Samenvatting Ontstaan & Ontwikkeling van
Crimineel gedrag
Week 1 - BioPsychoSociaal model van crimineel gedrag & de levensloop
Hoorcollege week 1
Centrale vraag: Waarom vertoont de ene persoon crimineel/antisociaal gedrag, en de ander
niet?
Belang van verschillende perspectieven
- RAT kijkt alleen naar moment waarop gedrag plaatsvindt
- RAT houdt geen rekening met allerlei individuele factoren
- RAT houdt geen rekening met allerlei omgevingsfactoren
Verklaren van (crimineel) gedrag
- WHY did the chicken cross the road?
- Het in overweging nemen van verschillende perspectieven is essentieel om te
begrijpen waarom mensen zich gedragen zoals ze dat doen
Verklarende mechanismen
● Chronologisch behandeld vanaf conceptie
● Veel aandacht voor interactie tussen bio, psycho, en sociale factoren +
omgeving
● Onderliggende theorie = BioPsychoSociaal Model
Biologische factoren (week 2)
- Genetica
- Prenataal
- Invloed van ervaren stress
Sociaal / Interpersonal (week 3)
- Effect van waargenomen of daadwerkelijke sociale contacten
● Hechting
● Vrienden
1
, ● Relaties
Psychologische factoren (week 4/5)
Voorbeeld BioPsychoSociaal model
Conduct disorder → gedragsstoornis bij kinderen
1. Biologisch
- Prenataal goed
- Genetisch risico op Conduct Disorder
- Hogere blootstelling aan lood (door omgeving)
2. Interpersoonlijk/sociaal
- Moeder postpartum depressie
- Sterk emotioneel reactief
- Slechte emotieregulatie
- Slechte controle over gedrag
3. Psychologisch
- Geinhibeerd temperament
- Sterk emotioneel reactief
- Slechte emotieregulatie
- Slechte controle over gedrag
2
,Positieve invloeden
- Heel belangrijk voor turning points
Levensloopcriminologie
- Belangrijk om veel factoren mee te wegen → statisch vs. dynamisch
- Invloed van factoren is vaak beïnvloedbaar
- Vooral van toepassing op commune delicten
Voorbeeld model in onderzoek → Hazebroek (2019)
- Overzicht van studies → systematische literatuur review
- Interacties tussen peri/prenatale factoren, psychofysiologische factoren en
omgevingsfactoren
- 3 mogelijke interacties
- Bewijs vooral combinatie van hoog biologisch risico in een hoog risico
omgeving gerelateerd is aan ASB
BioPsychoSociaal Model
- Het begrijpen van het OOCG is een soort puzzel van de hele levensloop obv
biologische, psychologische en sociale factoren, de interactie tussen deze 3 en
de interactie met de omgeving
Literatuur week 1
Introductie - Behave Sapolsky
Denken over gedrag:
1. Wat gebeurt er in het brein van een individu vlak voor een bepaalde gedraging?
2. Welke visie, geluid of geur triggerde het systeem om het gedrag te produceren?
3. Welke hormonen speelden uren/dagen van te voren een rol die ervoor zorgde dat
systeem het gedrag moest produceren?
Behaviorisme= gedrag is kneedbaar, in de juist omgeving kan het gedrag worden
aangepast
→ Er is niet slecht 1 perspectief mogelijk op het brein en gedrag van mensen
Verschillende uitdagingen:
- Niet uit 1 perspectief denken maar vanuit verschillende
- Het logisch maken van mensen zien als apen, primaten. zoogdieren
→ Op sommige momenten zijn onze hormonen hetzelfde als bij dieren, soms zijn
we echter uniek
3
, H1: The Behavoir - Sapolsky
Stappenplan:
1. Het gedrag heeft plaatsgevonden
2. Wat gebeurde er in de seconden/minuten voorafgaand aan het gedrag, waardoor
het onstond?
3. Wat gebeurde er in de uren/dagen voorafgaand aan het gedrag, waardoor het
systeem gevoelig werd voor dit gedrag?
→ Gaat heel ver terug in de tijd → dus kan heel complex worden
● Verschillende begrippen kennen in verschillende disciplines een andere definitie
(agressie als emotie of spierbeweging?)
- De mensheid snapt het meest van passionele criminaliteit en goede passionele
activiteiten
- We haten agressie niet maar slechts de verkeerde varianten ervan (boksen vs
aanranding)
Hazebroek (2019) - Biosocial studies of antisocial behavior: A systematic review of
interactions between peri/prenatal complications, psychophysiological parameters
and social risk factors
- 2 biologische parameters onderzocht en leveren bewijs voor samenhang van
biosociale interactie en ASB
- Gebaseerd op 50 studies
- Biologische factoren en ASB hebben een sterkere interactie in de context van
nadelige sociale omgeving → zeker voor meer gewelddadige types
- under arousal → proactive aggression
- Belangrijk voor resocialisatie en preventie
● Hoog IQ als beschermende factor tegen ASB
social push hypothese= het idee dat als een individu geen omgevings risicofactoren
heeft die aansporen tot ASB en toch antisociaal gedrag vertoont, de oorzaken van dit
gedrag eerder biologisch dan sociaal zijn
→ wanneer the social push tot ASB sterker is, overschaduwen de sociale
oorzaken de biologische oorzaken van dit gedrag
diathesis-stress/dual risk theory= individuen met biologische kwetsbaarheden hebben
meer risico op het ontwikkelen van ASB wanneer ze worden blootgesteld aan een negatieve
sociale omgeving.
differential susceptibility to environment hypothese= biologische kwetsbaarheden zijn
maakbaarheden die gevoelig zijn voor negatieve of positieve sociale contexten
→ zoals stressful life experiences
4
Crimineel gedrag
Week 1 - BioPsychoSociaal model van crimineel gedrag & de levensloop
Hoorcollege week 1
Centrale vraag: Waarom vertoont de ene persoon crimineel/antisociaal gedrag, en de ander
niet?
Belang van verschillende perspectieven
- RAT kijkt alleen naar moment waarop gedrag plaatsvindt
- RAT houdt geen rekening met allerlei individuele factoren
- RAT houdt geen rekening met allerlei omgevingsfactoren
Verklaren van (crimineel) gedrag
- WHY did the chicken cross the road?
- Het in overweging nemen van verschillende perspectieven is essentieel om te
begrijpen waarom mensen zich gedragen zoals ze dat doen
Verklarende mechanismen
● Chronologisch behandeld vanaf conceptie
● Veel aandacht voor interactie tussen bio, psycho, en sociale factoren +
omgeving
● Onderliggende theorie = BioPsychoSociaal Model
Biologische factoren (week 2)
- Genetica
- Prenataal
- Invloed van ervaren stress
Sociaal / Interpersonal (week 3)
- Effect van waargenomen of daadwerkelijke sociale contacten
● Hechting
● Vrienden
1
, ● Relaties
Psychologische factoren (week 4/5)
Voorbeeld BioPsychoSociaal model
Conduct disorder → gedragsstoornis bij kinderen
1. Biologisch
- Prenataal goed
- Genetisch risico op Conduct Disorder
- Hogere blootstelling aan lood (door omgeving)
2. Interpersoonlijk/sociaal
- Moeder postpartum depressie
- Sterk emotioneel reactief
- Slechte emotieregulatie
- Slechte controle over gedrag
3. Psychologisch
- Geinhibeerd temperament
- Sterk emotioneel reactief
- Slechte emotieregulatie
- Slechte controle over gedrag
2
,Positieve invloeden
- Heel belangrijk voor turning points
Levensloopcriminologie
- Belangrijk om veel factoren mee te wegen → statisch vs. dynamisch
- Invloed van factoren is vaak beïnvloedbaar
- Vooral van toepassing op commune delicten
Voorbeeld model in onderzoek → Hazebroek (2019)
- Overzicht van studies → systematische literatuur review
- Interacties tussen peri/prenatale factoren, psychofysiologische factoren en
omgevingsfactoren
- 3 mogelijke interacties
- Bewijs vooral combinatie van hoog biologisch risico in een hoog risico
omgeving gerelateerd is aan ASB
BioPsychoSociaal Model
- Het begrijpen van het OOCG is een soort puzzel van de hele levensloop obv
biologische, psychologische en sociale factoren, de interactie tussen deze 3 en
de interactie met de omgeving
Literatuur week 1
Introductie - Behave Sapolsky
Denken over gedrag:
1. Wat gebeurt er in het brein van een individu vlak voor een bepaalde gedraging?
2. Welke visie, geluid of geur triggerde het systeem om het gedrag te produceren?
3. Welke hormonen speelden uren/dagen van te voren een rol die ervoor zorgde dat
systeem het gedrag moest produceren?
Behaviorisme= gedrag is kneedbaar, in de juist omgeving kan het gedrag worden
aangepast
→ Er is niet slecht 1 perspectief mogelijk op het brein en gedrag van mensen
Verschillende uitdagingen:
- Niet uit 1 perspectief denken maar vanuit verschillende
- Het logisch maken van mensen zien als apen, primaten. zoogdieren
→ Op sommige momenten zijn onze hormonen hetzelfde als bij dieren, soms zijn
we echter uniek
3
, H1: The Behavoir - Sapolsky
Stappenplan:
1. Het gedrag heeft plaatsgevonden
2. Wat gebeurde er in de seconden/minuten voorafgaand aan het gedrag, waardoor
het onstond?
3. Wat gebeurde er in de uren/dagen voorafgaand aan het gedrag, waardoor het
systeem gevoelig werd voor dit gedrag?
→ Gaat heel ver terug in de tijd → dus kan heel complex worden
● Verschillende begrippen kennen in verschillende disciplines een andere definitie
(agressie als emotie of spierbeweging?)
- De mensheid snapt het meest van passionele criminaliteit en goede passionele
activiteiten
- We haten agressie niet maar slechts de verkeerde varianten ervan (boksen vs
aanranding)
Hazebroek (2019) - Biosocial studies of antisocial behavior: A systematic review of
interactions between peri/prenatal complications, psychophysiological parameters
and social risk factors
- 2 biologische parameters onderzocht en leveren bewijs voor samenhang van
biosociale interactie en ASB
- Gebaseerd op 50 studies
- Biologische factoren en ASB hebben een sterkere interactie in de context van
nadelige sociale omgeving → zeker voor meer gewelddadige types
- under arousal → proactive aggression
- Belangrijk voor resocialisatie en preventie
● Hoog IQ als beschermende factor tegen ASB
social push hypothese= het idee dat als een individu geen omgevings risicofactoren
heeft die aansporen tot ASB en toch antisociaal gedrag vertoont, de oorzaken van dit
gedrag eerder biologisch dan sociaal zijn
→ wanneer the social push tot ASB sterker is, overschaduwen de sociale
oorzaken de biologische oorzaken van dit gedrag
diathesis-stress/dual risk theory= individuen met biologische kwetsbaarheden hebben
meer risico op het ontwikkelen van ASB wanneer ze worden blootgesteld aan een negatieve
sociale omgeving.
differential susceptibility to environment hypothese= biologische kwetsbaarheden zijn
maakbaarheden die gevoelig zijn voor negatieve of positieve sociale contexten
→ zoals stressful life experiences
4
