Clijsen, M., Garenfeld, W., Kuipers, G., Van Loenen, E., & Van Piere M. (2016). Leerboek psychiatrie
voor verpleegkundigen, derde druk. Hoofdstuk 1: Het biopsychosociale model
1.1 Historisch perspectief
1.1.1 Op weg naar een biologische psychiatrie
geboorte psychiatrie heeft plaatsgevonden in Europa van de tweede helft van de achttiende
eeuw, dus in de tijd van de verlichting.
In Griekse oudheid: oorzaak van gek gedrag werd in lichamelijke aandoening gezocht.
Middeleeuwen: gek gedrag werd in verband gebracht met bezetenheid door de duivel.
Renaissance: behekst.
Eind 14e eeuw dolhuizen, daar verbleven psychische patiënten en anderen die zich niet in de
maatschappij konden redden, zoals armen, daklozen.
18e eeuw: beweging op gang die krankzinnige primair als lijder aan een ziekte en als patiënt
zag en ook als zodanig wilde behandelen. Door humanitaire behoeften.
19e en begin 20ste eeuw: inrichtingen. Wetenschappelijk onderzoek nar geestesstoornissen
d.m.v. pathologisch- anatomisch onderzoek van de hersenen. Veel hersenziekten zijn toen
ontdekt. Infectiemodel werd hierdoor ook ontwikkeld, bepaalde infectie hadden een
duidelijke oorzaak bijvoorbeeld tekort aan vitamines.
1.1.2 opkomst van de psychologische benadering
2 nieuwe benaderingen, biomedische benadering kon niet alle psychische beelden verklaren.
Kraepelin en Freud.
Kraepelin:
o Hij hielt systematisch het ziektebeeld bij en hoe het met de patiënten afliep.
o Benadrukte het belang van het verschil tussen aandoeningen die door aantoonbare
hersenafwijkingen werden veroorzaakt en die waarbij dat niet het geval was.
o Wilde ziekteleer ontwerpen met ziekte- eenheden. Ziekte- eenheden waren voor
hem een bepaald patroon van symptomen, met een specifiek beloop, een specifieke
oorzaak en een specifieke stoornis in de hersenfuncties.
Freud:
o Hysterie: geen opgenomen, klinische, maar ambulante en dus veel ‘lichtere’
patiënten.
o Psychoanalyse: klachten en symptomen van hysterische patiënten berustten op
onbewust gemaakte innerlijke conflicten. Genezing door onbewuste weer bewust te
maken.
Psychotherapeutische benadering: (psychoanalyse)
o Experimentele therapie voor 2e W.O.: koortskuur, slaapkuur, insulinecomatherapie,
cardiazolshock, elektroshock en prefrontale leukotomie.
o Psychotherapie kwam hierna en was een alternatief voor de hierboven barbaarse
methoden.
1.1.3 Opkomst van de sociale psychiatrie
Meyer:
o 3e benadering voor de 2e W.O.
voor verpleegkundigen, derde druk. Hoofdstuk 1: Het biopsychosociale model
1.1 Historisch perspectief
1.1.1 Op weg naar een biologische psychiatrie
geboorte psychiatrie heeft plaatsgevonden in Europa van de tweede helft van de achttiende
eeuw, dus in de tijd van de verlichting.
In Griekse oudheid: oorzaak van gek gedrag werd in lichamelijke aandoening gezocht.
Middeleeuwen: gek gedrag werd in verband gebracht met bezetenheid door de duivel.
Renaissance: behekst.
Eind 14e eeuw dolhuizen, daar verbleven psychische patiënten en anderen die zich niet in de
maatschappij konden redden, zoals armen, daklozen.
18e eeuw: beweging op gang die krankzinnige primair als lijder aan een ziekte en als patiënt
zag en ook als zodanig wilde behandelen. Door humanitaire behoeften.
19e en begin 20ste eeuw: inrichtingen. Wetenschappelijk onderzoek nar geestesstoornissen
d.m.v. pathologisch- anatomisch onderzoek van de hersenen. Veel hersenziekten zijn toen
ontdekt. Infectiemodel werd hierdoor ook ontwikkeld, bepaalde infectie hadden een
duidelijke oorzaak bijvoorbeeld tekort aan vitamines.
1.1.2 opkomst van de psychologische benadering
2 nieuwe benaderingen, biomedische benadering kon niet alle psychische beelden verklaren.
Kraepelin en Freud.
Kraepelin:
o Hij hielt systematisch het ziektebeeld bij en hoe het met de patiënten afliep.
o Benadrukte het belang van het verschil tussen aandoeningen die door aantoonbare
hersenafwijkingen werden veroorzaakt en die waarbij dat niet het geval was.
o Wilde ziekteleer ontwerpen met ziekte- eenheden. Ziekte- eenheden waren voor
hem een bepaald patroon van symptomen, met een specifiek beloop, een specifieke
oorzaak en een specifieke stoornis in de hersenfuncties.
Freud:
o Hysterie: geen opgenomen, klinische, maar ambulante en dus veel ‘lichtere’
patiënten.
o Psychoanalyse: klachten en symptomen van hysterische patiënten berustten op
onbewust gemaakte innerlijke conflicten. Genezing door onbewuste weer bewust te
maken.
Psychotherapeutische benadering: (psychoanalyse)
o Experimentele therapie voor 2e W.O.: koortskuur, slaapkuur, insulinecomatherapie,
cardiazolshock, elektroshock en prefrontale leukotomie.
o Psychotherapie kwam hierna en was een alternatief voor de hierboven barbaarse
methoden.
1.1.3 Opkomst van de sociale psychiatrie
Meyer:
o 3e benadering voor de 2e W.O.
