, Samenvatting
- Henk Kwakkel
- Handboek familiebedrijven en opvolging – “Mijn bedrijf is groter dan ikzelf”
Wat is een familiebedrijf?.........................................................................................................................................3
Overdracht van familiebedrijven..............................................................................................................................3
Aanleiding van het boek............................................................................................................................................4
Waar dit boek een antwoord op biedt......................................................................................................................4
Maatschappelijk belang............................................................................................................................................4
Economisch belang...................................................................................................................................................5
Langetermijnoriëntatie.............................................................................................................................................5
De rol van de familie als systeem..............................................................................................................................6
Typen familiebedrijven..............................................................................................................................................6
De voorbereiding door de vertrekkende ondernemer...............................................................................................7
Hoe leiden ondernemers van vandaag de familiebedrijven van morgen?...............................................................7
Levenscyclus van de onderneming............................................................................................................................7
Ondernemerschap.....................................................................................................................................................8
De noodzaak van een opvolgingsplanning...............................................................................................................9
Het opvolgingsplan.................................................................................................................................................10
Alternatieve scenario’s voor opvolging...................................................................................................................10
Bevindingen uit het onderzoek...............................................................................................................................10
De vier hoofdthema’s van het SAS-model...............................................................................................................12
Business Governance..............................................................................................................................................13
Family Governance..................................................................................................................................................13
Internal interaction.................................................................................................................................................13
External interaction.................................................................................................................................................14
Business governance: strategie en continuïteit (zakelijk bestuur)..........................................................................14
Factoren voor een efficiënt opvolgingsproces........................................................................................................17
Bedrijf continuïteit en familieharmonie..................................................................................................................18
Terug naar het SAS-model......................................................................................................................................18
De zakelijke kant van het familiebedrijf..................................................................................................................19
De doelen van opvolgingsplanning.........................................................................................................................19
Opvolging en zakelijke prestaties...........................................................................................................................19
De familiebelangen binnen de organisatie.............................................................................................................20
Invloed van voorgaande generaties........................................................................................................................20
Onderlinge familierelaties.......................................................................................................................................20
De interactie tussen de externe stakeholders.........................................................................................................20
Bestuursoverdracht.................................................................................................................................................21
De ontwikkeling van de opvolger............................................................................................................................21
, Kijken buiten de familie...........................................................................................................................................21
Extern eigendom en/of management.....................................................................................................................21
Externe financiering................................................................................................................................................22
Informatie delen......................................................................................................................................................22
Externe adviseurs....................................................................................................................................................22
Inleiding:
Wat is een familiebedrijf?
De kenmerkende eigenschappen van een familiebedrijf zit in de overlap tussen;
bedrijf, familie en eigendom. Ongeacht de omvang is een bedrijf een familiebedrijf als
1. De meerderheid van de zeggenschap, verbonden aan het eigendom, in
handen is van een natuurlijk persoon dan wel de familie.
2. Ten minste één familielid formeel betrokken is bij het bestuur van de
onderneming.
3. Bij beursgenoteerde bedrijven ten minste 25 procent van de zeggenschap in
handen van de familie is.
De prestatie van een familie bedrijf is mede afhankelijk van de band tussen de
familieleden.
Overdracht van familiebedrijven
Het belang van familiebedrijven voor de Nederlandse economie is groot (49% van de
werkgelegenheid voor hun rekening).
Vanwege de impact van familiebedrijven op de economie is het van belang dat de
opvolging of bedrijfsoverdracht goed wordt geregeld. Belangrijk is de bereidheid tot
overname van een potentiele opvolgingskandidaat, willingness to take over.
Daarnaast is de beschikbaarheid van een opvolger, availability, een belangrijke
factor om rekening mee te houden. Men zegt dat het meest voorkomende kenmerk
van mislukte nalatenschappen is dat de familie de oudste zoon van jongs af aan met
- Henk Kwakkel
- Handboek familiebedrijven en opvolging – “Mijn bedrijf is groter dan ikzelf”
Wat is een familiebedrijf?.........................................................................................................................................3
Overdracht van familiebedrijven..............................................................................................................................3
Aanleiding van het boek............................................................................................................................................4
Waar dit boek een antwoord op biedt......................................................................................................................4
Maatschappelijk belang............................................................................................................................................4
Economisch belang...................................................................................................................................................5
Langetermijnoriëntatie.............................................................................................................................................5
De rol van de familie als systeem..............................................................................................................................6
Typen familiebedrijven..............................................................................................................................................6
De voorbereiding door de vertrekkende ondernemer...............................................................................................7
Hoe leiden ondernemers van vandaag de familiebedrijven van morgen?...............................................................7
Levenscyclus van de onderneming............................................................................................................................7
Ondernemerschap.....................................................................................................................................................8
De noodzaak van een opvolgingsplanning...............................................................................................................9
Het opvolgingsplan.................................................................................................................................................10
Alternatieve scenario’s voor opvolging...................................................................................................................10
Bevindingen uit het onderzoek...............................................................................................................................10
De vier hoofdthema’s van het SAS-model...............................................................................................................12
Business Governance..............................................................................................................................................13
Family Governance..................................................................................................................................................13
Internal interaction.................................................................................................................................................13
External interaction.................................................................................................................................................14
Business governance: strategie en continuïteit (zakelijk bestuur)..........................................................................14
Factoren voor een efficiënt opvolgingsproces........................................................................................................17
Bedrijf continuïteit en familieharmonie..................................................................................................................18
Terug naar het SAS-model......................................................................................................................................18
De zakelijke kant van het familiebedrijf..................................................................................................................19
De doelen van opvolgingsplanning.........................................................................................................................19
Opvolging en zakelijke prestaties...........................................................................................................................19
De familiebelangen binnen de organisatie.............................................................................................................20
Invloed van voorgaande generaties........................................................................................................................20
Onderlinge familierelaties.......................................................................................................................................20
De interactie tussen de externe stakeholders.........................................................................................................20
Bestuursoverdracht.................................................................................................................................................21
De ontwikkeling van de opvolger............................................................................................................................21
, Kijken buiten de familie...........................................................................................................................................21
Extern eigendom en/of management.....................................................................................................................21
Externe financiering................................................................................................................................................22
Informatie delen......................................................................................................................................................22
Externe adviseurs....................................................................................................................................................22
Inleiding:
Wat is een familiebedrijf?
De kenmerkende eigenschappen van een familiebedrijf zit in de overlap tussen;
bedrijf, familie en eigendom. Ongeacht de omvang is een bedrijf een familiebedrijf als
1. De meerderheid van de zeggenschap, verbonden aan het eigendom, in
handen is van een natuurlijk persoon dan wel de familie.
2. Ten minste één familielid formeel betrokken is bij het bestuur van de
onderneming.
3. Bij beursgenoteerde bedrijven ten minste 25 procent van de zeggenschap in
handen van de familie is.
De prestatie van een familie bedrijf is mede afhankelijk van de band tussen de
familieleden.
Overdracht van familiebedrijven
Het belang van familiebedrijven voor de Nederlandse economie is groot (49% van de
werkgelegenheid voor hun rekening).
Vanwege de impact van familiebedrijven op de economie is het van belang dat de
opvolging of bedrijfsoverdracht goed wordt geregeld. Belangrijk is de bereidheid tot
overname van een potentiele opvolgingskandidaat, willingness to take over.
Daarnaast is de beschikbaarheid van een opvolger, availability, een belangrijke
factor om rekening mee te houden. Men zegt dat het meest voorkomende kenmerk
van mislukte nalatenschappen is dat de familie de oudste zoon van jongs af aan met
