Brouwers, R., Koetzier, W., & Leppink, O. (2021). Basisboek bedrijfseconomie (12de ed.).
Noordhoff
ISBN:
9789001738228
Auteur: M.P. Brouwers, W. Koetzier, O.A. Leppink
Hoofdstuk 12 t/m 16
, Hoofdstuk 12 Vaste en variabele kosten
Een bedrijf maakt kosten om goederen of diensten te leveren aan klanten.
Kosten worden veroorzaakt door het gebruik van productiemiddelen. Er is een relatie tussen de
hoogte van de kosten en de omvang van de productie.
We kunnen kosten op basis van de relatie met de productieomvang indelen in een tweetal
hoofdgroepen: variabele kosten en vaste kosten.
Vormen van variabele kosten
De variabele kosten zijn op te delen in drie verschillende
categorieën:
• Proportioneel variabele kosten: deze kosten nemen recht evenredig toe met de omvang van
de productie.
• Degressief variabele kosten: deze kosten nemen verhoudingsgewijs minder sterk toe dan de
productie.
• Progressief variabele kosten: deze variabele kosten nemen verhoudingsgewijs sterker toe
dan de productie.
Hieronder een grafische weergave van de mogelijke reacties van variabele kosten op een wijziging in
de productieomvang binnen een bepaalde periode.
Vaste kosten of capaciteit kosten
Vaste kosten zijn kosten die in de betreffende periode niet veranderen als de productiehoeveelheid
wijzigt. De vaste kosten kunnen wel door andere oorzaken veranderen, bijvoorbeeld: als halverwege
het jaar de huur van het bedrijfspand verhoogd wordt, levert dat hogere vaste kosten op.
Het vaste karakter van deze kosten houdt verband met het feit dat de kosten worden veroorzaakt
door de aanwezige productiecapaciteit, die op korte termijn niet kan worden uitgebreid of
ingekrompen.
Omdat de omvang van de productiecapaciteit bepalend is voor de hoogte van de vaste kosten,
worden ze ook wel capaciteitskosten genoemd.
Trapsgewijze kosten
Een bijzondere categorie kosten vormen trapsgewijze kosten. Hiervan is sprake als
productiemiddelen slechts beperkt deelbaar zijn, maar op korte termijn in de benodigde hoeveelheid
kunnen worden ingezet. De kosten zijn dan in een beperkt productie-interval vast en stijgen boven
dat interval naar een nieuw niveau, waardoor een onderbroken verloop ontstaat binnen het
relevante productie-interval.
Noordhoff
ISBN:
9789001738228
Auteur: M.P. Brouwers, W. Koetzier, O.A. Leppink
Hoofdstuk 12 t/m 16
, Hoofdstuk 12 Vaste en variabele kosten
Een bedrijf maakt kosten om goederen of diensten te leveren aan klanten.
Kosten worden veroorzaakt door het gebruik van productiemiddelen. Er is een relatie tussen de
hoogte van de kosten en de omvang van de productie.
We kunnen kosten op basis van de relatie met de productieomvang indelen in een tweetal
hoofdgroepen: variabele kosten en vaste kosten.
Vormen van variabele kosten
De variabele kosten zijn op te delen in drie verschillende
categorieën:
• Proportioneel variabele kosten: deze kosten nemen recht evenredig toe met de omvang van
de productie.
• Degressief variabele kosten: deze kosten nemen verhoudingsgewijs minder sterk toe dan de
productie.
• Progressief variabele kosten: deze variabele kosten nemen verhoudingsgewijs sterker toe
dan de productie.
Hieronder een grafische weergave van de mogelijke reacties van variabele kosten op een wijziging in
de productieomvang binnen een bepaalde periode.
Vaste kosten of capaciteit kosten
Vaste kosten zijn kosten die in de betreffende periode niet veranderen als de productiehoeveelheid
wijzigt. De vaste kosten kunnen wel door andere oorzaken veranderen, bijvoorbeeld: als halverwege
het jaar de huur van het bedrijfspand verhoogd wordt, levert dat hogere vaste kosten op.
Het vaste karakter van deze kosten houdt verband met het feit dat de kosten worden veroorzaakt
door de aanwezige productiecapaciteit, die op korte termijn niet kan worden uitgebreid of
ingekrompen.
Omdat de omvang van de productiecapaciteit bepalend is voor de hoogte van de vaste kosten,
worden ze ook wel capaciteitskosten genoemd.
Trapsgewijze kosten
Een bijzondere categorie kosten vormen trapsgewijze kosten. Hiervan is sprake als
productiemiddelen slechts beperkt deelbaar zijn, maar op korte termijn in de benodigde hoeveelheid
kunnen worden ingezet. De kosten zijn dan in een beperkt productie-interval vast en stijgen boven
dat interval naar een nieuw niveau, waardoor een onderbroken verloop ontstaat binnen het
relevante productie-interval.
