Samenvatting Ontwikkelingspsychologie

Ontwikkelingspsychologie
 Bestudeert de groei, verandering en stabiliteit van de ontwikkeling van conceptie tot
adolescentie (0 – 23 jaar)


Visies op normaliteit:
1. Statisch model
2. Medisch model
3. Normatieve model
4. Adaptieve / Subjectieve model


Gebieden van ontwikkeling:
 Fysieke en motorische ontwikkeling
 Cognitieve ontwikkeling: intellectuele vermogens (leren, geheugen, probleem oplossen, intelligentie)
 Persoonlijke en sociale ontwikkeling



Leeftijdsperiodes:
Babytijd: geboorte tot 3 jaar
 Fysieke en motorische ontwikkeling:
- toename lengte & gewicht
- reiken naar objecten, grijpen

 Cognitieve ontwikkeling:
- brabbelen, één-woordzinnen, taal
- objectpermanentie: iets is niet verdwenen als het niet zichtbaar is

 Persoonlijke en sociale ontwikkeling:
- gezichtsuitdrukking, emoties weergeven
- hechting


Peuter- & kleutertijd: 3 tot 6 jaar
 Fysieke en motorische ontwikkeling:
- taalvaardigheid
- toename in lengte & gewicht
- verbetering grove en fijne motoriek

 Cognitieve ontwikkeling:
- taalvaardigheid
- ontwikkeling zelfbeeld
- concreet denken: moet tastbaar zijn, in realiteit waarnemen

 Persoonlijke en sociale ontwikkeling:
- taalvaardigheid

,Basisschooltijd: 6 tot 12 jaar
 Fysieke en motorische ontwikkeling:
- grove motoriek (fietsen, schaatsen)

 Cognitieve ontwikkeling:
- moreel besef
- decentreren: denken vanuit verschillende invalshoeken  niet meer zo egocentrisch

 Persoonlijke en sociale ontwikkeling:
- decentreren: denken vanuit verschillende invalshoeken  niet meer zo egocentrisch


Puberteit / Adolescentie: 12 tot 23 jaar
 Fysieke en motorische ontwikkeling:
- seksualiteit
- groeispurt

 Cognitieve ontwikkeling:
- identiteitsontwikkeling
- abstract denken

 Persoonlijke en sociale ontwikkeling:
- opzoek naar autonomie
- seksualiteit
- identiteitsontwikkeling
- intieme vriendschappen

, Perspectieven op ontwikkeling
 verschillende referentiekaders om gedrag te bekijken, te verklaren en te beïnvloeden
 verklaren van gedrag in verschillende ontwikkelingsfasen



Evolutionair perspectief – Darwin
 Gedrag als resultaat van (voor)ouders
 Genetische factoren bepalen: fysieke kenmerken, gedrag & persoonlijkheid
 Ethologische theorie: invloed biologische kenmerken op gedrag – Lorenz
 Gedragsgenetica: effecten van erfelijkheid op gedrag – Galton



Psychodynamisch perspectief
 Gedrag wordt bepaald door (onbewuste) innerlijke krachten, herinneringen en conflicten

Freud
 Persoonlijkheid door psychoseksuele ontwikkeling
 Behoeftebevrediging

Erikson
 Persoonlijkheid door psychosociale ontwikkeling
 Conflictoplossing



Behavioristisch perspectief – Watson
 Waarneembaar gedrag wordt gecreëerd door externe stimuli
 Klassieke conditionering – Pavlov
 op bepaalde manier reageren op neutrale stimulus die dat normaal gesproken niet uitlokt
 Operante conditionering – Skinner
 respons wordt versterkt of verzwakt door associatie met positieve of negatieve consequenties
 Sociaal- cognitieve leertheorie – Bandura
 leren door het gedrag van anderen (modellen) te observeren  imiteren



Cognitief perspectief
 Denkprocessen: in staat om de wereld te kennen, te begrijpen & erover na te denken

Piaget
 menselijk denken is opgebouwd uit schema’s
 worden tijdens de ontwikkeling steeds abstracter en complexer

Informatieverwerkingstheorie
 kwantitatieve verandering van kennis en begrip