P1W2 Wij zijn ons brein
Psychologie een inleiding hoofdstuk 2, kernvraag 2.3
Hersenstam:
Oudste gedeelte van de hersenen. Het voert de meeste elementaire functies uit. Meest primitieve
van de 3 hersenlagen. Hij bestaat uit de medulla oblongta, de pons en de formatio reticularis
De hersenstam verbindt het ruggenmerg met de hersenen. Hij dient als buis voor zenuwbanen, hier
kruisen veel motorische en sensorische banen
elkaar. Het verbindt ook allerlei belangrijke
gebieden waar informatie wordt verwerkt. 3
daarvan zitten in de hersenstam zelf.
- De medulla
- De pons
- De formatio reticularis
Medulla (oblongta)
Is te zien als een bol in de hersenstam. Er worden
elementaire functies zoals: ademhalen,
bloeddruk en de hartslag gereguleerd.
Sensorische en motorische zenuwbanen die de
hersenen met het lichaam verbinden, kruisen
elkaar in de medulla.
Functioneert op de automatische piloot. We zijn
er niet van bewust.
Pons (brug)
Ligt vlak op de medulla, waar zenuwbanen
huisvest die die slaap en droomcyclus reguleren,
hij dient ook als ‘brug’ die de hersenstam met de
kleine hersenen verbindt. Een structuur die is betrokken bij het maken van gecoördineerde
bewegingen.
Formatio reticularis
Is een potloodvormige bundel zenuwcellen die de kern van de hersenstam vormt. Eén van de taken is
de hersenstam wakker en alert houden. Andere taken zijn:
- Toezicht houden op binnenkomende stroom
- Aandacht richten op nieuwe signalen
Het is de formatio waar je mee worstelt als je slaperig wordt.
Bovenop de hersenstam hebben wij en andere zoogdieren nog 2 lagen:
- Het limbische systeem
- Het cerebellum
Het limbische systeem
De middelste laag van de hersenen, betrokken bij emotie en herinnering. Het omvat de amygdala, de
hippocampus, hypothalamus en andere structuren.
Alleen zoogdieren hebben een volledig ontwikkeld limbisch systeem. Hierdoor hebben wij een sterk
uitgebreid vermogen met emoties en geheugen. Het reguleert ook honger, dorst en de
lichaamstemperatuur.
, - De hippocampus: is een onderdeel van het limbische systeem. Speelt een rol bij langdurige
herinnering. (eigenlijk zit er in de hersenen een hippocampus aan beide kanten en hebben
we dus 2 hippocampussen). De hippocampus heeft onder meer de taak om ons de locatie
van voorwerpen te helpen herinneren, bijvoorbeeld waar we onze auto hebben neergezet.
Het blijkt te groeien door ervaring (taxichauffeurs hebben een grotere hippocampus dan niet
taxichauffeurs)
- Amygdala: Amandel vorm, een ander onderdeel van het limbische systeem. Je hersenen
hebben ook 2 amygdala’s, aan elke zijde één, ze bevinden zich voor de hippocampus. Speelt
een rol bij emoties onder meer bij angst, agressie en motivatie. Ook gebruikt de amygdala
(misschien omdat hij zo dicht bij de hippocampus ligt) herinneringen voor de regulering van
emotionele responsen. (iemand die ooit een auto ongeluk heeft gehad reageert heftiger of
bumperkleven dan iemand die dat nog nooit heeft meegemaakt) deze piepkleine structuur
wordt ook geactiveerd, zowel bij mannen en vrouwen (bij mannen iets meer), wanneer ze
seksueel prikkelende beelden zien. ‘Emotionele toon van geheugen’
- Hypothalamus structuur in het limbische systeem. Is rijk aan bloedvaten en neuronen. Door
constant het bloed te controleren registreert deze structuur kleine veranderingen in de
lichaamstemperatuur. Als er een verstoring in het evenwicht is, regelt de hypothalamus het
meteen. Het omvat ook de genotcentra of het beloningscircuit die verantwoordelijk zijn voor
het positieve gevoel dat ontstaat als we toegeven aan dorst, honger, seksuele behoeften en
drugs. Dopamine* is een van de neurotransmitters die een sleutelrol spelen in de
genotscentra. De hypothalamus dient ook als verbinding tussen het zenuwstelsel en het
hormoonstelsel. Via deze weg regelt de hypothalamus onze emotionele arousal (Onder
arousal wordt de activatietoestand van het centrale en autonome zenuwstelsel verstaan) en
stress. Ten slotte speel de hypothalamus een rol bij onze emoties, doordat hij enkele
beloningsschakelingen bevat, vooral schakelingen die de prettige emoties genereren die
gepaard gaan met het tegemoetkomen aan elementaire motieven en driften, zoals honger,
dorst en verlangen naar seksuele bevrediging.
*Dopamine
Is een van de neurotransmitters (neurotransmitters zijn, chemische stoffen die ervoor zorgen dat er
een signaaloverdracht plaats vindt) die een rol spelen in de genotscentra. Iedere keer dat we iets met
plezier doen wordt er dopamine afgegeven, waardoor we ons goed voelen, zodat de kans groot is dat
we een volgende keer ernaar verlangen.
Het cerebellum
‘Kleine hersenen’ zijn verbonden met de hersenstam. Is verantwoordelijk voor gecoördineerde
bewegingen en ons evenwicht. Onder de achterkant van de hersenhelften en achter de hersenstam.
Ziet eruit als een mini brein. Ze helpen de handelingen in de juiste volgorde te zetten, maakt het
mogelijk door via het uitgebreide verbindingsnetwerk met andere hersengebieden.
Het speelt ook een grote rol bij onze gedachten en gevoelens
Samen regelen het cerebellum, de thalamus en de hersenstam de meest elementaire functies van
beweging en van het leven zelf.
, Neurotransmitters:
Thalamus
Centrale koppelstation van de hersenen. Ligt recht boven de hersenstam. Bijna alle boodschappen
die de hersenen bereiken of verlaten, passeren de thalamus. Het ontvangt signalen van zintuigen
(behalve van het reukorgaan) en geleidt deze informatie naar de juiste verwerkingsbanen in de
gehele hersenen. Het geleidt ook pijn.
Hersenschors (cerebrale cortex):
Is het dunne buitenste laagje van de hersenen. 2 hersenhelften zijn verbonden door een witte bundel
vezels (het corpus callosum) waardoor de hersenhelften met elkaar communiceren. De dunne
buitenste laag van de hersenhelften biedt plaats
aan miljarden cellen, opgeborgen in plooien.
Hersenen van vrouwen hebben meer plooien dan
mannen, terwijl de hersenen van mannen
gemiddeld groter zijn.
Cerebrale cortex bestaat uit de grijze massa van
neuronen, het is verantwoordelijk voor het
grootste deel van onze hogere mentale processen,
waaronder denken, waarnemen en het opslaan
van herinneringen.
Elk van de 2 helften van de cerebrale cortex
bestaat uit 4 kwabben, bij elke kwab horen
sensorische en motorische functies.
- Frontale kwab
- Temporale kwab
- Pariëtale kwab
- Occipitale kwab
Psychologie een inleiding hoofdstuk 2, kernvraag 2.3
Hersenstam:
Oudste gedeelte van de hersenen. Het voert de meeste elementaire functies uit. Meest primitieve
van de 3 hersenlagen. Hij bestaat uit de medulla oblongta, de pons en de formatio reticularis
De hersenstam verbindt het ruggenmerg met de hersenen. Hij dient als buis voor zenuwbanen, hier
kruisen veel motorische en sensorische banen
elkaar. Het verbindt ook allerlei belangrijke
gebieden waar informatie wordt verwerkt. 3
daarvan zitten in de hersenstam zelf.
- De medulla
- De pons
- De formatio reticularis
Medulla (oblongta)
Is te zien als een bol in de hersenstam. Er worden
elementaire functies zoals: ademhalen,
bloeddruk en de hartslag gereguleerd.
Sensorische en motorische zenuwbanen die de
hersenen met het lichaam verbinden, kruisen
elkaar in de medulla.
Functioneert op de automatische piloot. We zijn
er niet van bewust.
Pons (brug)
Ligt vlak op de medulla, waar zenuwbanen
huisvest die die slaap en droomcyclus reguleren,
hij dient ook als ‘brug’ die de hersenstam met de
kleine hersenen verbindt. Een structuur die is betrokken bij het maken van gecoördineerde
bewegingen.
Formatio reticularis
Is een potloodvormige bundel zenuwcellen die de kern van de hersenstam vormt. Eén van de taken is
de hersenstam wakker en alert houden. Andere taken zijn:
- Toezicht houden op binnenkomende stroom
- Aandacht richten op nieuwe signalen
Het is de formatio waar je mee worstelt als je slaperig wordt.
Bovenop de hersenstam hebben wij en andere zoogdieren nog 2 lagen:
- Het limbische systeem
- Het cerebellum
Het limbische systeem
De middelste laag van de hersenen, betrokken bij emotie en herinnering. Het omvat de amygdala, de
hippocampus, hypothalamus en andere structuren.
Alleen zoogdieren hebben een volledig ontwikkeld limbisch systeem. Hierdoor hebben wij een sterk
uitgebreid vermogen met emoties en geheugen. Het reguleert ook honger, dorst en de
lichaamstemperatuur.
, - De hippocampus: is een onderdeel van het limbische systeem. Speelt een rol bij langdurige
herinnering. (eigenlijk zit er in de hersenen een hippocampus aan beide kanten en hebben
we dus 2 hippocampussen). De hippocampus heeft onder meer de taak om ons de locatie
van voorwerpen te helpen herinneren, bijvoorbeeld waar we onze auto hebben neergezet.
Het blijkt te groeien door ervaring (taxichauffeurs hebben een grotere hippocampus dan niet
taxichauffeurs)
- Amygdala: Amandel vorm, een ander onderdeel van het limbische systeem. Je hersenen
hebben ook 2 amygdala’s, aan elke zijde één, ze bevinden zich voor de hippocampus. Speelt
een rol bij emoties onder meer bij angst, agressie en motivatie. Ook gebruikt de amygdala
(misschien omdat hij zo dicht bij de hippocampus ligt) herinneringen voor de regulering van
emotionele responsen. (iemand die ooit een auto ongeluk heeft gehad reageert heftiger of
bumperkleven dan iemand die dat nog nooit heeft meegemaakt) deze piepkleine structuur
wordt ook geactiveerd, zowel bij mannen en vrouwen (bij mannen iets meer), wanneer ze
seksueel prikkelende beelden zien. ‘Emotionele toon van geheugen’
- Hypothalamus structuur in het limbische systeem. Is rijk aan bloedvaten en neuronen. Door
constant het bloed te controleren registreert deze structuur kleine veranderingen in de
lichaamstemperatuur. Als er een verstoring in het evenwicht is, regelt de hypothalamus het
meteen. Het omvat ook de genotcentra of het beloningscircuit die verantwoordelijk zijn voor
het positieve gevoel dat ontstaat als we toegeven aan dorst, honger, seksuele behoeften en
drugs. Dopamine* is een van de neurotransmitters die een sleutelrol spelen in de
genotscentra. De hypothalamus dient ook als verbinding tussen het zenuwstelsel en het
hormoonstelsel. Via deze weg regelt de hypothalamus onze emotionele arousal (Onder
arousal wordt de activatietoestand van het centrale en autonome zenuwstelsel verstaan) en
stress. Ten slotte speel de hypothalamus een rol bij onze emoties, doordat hij enkele
beloningsschakelingen bevat, vooral schakelingen die de prettige emoties genereren die
gepaard gaan met het tegemoetkomen aan elementaire motieven en driften, zoals honger,
dorst en verlangen naar seksuele bevrediging.
*Dopamine
Is een van de neurotransmitters (neurotransmitters zijn, chemische stoffen die ervoor zorgen dat er
een signaaloverdracht plaats vindt) die een rol spelen in de genotscentra. Iedere keer dat we iets met
plezier doen wordt er dopamine afgegeven, waardoor we ons goed voelen, zodat de kans groot is dat
we een volgende keer ernaar verlangen.
Het cerebellum
‘Kleine hersenen’ zijn verbonden met de hersenstam. Is verantwoordelijk voor gecoördineerde
bewegingen en ons evenwicht. Onder de achterkant van de hersenhelften en achter de hersenstam.
Ziet eruit als een mini brein. Ze helpen de handelingen in de juiste volgorde te zetten, maakt het
mogelijk door via het uitgebreide verbindingsnetwerk met andere hersengebieden.
Het speelt ook een grote rol bij onze gedachten en gevoelens
Samen regelen het cerebellum, de thalamus en de hersenstam de meest elementaire functies van
beweging en van het leven zelf.
, Neurotransmitters:
Thalamus
Centrale koppelstation van de hersenen. Ligt recht boven de hersenstam. Bijna alle boodschappen
die de hersenen bereiken of verlaten, passeren de thalamus. Het ontvangt signalen van zintuigen
(behalve van het reukorgaan) en geleidt deze informatie naar de juiste verwerkingsbanen in de
gehele hersenen. Het geleidt ook pijn.
Hersenschors (cerebrale cortex):
Is het dunne buitenste laagje van de hersenen. 2 hersenhelften zijn verbonden door een witte bundel
vezels (het corpus callosum) waardoor de hersenhelften met elkaar communiceren. De dunne
buitenste laag van de hersenhelften biedt plaats
aan miljarden cellen, opgeborgen in plooien.
Hersenen van vrouwen hebben meer plooien dan
mannen, terwijl de hersenen van mannen
gemiddeld groter zijn.
Cerebrale cortex bestaat uit de grijze massa van
neuronen, het is verantwoordelijk voor het
grootste deel van onze hogere mentale processen,
waaronder denken, waarnemen en het opslaan
van herinneringen.
Elk van de 2 helften van de cerebrale cortex
bestaat uit 4 kwabben, bij elke kwab horen
sensorische en motorische functies.
- Frontale kwab
- Temporale kwab
- Pariëtale kwab
- Occipitale kwab
