Hoorcollege 1 sociale psychologie HOOFDSTUK 1 EN 2
Sociale psychologie: is de studie over hoe de gedachten, de gevoelens en gedrag van mensen worden
beïnvloed door andere mensen.
Theorie: verklaring dat bestaande observates en suggestes verbindt met elkaar en ze organiseert.
Verder zorgt het voor verder onderzoek.
Wat is sociale psychologie?
- Sociaal cultureel perspectee: focust op normen en waarden. Sociaal gedrag wordt bepaald
door de groep en niet door het individu. Zoekt naar gevallen van sociaal gedrag die invloed
hebben op grotere sociale groepen.
Social norm: een regel of verwachtng voor gewenst gedrag.
Culture: het geloof, kleding, gewoontes en taal die gedeeld wordt door mensen die
op dezelfde plek op het zelfde moment leven.
- Evolutonair perspectee: gedrag wordt bepaald door fysiologische en ecologische factoren.
Wat zorgt ervoor dat je overleef en dat je er bent.
Natuurlijke selecte: het proces waarbij bepaalde kenmerken van dieren helpt bij het
overleven en reproduceren die ontstaan door hun oorsprong.
Adaptaton: een kenmerk dat goed is om te overleven en te reproduceren in een
bepaalde omgeving.
- Sociaal leren perspectee: gedrag als resultaat van operant conditoneren. edrag is iets wat
je hebt aangeleerd in het verleden. Wat je in het verleden hebt geleerd dat heef invloed op
je gedrag.
- Sociaal cognitee perspectee: het gaat om de subjecteve waarneming van de wereld wat ons
gedrag kleurt. Je erkent dat mensen erin kunnen verschillen. Iedereen onthoud,
interpreteert, ervaart informate anders.
Sociaal psycholoog begint uiteindelijk vanuit het individu. Zijn geïnteresseerd in hoe de mens zich
opstelt en hoe de mens beweegt. We kunnen de mensen alleen maar begrijpen in de functe van een
bepaalde groep. De groep is gesitueerd in een bepaalde situate.
- Je kunt kijken hoe mensen functoneren als individu
- Je kunt kijken hoe mensen functoneren ten opzichte van een ander persoon.
- Je kunt kijken hoe mensen functoneren in groepen.
- Je kunt kijken hoe groepen functoneren ten opzichte van een andere groep.
Drie traditonele aspecten binnen de sociale psychologie:
1. Cognite
2. Affect
3. edrag
Basis principes:
- Sociaal gedrag is doelgericht
Zodat we onszelf en anderen kunnen begrijpen.
Om te zorgen voor sociale banden.
Om status te krijgen en te behouden.
Om op te komen voor onszelf en mensen waar we om geven.
Om mensen aan te trekken en te behouden.
, - Sociaal gedrag is voortdurende interacte tussen persoon en situate.
De persoon: karakteristeken of fguren die individuen in een bepaalde sociale
situate plaatsen.
De situate: evenementen of een sociale context die een langere invloed hebben op
een persoon.
Persoon-Situate interactes
Sociaal gedrag is doelgericht: mensen interacteren met anderen om doelen te bereiken.
Motvates: wat drijf ons?
- Doelen zijn hiërarchisch geordend:
Alledaagse motvates
Lange termijn motvates
Fundamentele motvates
- Doelen sturen gedrag (zelfregulatee:
Het gebruiken van wilskracht voor een taak doet de latere beschikbaarheid ervan
afnemen (denk aan koekjes en radijsjese.
- Soms falen we:
Je kunt niet nergens aan denken. Als je zegt “denk niet aan een ijsbeer”, dan ga je er
nou juist aan denken.
De persoon:
Motvate (wat drijf ons?e
- Moteven en doelen:
Motee: een hoog doel gericht op sociaal overleven. Denk aan het beschermen van
familie tegen geweld.
Doel: iets wat iemand wenst te bereiken of te vervullen.
- Bewustzijn en het automatsch nastreven van een doel:
Aandacht: het proces van bewust focussen op aspecten van onze omgeving of van
onszelf.
Automatcitt: de mogelijkheid van een gedraging of een cognitef proces om zich
zonder bewuste ervaring uit te voeren.
- Willpower:
De kracht van zelfcontrole wordt gebruikt om dingen te doen die niet altjd voor de
hand liggen om moeilijke doelen te bereiken.
- Het onderdrukken van gedachten.
Kennis: ons zicht op de wereld
- Voorbeeld: een mentale representate van een specifeke situate, individu, of gebeurtenis.
- Schema: een mentale representate waarin de basis karakteristeken van een partculiere klas
of situate, gebeurtenis of individu staan.
- Wat doet kennis? Kennis toont het rouwe materiaal voor veel sociale gevallen. Mensen
gebruiken hun kennis om impressies te vormen of om beslissingen te maken, enz.
- Primed Knowledge: kennis die geactveerd is of klaargemaakt is om gebruikt te worden.
Kennis wordt geprimed in de situates waarin we ons bevinden.
, Chronicalt accessible: het in staat zijn om makkelijk geacteveerd of geprimed te
kunnen worden voor gebruik.
evoelens: ewoontes, Emotes en Stemmingen
- Attitudes: gunstge of niet-gunstge evaluates van een partculier persoon, een object, een
gebeurtenis of een idee.
- Emotons: relatef intense gevoelens die gekarakteriseerd worden bij psychologische arousal
en complexe cognites.
- Moods: relatef lang durende gevoelens die diffuus zijn en niet lijden tot partculiere targets.
Introducte van het Zelf
- Zelereflecte: mensen besteden een hoop van hun tjd aan het ontdekken van hun zwakke
punten, over hoe ze hun doelen kunnen bereiken, en denken na over hoe ze overkomen bij
anderen.
- Zeleconcept: een mentale representate die gaat over de kijk en geloven van ons zelf over
onszelf.
- Sele-esteem: ons gedrag tegenover onszelf.
- Multple Selves: Sommige van je zelfs zijn gelinkt met de rollen die je speelt en de relates die
je hebt. Andere zelven zijn gelinkt met de toekomst. Ze representeren wat je ideaal is om te
bereiken en wat je denkt in werkelijkheid te bereiken.
- Zeleregulate: het proces waardoor mensen hun strategieën selecteren, aansturen en
bijstellen om hun doelen te bereiken.
- Zelepresentate: het proces waardoor we de impressies van mensen over ons kunnen
controlleren.
Situate
Personen als situates:
- Mere Presence oe others: de presentate van anderen creëert situates die invloed hebben
op hoe wij denken, hoe we ons voelen en hoe we ons gedragen.
- Affordances: Oppportunites and hhreats: verschillende mensen linken ons aan verschillende
dingen. Affordances zijn de opportunites en de threats die mensen en situates uitreiken.
- Descriptve Norms: informate over wat de meeste mensen gewoonlijk doen in een situate.
Descriptve norms kunnen ons helpen met het maken van de juiste keuzes. Het is een norm
die verwijst naar wat gewoonlijk wordt gedaan in een situate.
Pluralistc ignorance: het fenomeen waarin mensen in een groep de geloven van
anderen misvaten omdat iedereen zich inconsistent gedraagt met hun geloven.
Regels:
- Injunctve norm: een norm die beschrijf wat gewoonlijk geaccepteerd of niet geaccepteerd
wordt in een bepaalde situate.
- Script situaton: een situate waarin verschillende gebeurtenissen worden geaccepteerd om
voor te vallen in een bepaalde volgorde.
, Cultuur:
- Individualistc culture: een cultuur die de herinneringen over het denken over jezelf als
individu en het geven van prioriteit over hun eigen doelen socialiseert.
- Collectvistc culture: een cultuur die de gedachtes over jezelf in termen of hun relates, en
als herinneringen van een grotere sociale groep, en om de prioriteiten van hun groep of
partners boven die van hun eigen te zeten te socialiseren.
Sociaal gedrag is een voortdurende interacte tussen persoon en situate:
- Vormen van interacte:
Verschillende situates actveren verschillende aspecten van het zelf.
Elke situate heef verschillende faceten, welk sociaal motef actef is, is afankelijk
van welk aspect aandacht krijgt.
Niet iedereen reageert hetzelfde in dezelfde situate.
Mensen veranderen de situate (en niet omgekeerde.
Mensen kiezen situates en omgekeerd.
Uitgangspunten hierbij zijn:
1. Het denken, doen en voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door de situate en hun
interpretate van de situate. Milgram’s gehoorzaamheidsexperimenten horen hierbij.
Ook het Bystander Efect is een illustrate van dit uitgangspunt.
Twee redenen voor het Bystander effect zijn:
Diffusion oe responsibilite: minder gevoel van verantwoordelijkheid wanneer er
meer mensen zijn.
‘Pluralistc ignorancec: jij kijkt de andere aan en de andere kijkt jou aan: wat gaan we
doen? En kennelijk doen ze dus helemaal niks, ze kijken elkaar alleen aan.
Socialisate: het proces waarbij een cultuur lesgeef aan hun leden over de geloven,
de gewoontes de taal en de gebruiken.
2. Mensen onderschaten de invloed van de situate op het gedrag van anderen, en soms ook
op hun eigen gedrag.
Mensen die wat meer op het zelf gericht zijn, wat meer op het eigenbelang gericht
zijn. Mensen die wat meer op anderen gericht zijn, denken wat meer na over
anderen en zijn meer met anderen bezig.
Wanneer je zegt: je doet dit spel met familie dan ben je ineens veel aardiger.
Wanneer je zegt je speelt dit spel met alleen maar economen dan wil je winnen en
ben je meer compettef.
Correspondence bias: fundamentele atributefout, onderschatng rol van de
situate. Denk aan André van Duijn, hij is alleen grappig op t podium en mensen
denken dat hij altjd zo grappig is, maar dat is een rol.
Opverjustficaton effect: onderschatng van het effect van een beloning. De neiging
tot het spontaan vertonen van bepaald gedrag is lager wanneer je voor het vertonen
van dat gedrag beloond wordt.
Sociale psychologie: is de studie over hoe de gedachten, de gevoelens en gedrag van mensen worden
beïnvloed door andere mensen.
Theorie: verklaring dat bestaande observates en suggestes verbindt met elkaar en ze organiseert.
Verder zorgt het voor verder onderzoek.
Wat is sociale psychologie?
- Sociaal cultureel perspectee: focust op normen en waarden. Sociaal gedrag wordt bepaald
door de groep en niet door het individu. Zoekt naar gevallen van sociaal gedrag die invloed
hebben op grotere sociale groepen.
Social norm: een regel of verwachtng voor gewenst gedrag.
Culture: het geloof, kleding, gewoontes en taal die gedeeld wordt door mensen die
op dezelfde plek op het zelfde moment leven.
- Evolutonair perspectee: gedrag wordt bepaald door fysiologische en ecologische factoren.
Wat zorgt ervoor dat je overleef en dat je er bent.
Natuurlijke selecte: het proces waarbij bepaalde kenmerken van dieren helpt bij het
overleven en reproduceren die ontstaan door hun oorsprong.
Adaptaton: een kenmerk dat goed is om te overleven en te reproduceren in een
bepaalde omgeving.
- Sociaal leren perspectee: gedrag als resultaat van operant conditoneren. edrag is iets wat
je hebt aangeleerd in het verleden. Wat je in het verleden hebt geleerd dat heef invloed op
je gedrag.
- Sociaal cognitee perspectee: het gaat om de subjecteve waarneming van de wereld wat ons
gedrag kleurt. Je erkent dat mensen erin kunnen verschillen. Iedereen onthoud,
interpreteert, ervaart informate anders.
Sociaal psycholoog begint uiteindelijk vanuit het individu. Zijn geïnteresseerd in hoe de mens zich
opstelt en hoe de mens beweegt. We kunnen de mensen alleen maar begrijpen in de functe van een
bepaalde groep. De groep is gesitueerd in een bepaalde situate.
- Je kunt kijken hoe mensen functoneren als individu
- Je kunt kijken hoe mensen functoneren ten opzichte van een ander persoon.
- Je kunt kijken hoe mensen functoneren in groepen.
- Je kunt kijken hoe groepen functoneren ten opzichte van een andere groep.
Drie traditonele aspecten binnen de sociale psychologie:
1. Cognite
2. Affect
3. edrag
Basis principes:
- Sociaal gedrag is doelgericht
Zodat we onszelf en anderen kunnen begrijpen.
Om te zorgen voor sociale banden.
Om status te krijgen en te behouden.
Om op te komen voor onszelf en mensen waar we om geven.
Om mensen aan te trekken en te behouden.
, - Sociaal gedrag is voortdurende interacte tussen persoon en situate.
De persoon: karakteristeken of fguren die individuen in een bepaalde sociale
situate plaatsen.
De situate: evenementen of een sociale context die een langere invloed hebben op
een persoon.
Persoon-Situate interactes
Sociaal gedrag is doelgericht: mensen interacteren met anderen om doelen te bereiken.
Motvates: wat drijf ons?
- Doelen zijn hiërarchisch geordend:
Alledaagse motvates
Lange termijn motvates
Fundamentele motvates
- Doelen sturen gedrag (zelfregulatee:
Het gebruiken van wilskracht voor een taak doet de latere beschikbaarheid ervan
afnemen (denk aan koekjes en radijsjese.
- Soms falen we:
Je kunt niet nergens aan denken. Als je zegt “denk niet aan een ijsbeer”, dan ga je er
nou juist aan denken.
De persoon:
Motvate (wat drijf ons?e
- Moteven en doelen:
Motee: een hoog doel gericht op sociaal overleven. Denk aan het beschermen van
familie tegen geweld.
Doel: iets wat iemand wenst te bereiken of te vervullen.
- Bewustzijn en het automatsch nastreven van een doel:
Aandacht: het proces van bewust focussen op aspecten van onze omgeving of van
onszelf.
Automatcitt: de mogelijkheid van een gedraging of een cognitef proces om zich
zonder bewuste ervaring uit te voeren.
- Willpower:
De kracht van zelfcontrole wordt gebruikt om dingen te doen die niet altjd voor de
hand liggen om moeilijke doelen te bereiken.
- Het onderdrukken van gedachten.
Kennis: ons zicht op de wereld
- Voorbeeld: een mentale representate van een specifeke situate, individu, of gebeurtenis.
- Schema: een mentale representate waarin de basis karakteristeken van een partculiere klas
of situate, gebeurtenis of individu staan.
- Wat doet kennis? Kennis toont het rouwe materiaal voor veel sociale gevallen. Mensen
gebruiken hun kennis om impressies te vormen of om beslissingen te maken, enz.
- Primed Knowledge: kennis die geactveerd is of klaargemaakt is om gebruikt te worden.
Kennis wordt geprimed in de situates waarin we ons bevinden.
, Chronicalt accessible: het in staat zijn om makkelijk geacteveerd of geprimed te
kunnen worden voor gebruik.
evoelens: ewoontes, Emotes en Stemmingen
- Attitudes: gunstge of niet-gunstge evaluates van een partculier persoon, een object, een
gebeurtenis of een idee.
- Emotons: relatef intense gevoelens die gekarakteriseerd worden bij psychologische arousal
en complexe cognites.
- Moods: relatef lang durende gevoelens die diffuus zijn en niet lijden tot partculiere targets.
Introducte van het Zelf
- Zelereflecte: mensen besteden een hoop van hun tjd aan het ontdekken van hun zwakke
punten, over hoe ze hun doelen kunnen bereiken, en denken na over hoe ze overkomen bij
anderen.
- Zeleconcept: een mentale representate die gaat over de kijk en geloven van ons zelf over
onszelf.
- Sele-esteem: ons gedrag tegenover onszelf.
- Multple Selves: Sommige van je zelfs zijn gelinkt met de rollen die je speelt en de relates die
je hebt. Andere zelven zijn gelinkt met de toekomst. Ze representeren wat je ideaal is om te
bereiken en wat je denkt in werkelijkheid te bereiken.
- Zeleregulate: het proces waardoor mensen hun strategieën selecteren, aansturen en
bijstellen om hun doelen te bereiken.
- Zelepresentate: het proces waardoor we de impressies van mensen over ons kunnen
controlleren.
Situate
Personen als situates:
- Mere Presence oe others: de presentate van anderen creëert situates die invloed hebben
op hoe wij denken, hoe we ons voelen en hoe we ons gedragen.
- Affordances: Oppportunites and hhreats: verschillende mensen linken ons aan verschillende
dingen. Affordances zijn de opportunites en de threats die mensen en situates uitreiken.
- Descriptve Norms: informate over wat de meeste mensen gewoonlijk doen in een situate.
Descriptve norms kunnen ons helpen met het maken van de juiste keuzes. Het is een norm
die verwijst naar wat gewoonlijk wordt gedaan in een situate.
Pluralistc ignorance: het fenomeen waarin mensen in een groep de geloven van
anderen misvaten omdat iedereen zich inconsistent gedraagt met hun geloven.
Regels:
- Injunctve norm: een norm die beschrijf wat gewoonlijk geaccepteerd of niet geaccepteerd
wordt in een bepaalde situate.
- Script situaton: een situate waarin verschillende gebeurtenissen worden geaccepteerd om
voor te vallen in een bepaalde volgorde.
, Cultuur:
- Individualistc culture: een cultuur die de herinneringen over het denken over jezelf als
individu en het geven van prioriteit over hun eigen doelen socialiseert.
- Collectvistc culture: een cultuur die de gedachtes over jezelf in termen of hun relates, en
als herinneringen van een grotere sociale groep, en om de prioriteiten van hun groep of
partners boven die van hun eigen te zeten te socialiseren.
Sociaal gedrag is een voortdurende interacte tussen persoon en situate:
- Vormen van interacte:
Verschillende situates actveren verschillende aspecten van het zelf.
Elke situate heef verschillende faceten, welk sociaal motef actef is, is afankelijk
van welk aspect aandacht krijgt.
Niet iedereen reageert hetzelfde in dezelfde situate.
Mensen veranderen de situate (en niet omgekeerde.
Mensen kiezen situates en omgekeerd.
Uitgangspunten hierbij zijn:
1. Het denken, doen en voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door de situate en hun
interpretate van de situate. Milgram’s gehoorzaamheidsexperimenten horen hierbij.
Ook het Bystander Efect is een illustrate van dit uitgangspunt.
Twee redenen voor het Bystander effect zijn:
Diffusion oe responsibilite: minder gevoel van verantwoordelijkheid wanneer er
meer mensen zijn.
‘Pluralistc ignorancec: jij kijkt de andere aan en de andere kijkt jou aan: wat gaan we
doen? En kennelijk doen ze dus helemaal niks, ze kijken elkaar alleen aan.
Socialisate: het proces waarbij een cultuur lesgeef aan hun leden over de geloven,
de gewoontes de taal en de gebruiken.
2. Mensen onderschaten de invloed van de situate op het gedrag van anderen, en soms ook
op hun eigen gedrag.
Mensen die wat meer op het zelf gericht zijn, wat meer op het eigenbelang gericht
zijn. Mensen die wat meer op anderen gericht zijn, denken wat meer na over
anderen en zijn meer met anderen bezig.
Wanneer je zegt: je doet dit spel met familie dan ben je ineens veel aardiger.
Wanneer je zegt je speelt dit spel met alleen maar economen dan wil je winnen en
ben je meer compettef.
Correspondence bias: fundamentele atributefout, onderschatng rol van de
situate. Denk aan André van Duijn, hij is alleen grappig op t podium en mensen
denken dat hij altjd zo grappig is, maar dat is een rol.
Opverjustficaton effect: onderschatng van het effect van een beloning. De neiging
tot het spontaan vertonen van bepaald gedrag is lager wanneer je voor het vertonen
van dat gedrag beloond wordt.
