Wetenschap in de maatschappij
Studiejaar 2018/2019
Samenvatting van Filosofie in Actie 2.1 en 2.2 (MAJOR versie):
FiA 2.1: Uit de ivoren toren, wetenschap als mensenwerk
FiA 2.2: Een vertrouwenscrisis in Gezondheidswetenschappen?
Bevat alle colleges van beide FiA weken
Bevat ook samenvattingen van de literatuur van FiA 2.2
Inclusief richting specifieke vraag (PGZ richting) & analyse film Dallas Buyers
, Filosofie in Actie 2.1
Uit de ivoren toren, wetenschap als mensenwerk
College 1: In de ivoren toren: wetenschap als spiegel van de werkelijkheid
Individuele FiA toets (schrijfopdracht) 2.1 & 2.2 inleveren na FiA 2.2
Groepsopdracht (posterpresentatie)
Het standaardbeeld van wetenschap: en wat daar mis mee is
Gemeenschap van onbaatzuchtige mensen die objectief kunnen zijn omdat ze belangeloos
onbevooroordeelde waarnemingen doen (Robert Merton 1942).
Wetenschap wordt over het algemeen goed vertrouwd, scoort het hoogste van alle
instituties.
Wetenschap wordt de laatste jaren in het diskrediet gebracht, ook door politici (zoals
Trump).
Science in transition
‘We koesteren een beeld waarin wetenschappers door nieuwsgierigheid gedreven
onbetwijfelbare kennis leveren. Kennis waar de maatschappij wat aan heeft. Dit beeld is op z’n
zachts gezegd onvolledig. Maar behalve onvolledig is het zelfs schadelijk. Elke smet op dat beeld
tast het vertrouwen van burgers in de wetenschap aan en bedreigt daarmee uiteindelijk het
voortbestaan van de wetenschap.’
www.scienceintransition.nl
De ivoren toren, historische achtergrond: poging om wetenschap te verheffen boven sociaal-
politieke strijd Wiener Kreis-Popper
Wiener Kreis ontstond begin 20e eeuw
Voor de 1e wereldoorlog bestond Europa uit allemaal rijken, maar dit viel uit elkaar in de 2 e
wereldoorlog er ontstonden natie staten mensen gingen op zoek naar politieke
verantwoording van landgrenzen wetenschap
Wetenschappers gingen zich ook ermee bemoeien: vragen over rassenleer/racisme
onderbouwen of zelfs versterken zorgwekkende ontwikkeling
Een groep wetenschappers in Oostenrijk maakte zich veel zorgen over deze irrationele
gedachten die door de wetenschap werden bevorderd zoeken van een stevig fundament
voor wetenschap boven de sociaal-politieke strijd (=demarcatie): Wiener Kreis
Wiener Kreis
Filosofen & wetenschappers uit natuurwetenschappen, sociale
wetenschappen, economie, wiskunde, logica
Proberen te bouwen aan de ivoren toren: probeerde wetenschap
te ontwikkelen als iets wat erboven kon staan
Velen waren Joods eind jaren 30 groeit het nazisme: Moritz
Schlick wordt vermoord door een van zijn studenten veel
anderen gevlucht
Popper had contacten met Wiener Kreis, maar zette zich hiertegen
af