TRAKTATIE INSPIRATIE
Interventieverslag
Bron: (Gorseling, 2018) Bron: (LadyLemonade, 2021)
Traktatie inspiratie is ontwikkeld in het kader van de minor Voeding, door XXXXX
Minor Voeding - Klas C
Docent: XXXXX
Aantal woorden: 3892
,Inhoudsopgave
1. Inleiding.............................................................................................................................. 3
1.1 Aanleiding..................................................................................................................... 3
1.2 Probleemstelling...........................................................................................................3
1.3 Opdrachtgever en doelgroep........................................................................................4
1.4 Kenmerken van de voeding..........................................................................................4
1.5 Hulpvragen.................................................................................................................... 4
1.6 Persoonlijke en externe factoren...................................................................................4
1.7 Hoofddoelen interventie................................................................................................5
1.8 Determinanten van gedrag............................................................................................5
2. Methode............................................................................................................................. 6
2.1 Voormeting.................................................................................................................... 6
2.2 Nameting...................................................................................................................... 6
3. Interventie........................................................................................................................... 7
3.1 Bestaande interventies..................................................................................................7
3.2 Beschrijving interventie.................................................................................................7
3.3 Onderbouwing interventie.............................................................................................8
4. Resultaten.......................................................................................................................... 9
4.1 Gegevens nameting......................................................................................................9
4.2 Evaluatie op procesniveau..........................................................................................11
4.3 Evaluatie op effectniveau............................................................................................11
5. Discussie.......................................................................................................................... 12
6. Conclusie.......................................................................................................................... 13
7. Literatuurlijst..................................................................................................................... 14
8. Bijlagen............................................................................................................................. 18
Bijlage 1: Enquête voormeting + onderbouwing................................................................18
Bijlage 2: Interview Gert Jan Sollie voormeting.................................................................27
Bijlage 3: Observatie voormeting......................................................................................28
Bijlage 4: ADH kinderen Voedingscentrum.......................................................................29
Bijlage 5: Traktaties.......................................................................................................... 31
Bijlage 6. Instructie traktaties maken.................................................................................32
Bijlage 7: Boodschappenlijst (Kim)....................................................................................33
Bijlage 8: Kahoot vragen + onderbouwing.........................................................................34
Bijlage 9: Uitkomsten Kahoot - 9 juni................................................................................36
1
,Bijlage 10: Evaluatie vragenlijst........................................................................................37
Bijlage 11. Resultaten evaluatie vragenlijst voor groep 7..................................................38
Bijlage 12: Traktatieboekje Voedingscentrum...................................................................39
Bijlage 13: Planning.......................................................................................................... 42
Bijlage 14: Logboek.......................................................................................................... 43
2
, 1. Inleiding
1.1 Aanleiding
In 2020 had 14,7% van de kinderen in Nederland van 4 tot en met 17 jaar overgewicht,
waarvan 12,2% matig overgewicht had en 2,5% obesitas (RIVM, 2020). Dit is een relatieve
stijging ten opzichte van voorgaande jaren (CBS, 2021). Overgewicht en obesitas bij
kinderen kan leiden tot gezondheidsrisico’s op latere leeftijd. Zo is het risico hoger om in de
toekomst diabetes type 2, darmkanker en/of hart- en vaatziekten te ontwikkelen. Naast
fysieke gevolgen kan overgewicht ook negatieve invloed uitoefenen op psychosociaal
gebied, zoals het ontwikkelen van depressieve klachten en problemen met leren
(Weihrauch-Blüher & Wiegand, 2018). De kwaliteit van voeding heeft dus invloed op de
schoolprestaties en cognitieve ontwikkeling van kinderen (NCJ, 2017). Gezonde voeding is
belangrijk om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, een gezond gewicht te behouden
en om het risico op ziekte op latere leeftijd te voorkomen. Op lange termijn zijn er dus veel
voordelen, echter zijn deze niet altijd overtuigend genoeg voor kinderen om het
voedingspatroon te veranderen (Voedingscentrum, z.d.-k). Toch zijn er veel voordelen die
op korte termijn al merkbaar zijn, zoals een betere stoelgang, gezondere tanden en huid,
betere weerstand en meer energie (De Jong, 2020) . Kinderen met overgewicht maken vaker
gebruik van geestelijke gezondheidszorg en ziekenhuiszorg. Dit vormt een toenemend
probleem in Nederland. Zorgkosten van kinderen met overgewicht ligt naar schatting tussen
de 21 en 62 procent hoger dan die van kinderen met een gezond gewicht (GGD Zaanstreek-
Waterland, 2021).
1.2 Probleemstelling
Kinderen zijn zich vaak niet bewust van wat gezonde en ongezonde voeding is (Mommers &
Emonts, 2018). Het voedingspatroon van kinderen in Nederland is vaak ongezond en wijkt af
van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van de Gezondheidsraad (2015). Kinderen eten
te weinig fruit, groente, vis en volkorenproducten. Daarnaast wordt er te vaak
suikerhoudende dranken, bewerkt vlees en voorverpakte producten geconsumeerd
(Mommers & Emonts, 2018). Sociale invloed van kinderen speelt een belangrijke rol in het
maken van voedingskeuzes. Kinderen laten zich makkelijk beïnvloeden door hun omgeving
(Voedingscentrum, z.d.-a).
Aan de hand van het gesprek met Sollie (G.J. Sollie, Persoonlijke communicatie, 20 april
2022) blijkt dat er op basisschool Eben-Haëzer amper les wordt gegeven over gezonde
voeding. Een paar keer per jaar komt er iets over voeding terug in het vak “Natuur”. Deze
lessen gaan meer over processen rondom voeding, zoals de spijsvertering. Naast het
ontbreken van lessen over gezonde voeding is er ook geen voedingsbeleid op de Eben-
Haëzer. De traktaties die worden gegeven bestaan vaak uit ongezonde snacks met een
hoog aandeel in vetten, suikers en veel calorieën. Er wordt soms in de nieuwsbrief belicht
tegenover de ouders om hun kind een gezonde traktatie mee te laten nemen, maar hier zijn
geen strikte regels voor (G.J. Sollie, Persoonlijke communicatie, 20 april 2022).
3
Interventieverslag
Bron: (Gorseling, 2018) Bron: (LadyLemonade, 2021)
Traktatie inspiratie is ontwikkeld in het kader van de minor Voeding, door XXXXX
Minor Voeding - Klas C
Docent: XXXXX
Aantal woorden: 3892
,Inhoudsopgave
1. Inleiding.............................................................................................................................. 3
1.1 Aanleiding..................................................................................................................... 3
1.2 Probleemstelling...........................................................................................................3
1.3 Opdrachtgever en doelgroep........................................................................................4
1.4 Kenmerken van de voeding..........................................................................................4
1.5 Hulpvragen.................................................................................................................... 4
1.6 Persoonlijke en externe factoren...................................................................................4
1.7 Hoofddoelen interventie................................................................................................5
1.8 Determinanten van gedrag............................................................................................5
2. Methode............................................................................................................................. 6
2.1 Voormeting.................................................................................................................... 6
2.2 Nameting...................................................................................................................... 6
3. Interventie........................................................................................................................... 7
3.1 Bestaande interventies..................................................................................................7
3.2 Beschrijving interventie.................................................................................................7
3.3 Onderbouwing interventie.............................................................................................8
4. Resultaten.......................................................................................................................... 9
4.1 Gegevens nameting......................................................................................................9
4.2 Evaluatie op procesniveau..........................................................................................11
4.3 Evaluatie op effectniveau............................................................................................11
5. Discussie.......................................................................................................................... 12
6. Conclusie.......................................................................................................................... 13
7. Literatuurlijst..................................................................................................................... 14
8. Bijlagen............................................................................................................................. 18
Bijlage 1: Enquête voormeting + onderbouwing................................................................18
Bijlage 2: Interview Gert Jan Sollie voormeting.................................................................27
Bijlage 3: Observatie voormeting......................................................................................28
Bijlage 4: ADH kinderen Voedingscentrum.......................................................................29
Bijlage 5: Traktaties.......................................................................................................... 31
Bijlage 6. Instructie traktaties maken.................................................................................32
Bijlage 7: Boodschappenlijst (Kim)....................................................................................33
Bijlage 8: Kahoot vragen + onderbouwing.........................................................................34
Bijlage 9: Uitkomsten Kahoot - 9 juni................................................................................36
1
,Bijlage 10: Evaluatie vragenlijst........................................................................................37
Bijlage 11. Resultaten evaluatie vragenlijst voor groep 7..................................................38
Bijlage 12: Traktatieboekje Voedingscentrum...................................................................39
Bijlage 13: Planning.......................................................................................................... 42
Bijlage 14: Logboek.......................................................................................................... 43
2
, 1. Inleiding
1.1 Aanleiding
In 2020 had 14,7% van de kinderen in Nederland van 4 tot en met 17 jaar overgewicht,
waarvan 12,2% matig overgewicht had en 2,5% obesitas (RIVM, 2020). Dit is een relatieve
stijging ten opzichte van voorgaande jaren (CBS, 2021). Overgewicht en obesitas bij
kinderen kan leiden tot gezondheidsrisico’s op latere leeftijd. Zo is het risico hoger om in de
toekomst diabetes type 2, darmkanker en/of hart- en vaatziekten te ontwikkelen. Naast
fysieke gevolgen kan overgewicht ook negatieve invloed uitoefenen op psychosociaal
gebied, zoals het ontwikkelen van depressieve klachten en problemen met leren
(Weihrauch-Blüher & Wiegand, 2018). De kwaliteit van voeding heeft dus invloed op de
schoolprestaties en cognitieve ontwikkeling van kinderen (NCJ, 2017). Gezonde voeding is
belangrijk om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, een gezond gewicht te behouden
en om het risico op ziekte op latere leeftijd te voorkomen. Op lange termijn zijn er dus veel
voordelen, echter zijn deze niet altijd overtuigend genoeg voor kinderen om het
voedingspatroon te veranderen (Voedingscentrum, z.d.-k). Toch zijn er veel voordelen die
op korte termijn al merkbaar zijn, zoals een betere stoelgang, gezondere tanden en huid,
betere weerstand en meer energie (De Jong, 2020) . Kinderen met overgewicht maken vaker
gebruik van geestelijke gezondheidszorg en ziekenhuiszorg. Dit vormt een toenemend
probleem in Nederland. Zorgkosten van kinderen met overgewicht ligt naar schatting tussen
de 21 en 62 procent hoger dan die van kinderen met een gezond gewicht (GGD Zaanstreek-
Waterland, 2021).
1.2 Probleemstelling
Kinderen zijn zich vaak niet bewust van wat gezonde en ongezonde voeding is (Mommers &
Emonts, 2018). Het voedingspatroon van kinderen in Nederland is vaak ongezond en wijkt af
van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van de Gezondheidsraad (2015). Kinderen eten
te weinig fruit, groente, vis en volkorenproducten. Daarnaast wordt er te vaak
suikerhoudende dranken, bewerkt vlees en voorverpakte producten geconsumeerd
(Mommers & Emonts, 2018). Sociale invloed van kinderen speelt een belangrijke rol in het
maken van voedingskeuzes. Kinderen laten zich makkelijk beïnvloeden door hun omgeving
(Voedingscentrum, z.d.-a).
Aan de hand van het gesprek met Sollie (G.J. Sollie, Persoonlijke communicatie, 20 april
2022) blijkt dat er op basisschool Eben-Haëzer amper les wordt gegeven over gezonde
voeding. Een paar keer per jaar komt er iets over voeding terug in het vak “Natuur”. Deze
lessen gaan meer over processen rondom voeding, zoals de spijsvertering. Naast het
ontbreken van lessen over gezonde voeding is er ook geen voedingsbeleid op de Eben-
Haëzer. De traktaties die worden gegeven bestaan vaak uit ongezonde snacks met een
hoog aandeel in vetten, suikers en veel calorieën. Er wordt soms in de nieuwsbrief belicht
tegenover de ouders om hun kind een gezonde traktatie mee te laten nemen, maar hier zijn
geen strikte regels voor (G.J. Sollie, Persoonlijke communicatie, 20 april 2022).
3
