Samenvatting voedingsleer
INHOUD
W2 Koolhydraten .................................................................................................................................................... 2
2.1 Doelen ........................................................................................................................................................... 2
2.2 Koolhydraten en vezels ................................................................................................................................. 2
2.3 Polysachariden....................................................................................................................................... 4
2.4 Glucose in het bloed ..................................................................................................................................... 4
2.5 Metabolisme koolhydraten .......................................................................................................................... 5
2.5.1 Te hoge/te lage inname ......................................................................................................................... 5
2.6 Berekening energiewaarden ......................................................................................................................... 8
2.6.1 Rekenen met norm voedingsvezel ......................................................................................................... 8
2.6.2 Rekenen met norm eiwit ........................................................................................................................ 8
W3 Vetten ............................................................................................................................................................... 9
3.1 Doelen ........................................................................................................................................................... 9
3.2 Lipiden .......................................................................................................................................................... 9
3.3 Triglyceriden (deel 1 lipidenfamilie) ........................................................................................................... 10
3.4 Fosfolipiden en sterolen (deel 2 lipidenfamilie) ......................................................................................... 11
3.5 Rol lipiden ................................................................................................................................................... 12
3.6 Essentiële vetzuren ..................................................................................................................................... 13
3.7 Metabolisme vetzuren ................................................................................................................................ 13
3.7.1 Te hoge/te lage inname ....................................................................................................................... 13
3.8 Gezondheid ................................................................................................................................................. 14
W4 Eiwitten ........................................................................................................................................................... 15
4.1 Doelen ......................................................................................................................................................... 15
4.2 Aminozuren ................................................................................................................................................ 15
4.3 Eiwitten ....................................................................................................................................................... 15
4.4 Eiwitten in het lichaam ............................................................................................................................... 17
4.5 Rol eiwitten ................................................................................................................................................. 18
4.6 Kwaliteit eiwitten ........................................................................................................................................ 18
4.7 Gezondheid ................................................................................................................................................. 19
4.8 Metabolisme eiwitten ................................................................................................................................. 19
3.7.1 Te hoge/te lage inname ....................................................................................................................... 19
1
,W2 KOOLHYDRATEN
2.1 DOELEN
• Uitleggen wat koolhydraten en vezels zijn, waar ze in voorkomen en waar ze voor dienen.
• Uitleggen welke lichaamsprocessen plaatsvinden betreffende een te hoge - en een te lage
koolhydraatinname.
• Vanuit grammen koolhydraten per dag de energieprocenten koolhydraten in de dagelijkse voeding en
grammen voedingsvezels per MJ moet berekenen en andersom.
• Beschrijven wat de Voedingsnorm (g/kg en en%) voor koolhydraten is en hoe deze tot stand zijn
gekomen.
• Vertellen (globaal) wat de voedselconsumptiecijfers van koolhydraten en vezels voor de volwassenen
van 31-50 jaar zijn.
• De vijf grootste bronnen benoemen van koolhydraten en vezels voor volwassenen van 31-50 jaar.
2.2 KOOLHYDRATEN EN VEZELS
De belangrijkste functie is energieleverancier. De hersencellen,
rode bloedlichaampjes, niermergcellen, centraal zenuwstelsel,
foetaal weefsel en melkklieren zijn afhankelijk van glucose.
Hersencellen kunnen ook terugvallen op ketonlichamen. Overige
delen van het lichaam kunnen ook aminozuren of vetzuren
gebruiken als brandstof. Ze komen allen uit planten behalve
galactose/lactose. Koolhydraten zijn nodig om afbraak van
lichaamseiwit te voorkomen. Deze afbraak is het hoogste
wanneer er geen koolhydraten binnenkomen en de voorraden
zijn uitgeput.
1. Monosachariden (= eenvoudige koolhydraten,
molecuulformule: C6H12O6.)
a. Glucose
b. Fructose
c. Galactose
2
, 2. Dissachariden
a. Glucose + glucose = maltose. Voorbeeld: moutsuiker
b. Glucose + fructose = sacharose of sucrose. Komt het meest voor in onze voeding. Voorbeeld:
tafelsuiker, kristalsuiker, bietsuiker, rietsuiker.
c. Glucose + galactose = lactose. Voorbeeld: melksuiker
3. Oligosachariden (3-10 monosachariden)
4. Polysachariden (> 10 monosachariden) (= complexe koolhydraten)
a. Glycogeen
b. Zetmeel (amylose en amylopectine)
c. Vezels (oplosbaar en niet-oplosbaar in water)
3
INHOUD
W2 Koolhydraten .................................................................................................................................................... 2
2.1 Doelen ........................................................................................................................................................... 2
2.2 Koolhydraten en vezels ................................................................................................................................. 2
2.3 Polysachariden....................................................................................................................................... 4
2.4 Glucose in het bloed ..................................................................................................................................... 4
2.5 Metabolisme koolhydraten .......................................................................................................................... 5
2.5.1 Te hoge/te lage inname ......................................................................................................................... 5
2.6 Berekening energiewaarden ......................................................................................................................... 8
2.6.1 Rekenen met norm voedingsvezel ......................................................................................................... 8
2.6.2 Rekenen met norm eiwit ........................................................................................................................ 8
W3 Vetten ............................................................................................................................................................... 9
3.1 Doelen ........................................................................................................................................................... 9
3.2 Lipiden .......................................................................................................................................................... 9
3.3 Triglyceriden (deel 1 lipidenfamilie) ........................................................................................................... 10
3.4 Fosfolipiden en sterolen (deel 2 lipidenfamilie) ......................................................................................... 11
3.5 Rol lipiden ................................................................................................................................................... 12
3.6 Essentiële vetzuren ..................................................................................................................................... 13
3.7 Metabolisme vetzuren ................................................................................................................................ 13
3.7.1 Te hoge/te lage inname ....................................................................................................................... 13
3.8 Gezondheid ................................................................................................................................................. 14
W4 Eiwitten ........................................................................................................................................................... 15
4.1 Doelen ......................................................................................................................................................... 15
4.2 Aminozuren ................................................................................................................................................ 15
4.3 Eiwitten ....................................................................................................................................................... 15
4.4 Eiwitten in het lichaam ............................................................................................................................... 17
4.5 Rol eiwitten ................................................................................................................................................. 18
4.6 Kwaliteit eiwitten ........................................................................................................................................ 18
4.7 Gezondheid ................................................................................................................................................. 19
4.8 Metabolisme eiwitten ................................................................................................................................. 19
3.7.1 Te hoge/te lage inname ....................................................................................................................... 19
1
,W2 KOOLHYDRATEN
2.1 DOELEN
• Uitleggen wat koolhydraten en vezels zijn, waar ze in voorkomen en waar ze voor dienen.
• Uitleggen welke lichaamsprocessen plaatsvinden betreffende een te hoge - en een te lage
koolhydraatinname.
• Vanuit grammen koolhydraten per dag de energieprocenten koolhydraten in de dagelijkse voeding en
grammen voedingsvezels per MJ moet berekenen en andersom.
• Beschrijven wat de Voedingsnorm (g/kg en en%) voor koolhydraten is en hoe deze tot stand zijn
gekomen.
• Vertellen (globaal) wat de voedselconsumptiecijfers van koolhydraten en vezels voor de volwassenen
van 31-50 jaar zijn.
• De vijf grootste bronnen benoemen van koolhydraten en vezels voor volwassenen van 31-50 jaar.
2.2 KOOLHYDRATEN EN VEZELS
De belangrijkste functie is energieleverancier. De hersencellen,
rode bloedlichaampjes, niermergcellen, centraal zenuwstelsel,
foetaal weefsel en melkklieren zijn afhankelijk van glucose.
Hersencellen kunnen ook terugvallen op ketonlichamen. Overige
delen van het lichaam kunnen ook aminozuren of vetzuren
gebruiken als brandstof. Ze komen allen uit planten behalve
galactose/lactose. Koolhydraten zijn nodig om afbraak van
lichaamseiwit te voorkomen. Deze afbraak is het hoogste
wanneer er geen koolhydraten binnenkomen en de voorraden
zijn uitgeput.
1. Monosachariden (= eenvoudige koolhydraten,
molecuulformule: C6H12O6.)
a. Glucose
b. Fructose
c. Galactose
2
, 2. Dissachariden
a. Glucose + glucose = maltose. Voorbeeld: moutsuiker
b. Glucose + fructose = sacharose of sucrose. Komt het meest voor in onze voeding. Voorbeeld:
tafelsuiker, kristalsuiker, bietsuiker, rietsuiker.
c. Glucose + galactose = lactose. Voorbeeld: melksuiker
3. Oligosachariden (3-10 monosachariden)
4. Polysachariden (> 10 monosachariden) (= complexe koolhydraten)
a. Glycogeen
b. Zetmeel (amylose en amylopectine)
c. Vezels (oplosbaar en niet-oplosbaar in water)
3
