Leerdoelen bijzondere overeenkomsten
Week 1
De student kent het verschil tussen contractuele aansprakelijkheid en wettelijke
aansprakelijkheid én beheerst beide wettelijke kaders (dus ook artikel 6:74 e.v.
BW, zie privaatrecht 1)
Onrechtmatige daad bedoeld als in art. 6:162 BW ontstaat uit de wet (wettelijke
aansprakelijkheid). Voorwaarden:
1. Onrechtmatigheid > in strijd met de wet
2. Toerekenbaarheid lid 2> persoonlijk verwijtbaar/voorzienbaar
3. Schade lid 3> kan pas logischerwijs ontstaan wanneer door een doen of
nalaten schade is ontstaan.
4. Causaal verband > conditio sine qua non! volgens art. 6:98 BW moet alleen
de schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis worden vergoed.
5. Relativiteit(sbeginsel) art 6:163 BW > valt dit persoon onder de bescherming
van de geschonden norm?
Tekortkoming in de nakoming bedoeld als in art. 6:74 BW ontstaat uit een
overeenkomst (contractuele aansprakelijkheid). Voorwaarden:
1. Tekortkoming in de nakoming > wat was de wanprestatie?
2. Schade > kan pas logischerwijs ontstaan wanneer door een doen of nalaten
schade is ontstaan
3. Causaal verband > als gevolg van handelen / conditio sine qua non
4. Toerekenbaar > persoonlijk verwijtbaar/voorzienbaar
De student kent de vereisten van zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
kan deze toepassen op een casus.
Verbintenissen uit de wet: rechtmatige daad
Zaakwaarneming 6:198 BW > is een rechtmatige daad. Juridisch gezien is het zich willens en
wetens en op redelijke grond inlaten met de behartiging van het belang van een ander,
zonder dat hij bevoegd is door een rechtshandeling of een andere rechtsverhouding.
Voorwaarden zijn:
1. behartigen van andermans belang; moet hierop gericht zijn.
2. willens en wetens; bewust /opzettelijk
3. zonder bevoegdheid daartoe; zonder reden/vrijwillig
, 4. op redelijke grond; voorkomen bemoeizucht van anderen/ het moet terrecht zijn
(conform rechter)
Onverschuldigde betaling 6:203 BW > is een rechtmatige daad. Degene die een goed heeft
gegeven zonder rechtsgrond mag volgens de wet het goed terug vorderen. Vereisten zijn:
1. er is sprake van een “betaling”;
2. de betaling is ontvangen;
3. voor de betaling bestond geen rechtsgrond.
De student kent de rechtsvoorwaarden van de onrechtmatige daad en kan deze
toepassen op een praktijkgerichte casus en beheerst de daarbij behorende
doctrines.
De onrechtmatige daad is te vinden in art 6:162 BW. Dit artikel is alleen geldig als er geen
overeenkomst was. De voorwaarden zijn:
1. Onrechtmatige daad
o Inbreuk op recht
o In strijd met de wettelijke bepaling VB doen of nalaten
o Ongeschreven recht/verkeersopvatting
2. Toerekening
o Schuld
o Risico wet (lid 3)
3. Schade
o Materiele schade
o Immateriële schade
4. Causaal verband
o Art 6:98 BW
5. Relativiteitsbeginsel 6:163 BW
o Beoogd de benadeelde te beschermen
De student weet wanneer er sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
In art 6:162 lid 2 BW staat beschreven dat iemand niet aansprakelijk is voor een
onrechtmatige daad wanneer hij een beroep kan doen op een rechtvaardigingsgrond.
Overmacht art 6:75 BW: Iemand overtreed een wettelijke plicht ten behoeve van een hoger
doel. Hierdoor wordt in de noodtoestand zijn handelen gerechtvaardigd en daarmee
rechtmatig.
,VB; een huis staat in brand en een voorbijganger slaat een ruit in om bij de brandblusser te
kunnen komen om vervolgens hiermee de brand te blussen.
Noodweer: rechtvaardigt een onrechtmatige daad. Iemand kan zich hierop beroepen als hij
bijvoorbeeld zichzelf moest verdedigen in een noodsituatie.
VB; iemand wordt aangevallen door een dronken man met een scherp voorwerp en slaat de
man vervolgens een gebroken kaak.
Toestemming van de benadeelde In strijd met de wet, maar je hebt toestemming van de
benadeelde.
bijvoorbeeld wanneer je toestemming geeft om jouw autoruit kapot te slaan wanneer
je jouw sleutels in de auto vergeten bent en de deuren op slot staan
Ambtelijk bevel > hij die handelt in opdracht van de politie.
Wettelijk voorschrift >
Risico aanvaarding > zie art 6:162 lid 2 BW Bijv. bij sport.
De student weet wat het relativiteitsbeginsel inhoudt en kan dit toepassen op de
casus.
Staat beschreven in art 6:163 BW. Dit artikel bepaald dat geen verbintenis tot
schadevergoeding op grond van art 6:162 BW ontstaat wanneer de geschonden norm niet
strekt tot bescherming tegen schade zoals de benadeelde partij heeft geleden.
VB; een gammel dijkhuisje stort in door de trillingen veroorzaakt door een auto die met 60
km/uur over de dijk rijdt (waar 50 km/uur mag worden gereden). Ook komt vast te staan dat
het huisje niet was ingestort als de automobilist zich aan de limiet had gehouden. Toch is de
automobilist niet aansprakelijk voor de geleden schade. De snelheidslimiet is namelijk
vastgesteld met het oog op de verkeersveiligheid en niet om het instorten van een gammel
dijkhuisje tegen te gaan.
De student is op de hoogte van het feitelijk referentiekader van de voorgeschreven
jurisprudentie van deze week, kent de rechtsvraag en weet welke uitleg de rechter
geeft aan een wettelijke bepaling en met welke argumenten hij zijn beslissing
motiveert.
-
De student kan de kelderluikfactoren toetsen aan de feiten van een casus en
daarmee vaststellen of er sprake is van onrechtmatige gevaarzetting.
De relevante factoren bij het kelderluikarrest (criteria):
, 1. Aard van de gedraging > Hoe waarschijnlijk kan de niet-inachtneming van de vereiste
oplettendheid en voorzichtigheid worden geacht?
2. Ernst van de situatie > Hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn?
3. Kans op schade > Hoe groot is de kans?
4. Voorzorgsmaatregelen > Hoeveel werk of moeite kost het om de beveiliging te
verbeteren?
De gedraging is slechts onrechtmatig en leidt dus tot aansprakelijkheid indien de mate van
waarschijnlijkheid van een ongeval als gevolg van de gedraging zo groot is, dat de dader zich
naar maatstaven van zorgvuldigheid van dat gedrag behoort te onthouden. In alle andere
gevallen is er sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden (zwiepende tak
arrest)
Hier: heel onzorgvuldig en dus aansprakelijk voor de geleden schade.
De student kan het stappenschema onrechtmatige daad (schema 7.1) toelichten.
Onderdelen onrechtmatige In art 6:162 e.v.BW af te Toelichting: bijbehorende
daad leiden uit: vragen
Stap 1: vast stellen Art 6:162 lid 2 BW; in strijd Maakt het handelen
onrechtmatige daad met inbreuk op recht, of nalaten inbreuk
wettelijke plicht of op een recht? Zo ja,
ongeschreven recht. op welk recht? (VB;
zaakschade, letsel,
etc.)
Leverde zij strijd op
Art 6:162 lid 1 BW met de wettelijke
plicht? Zo ja, welke?
Was zij in strijd met
wat het
maatschappelijke
verkeer beaamt? Zo
ja, welke
gedragsnorm?
Tot slot: kan de
handeling
gerechtvaardigd
worden?
Stap 2: vaststellen Art 6:162 lid 1 BW: “die aan Toerekening legt het
toerekenbaarheid de dader toe re rekenen verband tussen de
valt” daad en de dader
Schuld: is het
Art 6:163 lid 3 BW: verwijtbaar? Had hij
Week 1
De student kent het verschil tussen contractuele aansprakelijkheid en wettelijke
aansprakelijkheid én beheerst beide wettelijke kaders (dus ook artikel 6:74 e.v.
BW, zie privaatrecht 1)
Onrechtmatige daad bedoeld als in art. 6:162 BW ontstaat uit de wet (wettelijke
aansprakelijkheid). Voorwaarden:
1. Onrechtmatigheid > in strijd met de wet
2. Toerekenbaarheid lid 2> persoonlijk verwijtbaar/voorzienbaar
3. Schade lid 3> kan pas logischerwijs ontstaan wanneer door een doen of
nalaten schade is ontstaan.
4. Causaal verband > conditio sine qua non! volgens art. 6:98 BW moet alleen
de schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis worden vergoed.
5. Relativiteit(sbeginsel) art 6:163 BW > valt dit persoon onder de bescherming
van de geschonden norm?
Tekortkoming in de nakoming bedoeld als in art. 6:74 BW ontstaat uit een
overeenkomst (contractuele aansprakelijkheid). Voorwaarden:
1. Tekortkoming in de nakoming > wat was de wanprestatie?
2. Schade > kan pas logischerwijs ontstaan wanneer door een doen of nalaten
schade is ontstaan
3. Causaal verband > als gevolg van handelen / conditio sine qua non
4. Toerekenbaar > persoonlijk verwijtbaar/voorzienbaar
De student kent de vereisten van zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
kan deze toepassen op een casus.
Verbintenissen uit de wet: rechtmatige daad
Zaakwaarneming 6:198 BW > is een rechtmatige daad. Juridisch gezien is het zich willens en
wetens en op redelijke grond inlaten met de behartiging van het belang van een ander,
zonder dat hij bevoegd is door een rechtshandeling of een andere rechtsverhouding.
Voorwaarden zijn:
1. behartigen van andermans belang; moet hierop gericht zijn.
2. willens en wetens; bewust /opzettelijk
3. zonder bevoegdheid daartoe; zonder reden/vrijwillig
, 4. op redelijke grond; voorkomen bemoeizucht van anderen/ het moet terrecht zijn
(conform rechter)
Onverschuldigde betaling 6:203 BW > is een rechtmatige daad. Degene die een goed heeft
gegeven zonder rechtsgrond mag volgens de wet het goed terug vorderen. Vereisten zijn:
1. er is sprake van een “betaling”;
2. de betaling is ontvangen;
3. voor de betaling bestond geen rechtsgrond.
De student kent de rechtsvoorwaarden van de onrechtmatige daad en kan deze
toepassen op een praktijkgerichte casus en beheerst de daarbij behorende
doctrines.
De onrechtmatige daad is te vinden in art 6:162 BW. Dit artikel is alleen geldig als er geen
overeenkomst was. De voorwaarden zijn:
1. Onrechtmatige daad
o Inbreuk op recht
o In strijd met de wettelijke bepaling VB doen of nalaten
o Ongeschreven recht/verkeersopvatting
2. Toerekening
o Schuld
o Risico wet (lid 3)
3. Schade
o Materiele schade
o Immateriële schade
4. Causaal verband
o Art 6:98 BW
5. Relativiteitsbeginsel 6:163 BW
o Beoogd de benadeelde te beschermen
De student weet wanneer er sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
In art 6:162 lid 2 BW staat beschreven dat iemand niet aansprakelijk is voor een
onrechtmatige daad wanneer hij een beroep kan doen op een rechtvaardigingsgrond.
Overmacht art 6:75 BW: Iemand overtreed een wettelijke plicht ten behoeve van een hoger
doel. Hierdoor wordt in de noodtoestand zijn handelen gerechtvaardigd en daarmee
rechtmatig.
,VB; een huis staat in brand en een voorbijganger slaat een ruit in om bij de brandblusser te
kunnen komen om vervolgens hiermee de brand te blussen.
Noodweer: rechtvaardigt een onrechtmatige daad. Iemand kan zich hierop beroepen als hij
bijvoorbeeld zichzelf moest verdedigen in een noodsituatie.
VB; iemand wordt aangevallen door een dronken man met een scherp voorwerp en slaat de
man vervolgens een gebroken kaak.
Toestemming van de benadeelde In strijd met de wet, maar je hebt toestemming van de
benadeelde.
bijvoorbeeld wanneer je toestemming geeft om jouw autoruit kapot te slaan wanneer
je jouw sleutels in de auto vergeten bent en de deuren op slot staan
Ambtelijk bevel > hij die handelt in opdracht van de politie.
Wettelijk voorschrift >
Risico aanvaarding > zie art 6:162 lid 2 BW Bijv. bij sport.
De student weet wat het relativiteitsbeginsel inhoudt en kan dit toepassen op de
casus.
Staat beschreven in art 6:163 BW. Dit artikel bepaald dat geen verbintenis tot
schadevergoeding op grond van art 6:162 BW ontstaat wanneer de geschonden norm niet
strekt tot bescherming tegen schade zoals de benadeelde partij heeft geleden.
VB; een gammel dijkhuisje stort in door de trillingen veroorzaakt door een auto die met 60
km/uur over de dijk rijdt (waar 50 km/uur mag worden gereden). Ook komt vast te staan dat
het huisje niet was ingestort als de automobilist zich aan de limiet had gehouden. Toch is de
automobilist niet aansprakelijk voor de geleden schade. De snelheidslimiet is namelijk
vastgesteld met het oog op de verkeersveiligheid en niet om het instorten van een gammel
dijkhuisje tegen te gaan.
De student is op de hoogte van het feitelijk referentiekader van de voorgeschreven
jurisprudentie van deze week, kent de rechtsvraag en weet welke uitleg de rechter
geeft aan een wettelijke bepaling en met welke argumenten hij zijn beslissing
motiveert.
-
De student kan de kelderluikfactoren toetsen aan de feiten van een casus en
daarmee vaststellen of er sprake is van onrechtmatige gevaarzetting.
De relevante factoren bij het kelderluikarrest (criteria):
, 1. Aard van de gedraging > Hoe waarschijnlijk kan de niet-inachtneming van de vereiste
oplettendheid en voorzichtigheid worden geacht?
2. Ernst van de situatie > Hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn?
3. Kans op schade > Hoe groot is de kans?
4. Voorzorgsmaatregelen > Hoeveel werk of moeite kost het om de beveiliging te
verbeteren?
De gedraging is slechts onrechtmatig en leidt dus tot aansprakelijkheid indien de mate van
waarschijnlijkheid van een ongeval als gevolg van de gedraging zo groot is, dat de dader zich
naar maatstaven van zorgvuldigheid van dat gedrag behoort te onthouden. In alle andere
gevallen is er sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden (zwiepende tak
arrest)
Hier: heel onzorgvuldig en dus aansprakelijk voor de geleden schade.
De student kan het stappenschema onrechtmatige daad (schema 7.1) toelichten.
Onderdelen onrechtmatige In art 6:162 e.v.BW af te Toelichting: bijbehorende
daad leiden uit: vragen
Stap 1: vast stellen Art 6:162 lid 2 BW; in strijd Maakt het handelen
onrechtmatige daad met inbreuk op recht, of nalaten inbreuk
wettelijke plicht of op een recht? Zo ja,
ongeschreven recht. op welk recht? (VB;
zaakschade, letsel,
etc.)
Leverde zij strijd op
Art 6:162 lid 1 BW met de wettelijke
plicht? Zo ja, welke?
Was zij in strijd met
wat het
maatschappelijke
verkeer beaamt? Zo
ja, welke
gedragsnorm?
Tot slot: kan de
handeling
gerechtvaardigd
worden?
Stap 2: vaststellen Art 6:162 lid 1 BW: “die aan Toerekening legt het
toerekenbaarheid de dader toe re rekenen verband tussen de
valt” daad en de dader
Schuld: is het
Art 6:163 lid 3 BW: verwijtbaar? Had hij
