Paper Professionaliseringsopdracht jaar 1
NATRIUM
Natriumbeperkt dieet & advies
Afbeelding: Mecebi, 2016 In het publieke domein
Professionaliseringsopdracht Voeding en Diëtetiek jaar 1 (modulenummer 6677, versie 1)
In het kader van de HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek, Hogeschool NTI
Auteur: Yvonne Roedoe
Plaats, februari 2023
1
, INHOUD
HOOFDSTUK 1 NATRIUMBEPERKT DIEET .....................................................................................................3
1.1 Keuze tool registratie en analyse voedingskundige data ...............................................................................3
1.2 Niveau natriumbeperking en keuze ................................................................................................................3
1.2.1 Aanbeveling hoeveelheid natrium ...............................................................................................................4
1.2.2 Analyse reguliere voedingsinname ..............................................................................................................4
1.2.3 Literatuur medische natriumbeperkte diëten ...............................................................................................5
1.2.4 Keuze niveau persoonlijke natriumbeperking .............................................................................................6
1.3 Plan van aanpak voorkoming overschrijding natrium .................................................................................6
1.4 Ervaringsdagboek keuze ..................................................................................................................................7
1.5 Vergelijking voedingsdagboeken vóór en tijdens natriumbeperkte periode en conclusie .........................7
1.6 Aandachtspunten en tips voor cliënten ...........................................................................................................8
1.7 Videoboodschap met vijf tips...........................................................................................................................9
HOOFDSTUK 2 REFLECTIE OP PROCESSEN PERSOONLIJKE ERVARING ...........................................9
2.1 Fase 1: handelen (= fase 5 vorige cyclus) ........................................................................................................9
2.2 Fase 2: terugblikken op het handelen .............................................................................................................9
2.3 Fase 3: bewust worden van essentiële aspecten............................................................................................10
2.4 Fase 4: formuleren van handelingsalternatieven .........................................................................................10
Literatuurlijst………………………………………………………………………………………………..11
Bijlage A: Voedingsstoffen advies Periode 1 en Periode 2………………………………………….……….I
Bijlage B: Tabel Voedingsstoffen vergelijking periode 1 en 2 ………………………………..…………….II
Bijlage C: Ervaringsdagboek……………………………………………………………………………….III
2
, HOOFDSTUK 1 NATRIUMBEPERKT DIEET
Als professional is het belangrijk een cliënt te kunnen overtuigen van het belang van het opvolgen van een
specifiek advies. Naast het overbrengen van kennis is het voor een diëtist goed om waar mogelijk als
ervaringsdeskundige de cliënt te motiveren en zelfredzaamheid te optimaliseren. Deze paper omschrijft het
zelfonderzoek in de periode vóór en tijdens het volgen van een natriumbeperkt dieet. Na gedegen
literatuuronderzoek heb ik de grenzen voor natriumgebruik afgebakend. Voor het monitoren van de
voedingsgegevens gebruikte ik een online tool. Daarnaast heb ik een ervaringsdagboek bijgehouden. Op
basis van de analyse uit literatuurgegevens en vergelijking van de beide praktijkperiodes heb ik conclusies
kunnen trekken. Afsluitend heb ik adviezen geformuleerd welke ik heb toegelicht in een videoboodschap.
1.1 Keuze tool registratie en analyse voedingskundige data
Als onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan voor regering en parlement, adviseert de
Gezondheidsraad over richtlijnen goede voeding in Nederland (Gezondheidsraad, 2015). Het
Voedingscentrum is een algemeen nut beogende instelling (ANBI) die 100% wordt gefinancierd door de
overheid. Het stimuleert consumenten een gezonde, veilige en meer duurzame voedselkeuze te maken en
heeft daartoe de richtlijnen vertaald (Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden en ‘Schijf van Vijf’) en
beschikbaar gesteld via een betrouwbare tool (Eetmeter, online eetdagboek). Al een aantal jaren maak ik
gebruik van deze gratis Eetmeter-applicatie die je via computer en mobiele telefoon kunt gebruiken (Mijn
Voedingscentrum, z.d.). In de basis is de Eetmeter ontwikkeld voor algemeen gebruik. Toch vind ik het in
mijn praktijk als Gewichtsconsulent een praktisch en toegankelijk hulpmiddel. Alle productinformatie
wordt uit de (actuele) Levensmiddelendatabank opgehaald. De Eetmeter kan de ingevoerde
voedingskundige data op zowel macronutriënten (koolhydraten, vetten, eiwitten) als micronutriënten
(mineralen waaronder natrium, vitamines en spoorelementen) analyseren. De Eetmeter rekent de
voedingswaarde van het etiket om naar de waarde zoals jij het product bereidt. Op een
gebruikersvriendelijke manier krijg je te zien hoeveel en welke voedingsstoffen je binnenkrijgt en krijg je
tips over gezondere alternatieven. Als je persoonlijke gegevens invoert zoals geslacht, leeftijd, lengte,
gewicht en mate van bewegen zijn de adviezen op maat. De Eetmeter genereert overzichten in o.a. Excel
van gekozen periodes (bijvoorbeeld week of maand) die je kunt vergelijken of delen met de zorgverlener.
Het inzicht dat de Eetmeter biedt werkt motiverend en kan zelfmanagement bevorderen. Ook voor het
natriumbeperkt dieet heb ik daarom voor deze tool gekozen.
1.2 Niveau natriumbeperking en keuze
Natrium is belangrijk voor het regelen van de vochtbalans in het lichaam, de bloeddruk en voor een goede
werking van spier- en zenuwcellen. Tegelijkertijd kan een teveel aan natrium leiden tot een hoge bloeddruk
3
NATRIUM
Natriumbeperkt dieet & advies
Afbeelding: Mecebi, 2016 In het publieke domein
Professionaliseringsopdracht Voeding en Diëtetiek jaar 1 (modulenummer 6677, versie 1)
In het kader van de HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek, Hogeschool NTI
Auteur: Yvonne Roedoe
Plaats, februari 2023
1
, INHOUD
HOOFDSTUK 1 NATRIUMBEPERKT DIEET .....................................................................................................3
1.1 Keuze tool registratie en analyse voedingskundige data ...............................................................................3
1.2 Niveau natriumbeperking en keuze ................................................................................................................3
1.2.1 Aanbeveling hoeveelheid natrium ...............................................................................................................4
1.2.2 Analyse reguliere voedingsinname ..............................................................................................................4
1.2.3 Literatuur medische natriumbeperkte diëten ...............................................................................................5
1.2.4 Keuze niveau persoonlijke natriumbeperking .............................................................................................6
1.3 Plan van aanpak voorkoming overschrijding natrium .................................................................................6
1.4 Ervaringsdagboek keuze ..................................................................................................................................7
1.5 Vergelijking voedingsdagboeken vóór en tijdens natriumbeperkte periode en conclusie .........................7
1.6 Aandachtspunten en tips voor cliënten ...........................................................................................................8
1.7 Videoboodschap met vijf tips...........................................................................................................................9
HOOFDSTUK 2 REFLECTIE OP PROCESSEN PERSOONLIJKE ERVARING ...........................................9
2.1 Fase 1: handelen (= fase 5 vorige cyclus) ........................................................................................................9
2.2 Fase 2: terugblikken op het handelen .............................................................................................................9
2.3 Fase 3: bewust worden van essentiële aspecten............................................................................................10
2.4 Fase 4: formuleren van handelingsalternatieven .........................................................................................10
Literatuurlijst………………………………………………………………………………………………..11
Bijlage A: Voedingsstoffen advies Periode 1 en Periode 2………………………………………….……….I
Bijlage B: Tabel Voedingsstoffen vergelijking periode 1 en 2 ………………………………..…………….II
Bijlage C: Ervaringsdagboek……………………………………………………………………………….III
2
, HOOFDSTUK 1 NATRIUMBEPERKT DIEET
Als professional is het belangrijk een cliënt te kunnen overtuigen van het belang van het opvolgen van een
specifiek advies. Naast het overbrengen van kennis is het voor een diëtist goed om waar mogelijk als
ervaringsdeskundige de cliënt te motiveren en zelfredzaamheid te optimaliseren. Deze paper omschrijft het
zelfonderzoek in de periode vóór en tijdens het volgen van een natriumbeperkt dieet. Na gedegen
literatuuronderzoek heb ik de grenzen voor natriumgebruik afgebakend. Voor het monitoren van de
voedingsgegevens gebruikte ik een online tool. Daarnaast heb ik een ervaringsdagboek bijgehouden. Op
basis van de analyse uit literatuurgegevens en vergelijking van de beide praktijkperiodes heb ik conclusies
kunnen trekken. Afsluitend heb ik adviezen geformuleerd welke ik heb toegelicht in een videoboodschap.
1.1 Keuze tool registratie en analyse voedingskundige data
Als onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan voor regering en parlement, adviseert de
Gezondheidsraad over richtlijnen goede voeding in Nederland (Gezondheidsraad, 2015). Het
Voedingscentrum is een algemeen nut beogende instelling (ANBI) die 100% wordt gefinancierd door de
overheid. Het stimuleert consumenten een gezonde, veilige en meer duurzame voedselkeuze te maken en
heeft daartoe de richtlijnen vertaald (Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden en ‘Schijf van Vijf’) en
beschikbaar gesteld via een betrouwbare tool (Eetmeter, online eetdagboek). Al een aantal jaren maak ik
gebruik van deze gratis Eetmeter-applicatie die je via computer en mobiele telefoon kunt gebruiken (Mijn
Voedingscentrum, z.d.). In de basis is de Eetmeter ontwikkeld voor algemeen gebruik. Toch vind ik het in
mijn praktijk als Gewichtsconsulent een praktisch en toegankelijk hulpmiddel. Alle productinformatie
wordt uit de (actuele) Levensmiddelendatabank opgehaald. De Eetmeter kan de ingevoerde
voedingskundige data op zowel macronutriënten (koolhydraten, vetten, eiwitten) als micronutriënten
(mineralen waaronder natrium, vitamines en spoorelementen) analyseren. De Eetmeter rekent de
voedingswaarde van het etiket om naar de waarde zoals jij het product bereidt. Op een
gebruikersvriendelijke manier krijg je te zien hoeveel en welke voedingsstoffen je binnenkrijgt en krijg je
tips over gezondere alternatieven. Als je persoonlijke gegevens invoert zoals geslacht, leeftijd, lengte,
gewicht en mate van bewegen zijn de adviezen op maat. De Eetmeter genereert overzichten in o.a. Excel
van gekozen periodes (bijvoorbeeld week of maand) die je kunt vergelijken of delen met de zorgverlener.
Het inzicht dat de Eetmeter biedt werkt motiverend en kan zelfmanagement bevorderen. Ook voor het
natriumbeperkt dieet heb ik daarom voor deze tool gekozen.
1.2 Niveau natriumbeperking en keuze
Natrium is belangrijk voor het regelen van de vochtbalans in het lichaam, de bloeddruk en voor een goede
werking van spier- en zenuwcellen. Tegelijkertijd kan een teveel aan natrium leiden tot een hoge bloeddruk
3
