Paper Professionaliseringsopdracht
Populaire diëten
Het Mediterraan Dieet
Mediterranean
Diet
Afbeelding: Stockfoto, 2016 In het publieke domein
Paper in de vorm van een beroepsproduct,
module Professionaliseringsopdracht (modulenummer 6685, versie 1.0)
In het kader van de HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek, jaar 2, Hogeschool NTI
Auteur: Yvonne Roedoe
Duiven, februari 2025
1
,INHOUD
Populaire diëten, het Mediterraan Dieet ................................................................................................................ 3
HOOFDSTUK 1 HET MEDITERRAAN DIEET .............................................................................................. 3
Voordelen en nadelen ....................................................................................................................................... 3
Contra-indicaties bij aandoeningen ................................................................................................................ 5
HOOFDSTUK 2 ADVIES (BEHANDELPLAN) ............................................................................................... 6
Mijn standpunt ................................................................................................................................................. 6
Hulpvraag cliënt ............................................................................................................................................... 6
Behandelplan .................................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 3 HET DIEET IN PRAKTIJK .................................................................................................. 9
Het Mediterraan Dieet in praktijk .................................................................................................................. 9
Reflectieverslag .............................................................................................................................................. 10
Literatuurlijst ............................................................................................................................................................ 11
Bijlage A: Voedingsstoffen……………………………………………………………………………………………………………………………………I
Bijlage B: Voedingskenmerken oliën…………………………………………………………………………………………………………….…..…II
Bijlage C: Dagmenu 24-hour recall cliënt Cìmen…………………………………………………………………………………………,……..III
Bijlage D: Dagmenu advies voorbeeld A………………………………………………………………………………………………………….…IV
Bijlage E: Dagmenu advies voorbeeld B………………………………………………………………………………………………………………V
Bijlage F: Interview praktiserend diëtist ML……………………………………………………………………………………………………….VI
Bijlage G: Interview praktiserend diëtist X praktijk Y………………………………………………………………………………………….IX
2
, Populaire diëten, het Mediterraan Dieet
Voeding is een veelbesproken onderwerp; dagelijks komen via internet nieuwe diëten voorbij. Als
aankomend diëtist word ik door cliënten uitgedaagd om kritisch en genuanceerd te denken over populaire
dieetwensen. In deze paper doe ik onderzoek naar het populaire Mediterraan Dieet (MD). Deze keuze is
onder meer gebaseerd op de vragen hierover in mijn omgeving én mijn persoonlijke voorkeur voor de
Mediterrane keuken. In hoofdstuk 1 start ik met literatuuronderzoek en beschrijf ik de voor- en nadelen en
eventuele contra-indicaties. Op basis van de verkregen informatie onderbouw ik in hoofdstuk 2 mijn advies
bij een specifiek gezondheidsprobleem. Afrondend reflecteer ik in hoofdstuk 3 op mijn handelen. De
kernvraag is: Wat is uiteindelijk mijn standpunt over het MD en welke adviezen moeten er aan de cliënt
worden verstrekt om te zorgen dat het helder is onder welke voorwaarden dit dieet gevolgd kan worden?
HOOFDSTUK 1 HET MEDITERRAAN DIEET
Het MD omvat het traditionele voedingspatroon van landen die grenzen aan de Middellandse Zee zoals
Spanje, Italië, Griekenland, Turkije en Marokko. Het MD wordt in verband gebracht met tal van gezond-
heidsvoordelen zoals afname van het risico op hart- en vaatziekten. Het dieet beschermt je gezondheid nog
beter in combinatie met een gezonde leefstijl: niet roken en regelmatig fysieke activiteit (Vlaams Instituut
Gezond Leven, 2025). Het voedingspatroon verschilt van regio tot regio maar bestaat grotendeels uit:
diverse onbewerkte volkoren granen en peulvruchten - verse groenten en vers fruit - koudgeperste extra
vergine (minst bewerkte) olijfolie, noten en dadels - matige visconsumptie - kleine hoeveelheden zuivel
(kaas en yoghurt); boter en room alleen bij baby’s - zelden rood en bewerkt vlees - zoetigheden zoals
honing alleen bij feestelijkheden - wijn met mate (Tosti et al., 2018). De onderbouwing ter bevordering van
de gezondheid vind ik na wetenschappelijk internationaal literatuuronderzoek.
Voordelen en nadelen
Het MD is in verband gebracht met een verlaagd risico op diabetes type 2. Diabeten hebben meer kans op
cardiovasculaire aandoeningen (CVD) en kanker. Hoewel het dieet veel vet bevat hebben de grote
hoeveelheden olijfolie, noten en magnesium een gunstig effect op het voorkómen van diabetes (Sarsangi et
al., 2022). Het MD dat rijk is aan minimaal bewerkte plantaardige voedingsmiddelen en enkelvoudig
onverzadigde vetzuren (ov) uit olijfolie maar minder verzadigde vetzuren (vv), vlees en zuivelproducten
bevat, houdt verband met lagere percentages hart- en vaataandoeningen (Martínez-Conzáles et al., 2019).
In een systematische review onderzocht Grosso et al. (2014) 58 studies om epidemiologisch bewijs te
vergaren over de rol van het MD bij preventie. De geselecteerde onderzoeken beschrijven de relatie tussen
het MD en lipoproteïneconcentratie (verbindingen van vetachtige stoffen en eiwitten), antioxidatieve
(afname aantasting door zuurstof) capaciteit en ontstekingswaarden, hypertensie (hoge bloeddruk), obesitas
(overgewicht), diabetes en metabool syndroom (verzameling van klachten rondom de stofwisseling). De
3
Populaire diëten
Het Mediterraan Dieet
Mediterranean
Diet
Afbeelding: Stockfoto, 2016 In het publieke domein
Paper in de vorm van een beroepsproduct,
module Professionaliseringsopdracht (modulenummer 6685, versie 1.0)
In het kader van de HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek, jaar 2, Hogeschool NTI
Auteur: Yvonne Roedoe
Duiven, februari 2025
1
,INHOUD
Populaire diëten, het Mediterraan Dieet ................................................................................................................ 3
HOOFDSTUK 1 HET MEDITERRAAN DIEET .............................................................................................. 3
Voordelen en nadelen ....................................................................................................................................... 3
Contra-indicaties bij aandoeningen ................................................................................................................ 5
HOOFDSTUK 2 ADVIES (BEHANDELPLAN) ............................................................................................... 6
Mijn standpunt ................................................................................................................................................. 6
Hulpvraag cliënt ............................................................................................................................................... 6
Behandelplan .................................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 3 HET DIEET IN PRAKTIJK .................................................................................................. 9
Het Mediterraan Dieet in praktijk .................................................................................................................. 9
Reflectieverslag .............................................................................................................................................. 10
Literatuurlijst ............................................................................................................................................................ 11
Bijlage A: Voedingsstoffen……………………………………………………………………………………………………………………………………I
Bijlage B: Voedingskenmerken oliën…………………………………………………………………………………………………………….…..…II
Bijlage C: Dagmenu 24-hour recall cliënt Cìmen…………………………………………………………………………………………,……..III
Bijlage D: Dagmenu advies voorbeeld A………………………………………………………………………………………………………….…IV
Bijlage E: Dagmenu advies voorbeeld B………………………………………………………………………………………………………………V
Bijlage F: Interview praktiserend diëtist ML……………………………………………………………………………………………………….VI
Bijlage G: Interview praktiserend diëtist X praktijk Y………………………………………………………………………………………….IX
2
, Populaire diëten, het Mediterraan Dieet
Voeding is een veelbesproken onderwerp; dagelijks komen via internet nieuwe diëten voorbij. Als
aankomend diëtist word ik door cliënten uitgedaagd om kritisch en genuanceerd te denken over populaire
dieetwensen. In deze paper doe ik onderzoek naar het populaire Mediterraan Dieet (MD). Deze keuze is
onder meer gebaseerd op de vragen hierover in mijn omgeving én mijn persoonlijke voorkeur voor de
Mediterrane keuken. In hoofdstuk 1 start ik met literatuuronderzoek en beschrijf ik de voor- en nadelen en
eventuele contra-indicaties. Op basis van de verkregen informatie onderbouw ik in hoofdstuk 2 mijn advies
bij een specifiek gezondheidsprobleem. Afrondend reflecteer ik in hoofdstuk 3 op mijn handelen. De
kernvraag is: Wat is uiteindelijk mijn standpunt over het MD en welke adviezen moeten er aan de cliënt
worden verstrekt om te zorgen dat het helder is onder welke voorwaarden dit dieet gevolgd kan worden?
HOOFDSTUK 1 HET MEDITERRAAN DIEET
Het MD omvat het traditionele voedingspatroon van landen die grenzen aan de Middellandse Zee zoals
Spanje, Italië, Griekenland, Turkije en Marokko. Het MD wordt in verband gebracht met tal van gezond-
heidsvoordelen zoals afname van het risico op hart- en vaatziekten. Het dieet beschermt je gezondheid nog
beter in combinatie met een gezonde leefstijl: niet roken en regelmatig fysieke activiteit (Vlaams Instituut
Gezond Leven, 2025). Het voedingspatroon verschilt van regio tot regio maar bestaat grotendeels uit:
diverse onbewerkte volkoren granen en peulvruchten - verse groenten en vers fruit - koudgeperste extra
vergine (minst bewerkte) olijfolie, noten en dadels - matige visconsumptie - kleine hoeveelheden zuivel
(kaas en yoghurt); boter en room alleen bij baby’s - zelden rood en bewerkt vlees - zoetigheden zoals
honing alleen bij feestelijkheden - wijn met mate (Tosti et al., 2018). De onderbouwing ter bevordering van
de gezondheid vind ik na wetenschappelijk internationaal literatuuronderzoek.
Voordelen en nadelen
Het MD is in verband gebracht met een verlaagd risico op diabetes type 2. Diabeten hebben meer kans op
cardiovasculaire aandoeningen (CVD) en kanker. Hoewel het dieet veel vet bevat hebben de grote
hoeveelheden olijfolie, noten en magnesium een gunstig effect op het voorkómen van diabetes (Sarsangi et
al., 2022). Het MD dat rijk is aan minimaal bewerkte plantaardige voedingsmiddelen en enkelvoudig
onverzadigde vetzuren (ov) uit olijfolie maar minder verzadigde vetzuren (vv), vlees en zuivelproducten
bevat, houdt verband met lagere percentages hart- en vaataandoeningen (Martínez-Conzáles et al., 2019).
In een systematische review onderzocht Grosso et al. (2014) 58 studies om epidemiologisch bewijs te
vergaren over de rol van het MD bij preventie. De geselecteerde onderzoeken beschrijven de relatie tussen
het MD en lipoproteïneconcentratie (verbindingen van vetachtige stoffen en eiwitten), antioxidatieve
(afname aantasting door zuurstof) capaciteit en ontstekingswaarden, hypertensie (hoge bloeddruk), obesitas
(overgewicht), diabetes en metabool syndroom (verzameling van klachten rondom de stofwisseling). De
3
