HOGO04 samenvatting WATER

Samenvatting HOGO 04 Water
Les 1 Waterbeheer
Wat is waterbeheer?
Totaal aan activiteiten die tot doel hebben om het grond- en oppervlaktewater zo goed
mogelijk te beheren:
Het zorgdragen voor veiligheid tegen overstromingen (kwantiteit);
Het zorgdragen voor de aanwezigheid of aanvoer van voldoende water van goede
kwaliteit.

Stroomgebied Rijn = 185.000 km2
1 mm regen = 18,5 miljard liter

Wet- en regelgeving
KRW (kaderrichtlijn water);
Nitraatrichtlijn;
Teeltzones.

Waar heeft een plant water voor nodig?
Productie;
Stevigheid  turgor;
Transportvoedingsstoffen;
Verdamping;
Fotosynthese.
1 kg ds  200 liter water nodig

Water tekort  huidmondjes gaan dicht waardoor verdamping stopt en hierdoor stopt ook
de productie;
Water overlast  de wortels verstikken

Nitrificatie (droog): onder zuurstofrijke omstandigheden wordt ammonium NH4+ omgezet in
Nitraat NO3-

Denitrificatie (nat): Nitraat wordt omgezet in stikstof. Raakt stikstof uit de bodem kwijt.
Nitraat spoelt uit omdat het negatief geladen is en klei deeltjes zijn ook negatief geladen.

Waterkringloop op plant-bodem niveau
Verliesposten water uit systeem:
1. Evapotranspiratie;
2. Percolatie;
3. Afvoer (oppervlakte/drains).

Instroom van water:
1. Neerslag
2. Capillaire opstijging;
3. (peilgestuurde drainage).




1

,Waterkringloop (afbeeldingen zie bijlage)
Water in de zee verdampt, wordt door de wind naar het continent getransporteerd. Op zee
verdamping groter dan de neerslag.
Door afkoeling boven het land zal de waterdamp condenseren (koude lucht bevat minder
vocht als warme lucht) en als neerslag naar beneden vallen. In humiede streken, zoals
Nederland, is de neerslag groter als de verdamping  sprake van neerslag overschot. In
aride streken omgekeerd geval.
Een gedeelte van het water zal over het aardoppervlakte afstromen naar meren en rivieren.
Het meeste zal echter de bodem binnendringen en via het grondwater in rivieren terecht
komen. Deze rivieren monden weer uit in zee, zo is de kringloop weer gesloten.

Oefenvraag 1: Bereken evapotranspiratie, infiltratie, percolatie en de afvoer naar zee
Neerslag: 1000 mm
Evaporatie: 100 mm
Transpiratie: 300 mm
Oppervlakkige afvoer: 150 mm
Afvoer grondwater + drains: 450 mm
Capillaire aanvoer: 50 mm




Evapotranspiratie = evaportie + transpiratie
Infiltratie = neerslag – evaporatie – oppervlakkige afvoer
Percolatie = capillaire aanvoer + afvoer grondwater en drains
Afvoer naar zee = percolatie – capillaire opstijging grondwater en drains + afvoer maaiveld

Evapotranspiratie = 300 + 100 = 400 mm
Infiltratie = 1000 – 100 – 150 = 750 mm
Percolatie = 50 + 450 = 500 mm
Afvoer naar zee = 500 – 450 + 50 = 100 mm




2

, Oefenvraag 2: Verdroging
Een van de oorzaken van verdroging is de toenamen van de opbrengsten in de landbouw.
Welke post is het meeste toegenomen?
 Transpiratie

Oefenvraag 3: Beregening
3A. Welke processen nemen toe bij beregening?
 Juiste manier: Neerslag, infiltratie, evapotranspiratie
Foute manier: ook; afspoeling, evaporatie, percolatie, afvoer.

3B. Welke processen nemen toe bij het vergroten van de bewortelingsdiepte door
diepwoelen?
 Capillaire opstijging, productie en transpiratie

3C. Wat zijn de gevolgen voor de grondwaterpeil?
 Er wordt meer verdampt, dus de grondwaterpeil daalt.

Kahoot vragen
1. Wat gebeurd er als eerste met vochttekort bij de plant?
 Huidmondjes gaan dicht;

2. Wat zijn de gevolgen van wateroverlast?
 Verstikking van de wortels

3. Percolatie is?
 verplaatsing van water door onverzadigde zone

4. Voor de productie van 1 kg ds heeft een plant?
 200 liter water nodig

5. Een ander woord voor verdamping door het gewas is:
 transpiratie

6. Bij regenachtig weer is de actuele evapotranspiratie?
 Gelijk aan de potentiële evapotranspiratie

7. Wat staat er niet in een waterbalans?
 Infiltratie

8. Wanneer moet je beregenen?
 Als de helft van de bodemvoorraad is verbruikt.

9. Een 10%-jaar?
 Wordt als richtlijn voor de landbouw gebruikt.

10. De gemiddelde hoeveelheid neerslag in Nederland is?
 800 mm per jaar.




3