Samenvatting Sportkunde anatomie B

Bijeenkomst 1, Inleiding Anatomie B & passief bewegingsapparaat
romp




Voor- en achtervoegsels:
• ab- = vanaf
• ad- = naartoe
• ante- = voor
• endo- = naar binnen
• epi- = bij
• exo- = naar buiten
• extra- = buiten
• intra- = binnen
• peri- = rondom
• retro- = achter
• sub- = onder
• super- = boven


Vlakken en assen
Sagittaal vlak (blauw)
 Transversale as

Transversaal vlak (geel)
 Longitudinale as

Frontaal vlak (rood)
 Saggitale as

,Bewegingsterminologie
Sagittaal vlak en transversale/frontale as (as: links – rechts)
• anteflexie / retroflexie (heup)
• flexie / (hyper)extensie (knie)
• plantairflexie / dorsaalflexie (enkel)
Frontaal vlak en sagittale as (as: horizontaal voor - achter)
• abductie / adductie (heup)
Transversaal vlak en longitudinale as (as: verticaal)
• endorotatie / exorotatie (heup, knie)


Wervels
• Alle wervels bestaan uit dezelfde onderdelen
• Verschillen in vorm en functie
• Alleen atlas en axis zijn helemaal anders = C1 + C2

Sagittale vlak
Krommingen:
cervicaal  lordose
thoracaal  kyfose
lumbaal  lordose
sacraal  kyfose

Kromming in frontale vlak = scoliose

Wervels (vertebrae) en nummering

Vertebrae cervicalis: 7
atlas  C1
axis  C2
vertebra prominens
 C7
Vertebrae thoracicae: 12
Vertebrae lumbales: 5
Vertebrae sacrales: 5
- os sacrum
Vertebrae coccygeae: 4/5
- os coccyges
(Vertebrae sacrales en coccygeae zijn
vergroeid)

Verschillen in vorm & functie per regio
Corpus - klein naar groot
- vorm ‘rechthoek’ –
‘driehoek’ – ‘boon’
Foramen - groot naar klein

,Processus spinosus

Cervicaal
- Gespleten
- Recht naar achter gericht
Thoracaal
- Naar dorso-caudaal gericht
- “Dakpannen”
Lumbaal
- Recht naar achter gericht
- Hoog en breed




Beweging in de romp
Afhankelijk van:
• Vorm van wervels
• Hoogte van discus intervertebralis t.o.v. corpus
 hoe groter de discus tov de corpus, hoe groter de mobiliteit
• Aanwezigheid van ribben
(=beperking)

Discus intervertebralis

Annulus fibrosus  vezelige kraakbeen ringen (ui)
Nucleus pulposus  waterhoudende gelei-achtige kern, Dikte neemt naar caudaal toe
(Kraakbeen, niet doorbloed)

Functie vezelring:
• gaat in tegen spanningskrachten van wervelkolom
• opvangen bij compressie, torsie, flexie en extensie wervelkolom.
Functie gelei-kern: drukverdeling, schokbreker

,Grote ligamenten wervelkolom
Lopen van hoofd (os occipitale) naar os sacrum

• Lig. longitudinale anterius, ventraal t.o.v.
corpora
• Lig. longitudinale posterius, dorsaal t.o.v.
corpora
• Lig. supraspinale, dorsaal t.o.v. processus
spinosi

Kleine ligamenten wervelkolom
• Ligg. interspinalia
• Ligg. intertransversaria

Ligamenten bekken-wervelkolom




Bewegingen en remmingen

,Verbinding met schedel
• C1 = Atlas (drager)
• C2 = Axis (draaipunt)
 Afwijkende bouw  grote beweeglijkheid

Bewegingsmogelijkheden:
• Flexie/(hyper)extensie
• rotatie


Verbinding met sternum en costae
• Costae = ribben
• Sternum = borstbeen
 7 costae verae, directe verbinding sternum
 3 costae spuriae, via ribkraakbeen
 2 costae fluctuantes, zwevend
Bewegingen in art. costovertebralis en art. sternocostalis (o.a. voor ademhaling)


Verbinding met bekken
• Bekkengordel
(ossa coxa + os sacrum)
• Art. sacro-iliacae (SI-gewricht)
 nagenoeg onbeweeglijk
 voorover en achterover kantelen

Beweging geremd door:
- Band apparaat
- Groeven in gewrichtsvlak
- Spieren
(o.a. m. transversus abdominis, bekkenbodem spieren,
m obliquus abdominis intemus en -extemus, m. latissimus dorsi en m. erector trunci)

, De student kan in eigen woorden omschrijven…
• welk deel van het bewegingsapparaat de romp bevat;
• wat het verschil is tussen het actief en passief bewegingsapparaat van de romp;
• wat de functie van de romp is;
• welke bewegingsmogelijkheden de romp heeft;
• de morfologische verschillen (morfologie = vormkunde) tussen de wervels op
cervicaal,
• lumbaal en thoracaal beschrijven en van daaruit functionele verschillen verklaren;
• omschrijven hoe de wervelkolom met de rest van het lichaam verbonden is;
• de vorm van de wervelkolom beschrijven;
• omschrijven wat een scoliose, lordose en kyfose is.
• welke 4 verschillende bekkenbanden er zijn en wat hun functie is
• welke spiertypen er zijn en hoe de externe en interne krachten zich tot elkaar
verhouden




Doelen
• werkwijze binnen het thema ‘Anatomie B’;
• inhoud van thema’s ‘Anatomie B’;
• plaats van het thema ‘Anatomie B’ in de studie;
• wijze van toetsen binnen het thema ‘Anatomie B’;
• De student kan de relevante botten, gewrichten en ligamenten van de romp herkennen en
• benoemen met de anatomische nomenclatuur.
• SI-gewricht