Kennisbasis Nederlands samenvatting
1
,Inleiding
Hallo, voordat je begint met leren, eerst wat over deze samenvatting.
De samenvatting is gemaakt aan het hand van het boek: Basiskennis taalonderwijs
2e druk. Ik heb zo goed mogelijk geprobeerd op alle belangrijke dingen erin te zetten.
Natuurlijk kan ik iets gemist hebben. Daarom is het aan te raden om het boek er voor
de zekerheid bij te hebben, al denk ik dat ik de meeste belangrijke dingen heb.
De samenvatting is soms gemaakt in een vertellende vorm. Dit vind ikzelf fijn, dit wil
niet zeggen dat jij dat ook vindt. Daarnaast heb ik ook een begrippenlijst gemaakt die
per hoofdstuk de dikgedrukte woorden kort en krachtig uitleggen. Deze kun je
raadplegen voor extra ondersteuning.
Disclaimer: Ik ben niet goed in taal. In mijn samenvatting zullen ongetwijfeld fouten
zitten qua spelling, zinsopbouw en alles wat je nog meer gaat leren. Ik heb mijn best
gedaan maar het feit is, ik ben slecht in taal.
Veel succes met leren!
2
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Taalonderwijs en taal.............................................................................................................................6
Taalsysteem............................................................................................................................................7
Mondelinge vaardigheden......................................................................................................................9
3.1 Taalverwerving.............................................................................................................................9
Drie theorieën over taalverwerving................................................................................................9
Eerste taalverwerving.....................................................................................................................9
Tweedetaalverwerving.................................................................................................................12
3.2 Spreek- en luisterstrategieën......................................................................................................12
Spreekstrategieën.........................................................................................................................12
Luisterstrategieën.........................................................................................................................13
3.3 Spreek- en luisterdoelen.........................................................................................................13
3.4 Gesprekssoorten.........................................................................................................................14
Woordenschat......................................................................................................................................15
4.1 Het woordgeheugen...................................................................................................................15
4.2 Woordenschatverwerving..........................................................................................................15
4.3 Woordleerstrategieën................................................................................................................16
4.4 Soorten taalgebruik....................................................................................................................16
4.5 Woordenschat en schoolsucces..................................................................................................17
Beginnende geletterdheid....................................................................................................................19
5.1 Geletterdheid..............................................................................................................................19
5.3 Ontwikkeling geletterdheid........................................................................................................22
Spontane schrijfontwikkeling.......................................................................................................22
Spontane leesontwikkeling...........................................................................................................23
5.4 Auditieve vaardigheden..............................................................................................................24
5.5 Visuele vaardigheden.................................................................................................................25
5.6 Elementaire leeshandeling.........................................................................................................26
Voortgezet technisch lezen..................................................................................................................27
Theorieën over het leesproces.........................................................................................................27
Bottom-upmodel..........................................................................................................................27
Top-downmodel...........................................................................................................................27
Interactief model..........................................................................................................................27
6.2 Strategieën technisch lezen........................................................................................................27
1. De elementaire leeshandeling..................................................................................................27
3
, 2. Lezen met behulp van clusters en spellingspatronen...............................................................27
3. Lezen met behulp van de visuele woordvorm..........................................................................28
4. Lezen met behulp van morfologische analyse..........................................................................28
5. Lezen met behulp van de context.............................................................................................28
Flexibel gebruik van strategieën...................................................................................................28
6.3 Voordrachtaspecten...................................................................................................................28
6.4 Leesniveaus................................................................................................................................29
Niveaus van technisch lezen.............................................................................................................30
Niveaus van begrijpend lezen...........................................................................................................30
Technisch lezen in de samenleving...................................................................................................30
Functioneel analfabetisme...........................................................................................................30
Dyslexie........................................................................................................................................30
Begrijpend lezen...................................................................................................................................31
1.Bepalen leesdoel.......................................................................................................................31
2. Leggen en afleiden van verbanden...........................................................................................31
3. Informatie voorspellen.............................................................................................................31
4. Voorstellingen maken...............................................................................................................31
5. De structuur opsporen..............................................................................................................32
6. De tekstsoort herkennen..........................................................................................................32
7. Het thema of de hoofdgedachte...............................................................................................32
8. Zelf stellen en beantwoorden van vragen................................................................................32
9. Het eigen leesgedrag plannen, sturen, bewaken en corrigeren...............................................32
10. Teksten op hun waarde beoordelen.......................................................................................33
11. Reflecteren op eigen leesactiviteit en hun resultaten............................................................33
7.2 Het leesgedrag van kinderen......................................................................................................33
7.3 Technieken voor informatieverwerking......................................................................................33
Stellen...................................................................................................................................................35
8.1 functies van het schrijven...........................................................................................................35
8.2 Het schrijfproces.........................................................................................................................35
Schrijfstrategieën..........................................................................................................................36
Stelvaardigheden..........................................................................................................................36
8.3 Schrijven en de computer...........................................................................................................37
Jeugdliteratuur.....................................................................................................................................38
Literaire genres.................................................................................................................................38
9.2 Functies van jeugdliteratuur.......................................................................................................38
9.3 Beoordelen van jeugdliteratuur..................................................................................................39
4
1
,Inleiding
Hallo, voordat je begint met leren, eerst wat over deze samenvatting.
De samenvatting is gemaakt aan het hand van het boek: Basiskennis taalonderwijs
2e druk. Ik heb zo goed mogelijk geprobeerd op alle belangrijke dingen erin te zetten.
Natuurlijk kan ik iets gemist hebben. Daarom is het aan te raden om het boek er voor
de zekerheid bij te hebben, al denk ik dat ik de meeste belangrijke dingen heb.
De samenvatting is soms gemaakt in een vertellende vorm. Dit vind ikzelf fijn, dit wil
niet zeggen dat jij dat ook vindt. Daarnaast heb ik ook een begrippenlijst gemaakt die
per hoofdstuk de dikgedrukte woorden kort en krachtig uitleggen. Deze kun je
raadplegen voor extra ondersteuning.
Disclaimer: Ik ben niet goed in taal. In mijn samenvatting zullen ongetwijfeld fouten
zitten qua spelling, zinsopbouw en alles wat je nog meer gaat leren. Ik heb mijn best
gedaan maar het feit is, ik ben slecht in taal.
Veel succes met leren!
2
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Taalonderwijs en taal.............................................................................................................................6
Taalsysteem............................................................................................................................................7
Mondelinge vaardigheden......................................................................................................................9
3.1 Taalverwerving.............................................................................................................................9
Drie theorieën over taalverwerving................................................................................................9
Eerste taalverwerving.....................................................................................................................9
Tweedetaalverwerving.................................................................................................................12
3.2 Spreek- en luisterstrategieën......................................................................................................12
Spreekstrategieën.........................................................................................................................12
Luisterstrategieën.........................................................................................................................13
3.3 Spreek- en luisterdoelen.........................................................................................................13
3.4 Gesprekssoorten.........................................................................................................................14
Woordenschat......................................................................................................................................15
4.1 Het woordgeheugen...................................................................................................................15
4.2 Woordenschatverwerving..........................................................................................................15
4.3 Woordleerstrategieën................................................................................................................16
4.4 Soorten taalgebruik....................................................................................................................16
4.5 Woordenschat en schoolsucces..................................................................................................17
Beginnende geletterdheid....................................................................................................................19
5.1 Geletterdheid..............................................................................................................................19
5.3 Ontwikkeling geletterdheid........................................................................................................22
Spontane schrijfontwikkeling.......................................................................................................22
Spontane leesontwikkeling...........................................................................................................23
5.4 Auditieve vaardigheden..............................................................................................................24
5.5 Visuele vaardigheden.................................................................................................................25
5.6 Elementaire leeshandeling.........................................................................................................26
Voortgezet technisch lezen..................................................................................................................27
Theorieën over het leesproces.........................................................................................................27
Bottom-upmodel..........................................................................................................................27
Top-downmodel...........................................................................................................................27
Interactief model..........................................................................................................................27
6.2 Strategieën technisch lezen........................................................................................................27
1. De elementaire leeshandeling..................................................................................................27
3
, 2. Lezen met behulp van clusters en spellingspatronen...............................................................27
3. Lezen met behulp van de visuele woordvorm..........................................................................28
4. Lezen met behulp van morfologische analyse..........................................................................28
5. Lezen met behulp van de context.............................................................................................28
Flexibel gebruik van strategieën...................................................................................................28
6.3 Voordrachtaspecten...................................................................................................................28
6.4 Leesniveaus................................................................................................................................29
Niveaus van technisch lezen.............................................................................................................30
Niveaus van begrijpend lezen...........................................................................................................30
Technisch lezen in de samenleving...................................................................................................30
Functioneel analfabetisme...........................................................................................................30
Dyslexie........................................................................................................................................30
Begrijpend lezen...................................................................................................................................31
1.Bepalen leesdoel.......................................................................................................................31
2. Leggen en afleiden van verbanden...........................................................................................31
3. Informatie voorspellen.............................................................................................................31
4. Voorstellingen maken...............................................................................................................31
5. De structuur opsporen..............................................................................................................32
6. De tekstsoort herkennen..........................................................................................................32
7. Het thema of de hoofdgedachte...............................................................................................32
8. Zelf stellen en beantwoorden van vragen................................................................................32
9. Het eigen leesgedrag plannen, sturen, bewaken en corrigeren...............................................32
10. Teksten op hun waarde beoordelen.......................................................................................33
11. Reflecteren op eigen leesactiviteit en hun resultaten............................................................33
7.2 Het leesgedrag van kinderen......................................................................................................33
7.3 Technieken voor informatieverwerking......................................................................................33
Stellen...................................................................................................................................................35
8.1 functies van het schrijven...........................................................................................................35
8.2 Het schrijfproces.........................................................................................................................35
Schrijfstrategieën..........................................................................................................................36
Stelvaardigheden..........................................................................................................................36
8.3 Schrijven en de computer...........................................................................................................37
Jeugdliteratuur.....................................................................................................................................38
Literaire genres.................................................................................................................................38
9.2 Functies van jeugdliteratuur.......................................................................................................38
9.3 Beoordelen van jeugdliteratuur..................................................................................................39
4
