getuigenissen (BAU vzw)
- Equilibre HIVA KULeuven brengt de problematiek uitgebreid in kaart
- De Commissie Sociale Zaken buigt zich over een wetsvoorstel rond
schijnzelfstandigheid in de architectuursector
3 AAN DE SLAG ALS BEDIENDE OF ALS ZZP’ER?
3.1 Van kunstschool naar arbeidsmarkt
Houd je werk gestructureerd bij, maak mappenstructuur op pc, houd daarbij volgende
zaken bij:
- Cursussen mss later nog zult willen raadplegen
- ‘PR’: selecteer per project zorgvuldig beelden waarmee je project kunt
presenteren. Mooie foto’s van maquettes maken, bewaar def versie van plannen
Maquettes foto’s van trekken ipv te stockeren
- Aan de slag als ZZP’er - voor boekhouding een heldere en gestructureerde
mappenstructuur nodig
Solliciteren = 1ste les als ondernemer. Net zoals een bedrijf moet je jezelf ‘in de markt’
zetten. Je sollicitatie moet illustreren waarom jij specifiek de uitgelezen kandidaat bent.
- Maak het persoonlijk en op maat vh bureau, omschrijf waarom je specifiek voor dat
bureau wil werken, wat je goed vindt aan hun werk
- Laten blijken dat jij hun missie begrijpt, en onderschrijft, is mss wel even belangrijk
als je eigen portfolio
- Je bent ideale kandidaat voor jouw ideale job – durf dat te doen, durf te zeggen
dat je van deze job droomt
- Vrije sollicitaties komen in de sector vaak voor – kenbaar maken van jezelf
3.2 ZZP
ZZP = Zelfstandige Zonder Personeel
= hetzelfde als freelancer !!
- Traditioneel werken vrije beroepers als zelfstandige
vroeger waren architecten éénmanszaken - weinig tot geen grote kantoren
- Vroeger: stagiair AR verplicht als zelfstandige aan de slag vandaag mag het anders
à In meeste architectenkantoren/ontwerpbureau’s gewerkt met ‘freelancers’
H0: DE SOCIAAL-ECONOMISCHE POSITIE VD ARCHITECTUURWERKER
1 IA EN NU?
Wat zijn de opties?
- Bij een interieurstudio
- Bij een architectenbureau
- Verkoper
- Bij een maker
- In de kunstwereld
- Verder specialiseren via studies
- Zelf iets opstarten (in bovenstaande opties? Of nog iets anders?)
Waarom is dit vak interessant?
- Veel architectuurwerkers gaan aan de slag als ZZP’er (Zelfstandige Zonder
Personeel) – schijnzelfstandigheid!
- (Interieur)architectuur is een breed veld, jezelf daarbinnen positioneren is een
belangrijke oefening
- Sommigen onder jullie zullen aan de slag gaan als zakelijk leider van een studio!
2 DEAR ARCHITECT, IT’S TIME FOR A SYSTEM CHANGE
Open brief geschreven
- op nav gekomen
- op architectura
- de architect.nl
Architectuurwerker
= Iedereen die interieurarchitectuur, interieurvormgeving, toegepaste architectuur,
architectuur, ingenieur architectuur, stedenbouw of landschapsarchitectuur gestudeerd
heeft, en aan de slag is in een kantoor of studio.
= persoon die werkt voor een architectenvennootschap
Term door ‘AWU’: Architectural Workers United – LEESLIJST zij hebben deze term vertaalt
Wetvoorstel in parlement (BAU = belgian architectural workers united)
- AR als persoon à architect als vennootschap
- België is europees kampioen in Freelancen
Wicked problem
= Ongestructureerd probleem
= Probleem dat moeilijk/onmogelijk oplosbaar is door onvolledige, tegenstrijdige en
veranderende voorwaarden voor probleemoplossing die veelal moeilijk te identificeren
zijn. Vanwege de interdependenties kan een poging
,tot oplossing van een deel van een ongestructureerd probleem resulteren in andere
problemen.
Bv: Klimaatverandering
- Je kan niet zomaar oplossen in 1 ding
- Veel oorzaken van het probleem
Probleem bij ons = gem uitstapleeftijd als architecten is 35 jaar bij vrouw, bij mannen pas
50 jaar
Probleem = sector is niet sociaal duurzaam
Probleem = sector staat financieel onder druk
3 LEESLIJST
- Geen vragen op examen van leeslijst
- Wel misschien een opinievraag: “wie kan het zich veroorloven architect te zijn?”
- Probleem
- Actueel vs snel aan het veranderen
- Eerste 3 = 2022
- Laatste artikel en parlement praat van deze maan
- Recentste artikel is het belangrijkste op dit moment!!!
Leren van deze leeslijst
- Auteur?
- Boodschap
- Actoren = richt zich tot actoren, maar actoren spelen ook een rol in verhaal
- Oorzaken
- Oplossingen
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 1 Boodschap?
- Waarschuwen voor leegloop
- Vragen aan overheid om te investeren in de ontwerpers
Actoren?
- Architectenkantoren die zich richten tot overheid
Oorzaken?
Oplossingen?
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 2 - Andrew Daley – academicus en stichter van AWU
Boodschap?
- Hij spreekt werkers aan: stop met heel veel te werken,
“het mag je passie zijn, maar het is ook je werk”
- Verenigen
Oplossingen?
- Stop met het alleen als een passie te zien, dat zal het
oplossen
, Lange werkdagen
-
Veel meer werk verzetten terwijl er maar 3 renders
-
gevraagd worden
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 3 - Paulien Gekeire – als coach
Boodschap?
- Aan architecten
- Boodschap: denk na over ereloon en management van
je kantoor
- Laat u niet leiden door het enthousiasme, ook
nadenken over je loon
Actoren?
Oorzaken?
Oplossing?
- Als je je passie doet, maar ook kijkt naar je ereloon en
management
Wicked problem Auteur?
voor Artikel 4 = - Evelien Pieters van … - feministe
EXAMENLEERSTOF!!! Boodschap?
- Uitstroom - Vrouwen stoppen heel vroeg in archsector
- Ongelijkheid
- Twee academische bronnen haalt ze aan: Equilibre (BE
onderzoek) en Build it together (Brits onderzoek over
grensoverschrijdend gedrag)
Actoren?
Oorzaken?
Oplossing?
De architectuursector is een economisch kwetsbare sector.
Dat speelt zich af op vele lagen:
- Slechte voorwaarden overheidsopdrachten
- Slecht zakelijk management in steeds groter wordende kantoren
- Architectuur wordt gezien als een passie en niet als een economische activiteit
- Onteverdenheid van architecten over hun orde
- Imagoprobleem
- Sterk concurentiële sector
- Onvrijwillige en slecht geïnformeerde freelancers
- Geen collectieve loonsafspraken
- weinig onderzoek naar deze thema’s
Kunnen systemen veranderen?
Systeemverandering
- gaat traag
, Vrouwenbeweging
1920: vrouwen inschrijven aan KULeuven
1948: algemeen stemrecht voor vrouwen in BE
1976: vrouwen wettelijk recht op openen van bankrekening zonder toestemming van
echtgenoot
2022: Verschillende publicaties uit de leeslijst, enkel cijfers van ACE Architects Counsil of
Europe beschikbaar
2025:
- Problematiek is duidelijk gedocumenteerd: kwantitatief onderzoek:
Loonbarometer + kwalitatief onderzoek: 100 getuigenissen (BAU vzw)
- Equilibre HIVA KULeuven brengt de problematiek uitgebreid in kaart
- De Commissie Sociale Zaken buigt zich over een wetsvoorstel rond
schijnzelfstandigheid in de architectuursector
3 AAN DE SLAG ALS BEDIENDE OF ALS ZZP’ER?
3.1 Van kunstschool naar arbeidsmarkt
Houd je werk gestructureerd bij, maak mappenstructuur op pc, houd daarbij volgende
zaken bij:
- Cursussen mss later nog zult willen raadplegen
- ‘PR’: selecteer per project zorgvuldig beelden waarmee je project kunt
presenteren. Mooie foto’s van maquettes maken, bewaar def versie van plannen
Maquettes foto’s van trekken ipv te stockeren
- Aan de slag als ZZP’er - voor boekhouding een heldere en gestructureerde
mappenstructuur nodig
Solliciteren = 1ste les als ondernemer. Net zoals een bedrijf moet je jezelf ‘in de markt’
zetten. Je sollicitatie moet illustreren waarom jij specifiek de uitgelezen kandidaat bent.
- Maak het persoonlijk en op maat vh bureau, omschrijf waarom je specifiek voor dat
bureau wil werken, wat je goed vindt aan hun werk
- Laten blijken dat jij hun missie begrijpt, en onderschrijft, is mss wel even belangrijk
als je eigen portfolio
- Je bent ideale kandidaat voor jouw ideale job – durf dat te doen, durf te zeggen
dat je van deze job droomt
- Vrije sollicitaties komen in de sector vaak voor – kenbaar maken van jezelf
3.2 ZZP
ZZP = Zelfstandige Zonder Personeel
= hetzelfde als freelancer !!
- Traditioneel werken vrije beroepers als zelfstandige
vroeger waren architecten éénmanszaken - weinig tot geen grote kantoren
- Vroeger: stagiair AR verplicht als zelfstandige aan de slag vandaag mag het anders
à In meeste architectenkantoren/ontwerpbureau’s gewerkt met ‘freelancers’
