Research Project Proposal
Short form
1. Applicant(s)
Main applicant / Contact person
Name, titles (2001 woorden) Sex:
Correspondence address
University Open Universiteit
Faculty/Department Onderwijswetenschappen
Address
Postal code City
Telephone Fax
E-mail address
2. Title and Summary
Title of the part-project and concise summary of the problem definition (maximum 100 words)
Title (English): The effect of movement of physical education on the typing skills of 6th
grade elementary school students.
Title (Dutch): Het effect van bewegen in de gymles op typevaardigheid van
basisschoolleerlingen in groep zes.
Summary: Het is een probleem dat basisschoolleerlingen niet kunnen typen terwijl
digitale geletterdheid onderdeel wordt van het nieuwe curriculum in 2024.
Aanleren van typevaardigheid is dus belangrijk. Omdat bewegen een positief
effect heeft op schoolprestaties wordt verwacht dat bewegen ook bijdraagt
aan de ontwikkeling van typevaardigheid. Er wordt een quasi-experimenteel
onderzoek met voor- en nameting uitgevoerd bij basisschoolleerlingen in
groep zes. Tijdens de typetest registreert een eye-trackingbril de
oogbewegingen om te zien of deze gerelateerd zijn aan typevaardigheid. De
typesnelheid, foutenpercentage, saccades en fixatieduur worden
geanalyseerd. Uitkomsten van dit onderzoek kunnen aanleiding zijn voor
implementatie van een typecursus in het basisonderwijs.
, 2
3. Research proposal
3.1 Problem definition
Op de basisschool is wel aandacht voor het systematisch aanleren van schrijven maar
niet voor het systematisch aanleren van typen omdat deze digitale vaardigheid niet in het
curriculum zit. Desondanks worden toetsen vaak digitaal afgenomen omdat deze bij de
leermethode horen, waardoor leerlingen toch moeten typen. Volgens Derksen (2021) kunnen
toetsen beter worden gemaakt op de manier die is geoefend, schriftelijk of digitaal. Uit
literatuuronderzoek naar toetsafname blijkt dat op digitale toetsen vaak lager wordt gescoord
dan op schriftelijke toetsen. Het is een onwenselijke situatie als de vorm van toetsafname van
invloed is op het resultaat (Joosten-ten Brinke et al., 2016). Geen typevaardigheid, oftewel
niet kunnen typen, vergroot het risico op kansenongelijkheid (Bol, 2020). Er zijn ouders die
hun kinderen een commerciële typecursus laten volgen om typevaardig te worden, maar dat is
financieel gezien niet voor iedereen mogelijk en daarom zou ieder kind op school typevaardig
moeten worden.
Typen is één van de meest voorkomende activiteiten die op de computer wordt
uitgevoerd (Longcamp et al., 2019). We onderscheiden twee manieren van typen: ‘visueel-
geleid-typen’ en ‘typen-op-de-tast’. Bij ‘visueel-geleid-typen’ worden letters opgezocht op
het toetsenbord en vervolgens ingedrukt, wat veel energie kost bij de verwerkingsprocessen in
de hersenen (Leijten & Van Waes, 2013). Het telkens aanpassen van de kijkrichting tussen
toetsenbord en scherm is inefficiënt (Shuller, 1989), daarnaast is het belastend en kan het met
name bij kinderen in de groei, zorgen voor blessures aan nek en schouders (Harris & Straker,
2000). Bij ‘typen-op-de-tast’, ook ‘blindtypen’ genoemd, wordt niet op het toetsenbord
gekeken tijdens het typen. Door het aanleren van blindtypen, kunnen leerlingen hun
typevaardigheid ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat blindtypen niet alleen veel sneller gaat
dan visueel-geleid-typen maar ook een positief effect heeft op schoolprestaties zoals
taalvaardigheid (Van Weerdenburg et al., 2018).
Schoolprestaties, aandacht en geheugen zijn volgens Fedewa en Ahn (2011)
cognitieve vaardigheden die positief worden beïnvloed door bewegen. Bewegen is goed voor
de gezondheid en de hersenontwikkeling (Chaddock-Heyman et al., 2014). In Nederland
zitten leerlingen ongeveer 66% van een schooldag (Stralen et al., 2014). Kinderen zouden
volgens de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad dagelijks minimaal een uur matig
intensief moeten bewegen (MIB) door bijvoorbeeld te fietsen en/of lopen met een verhoogde
hartslag en versnelde ademhaling (Nederlands Jeugdinstituut, 2021).
Short form
1. Applicant(s)
Main applicant / Contact person
Name, titles (2001 woorden) Sex:
Correspondence address
University Open Universiteit
Faculty/Department Onderwijswetenschappen
Address
Postal code City
Telephone Fax
E-mail address
2. Title and Summary
Title of the part-project and concise summary of the problem definition (maximum 100 words)
Title (English): The effect of movement of physical education on the typing skills of 6th
grade elementary school students.
Title (Dutch): Het effect van bewegen in de gymles op typevaardigheid van
basisschoolleerlingen in groep zes.
Summary: Het is een probleem dat basisschoolleerlingen niet kunnen typen terwijl
digitale geletterdheid onderdeel wordt van het nieuwe curriculum in 2024.
Aanleren van typevaardigheid is dus belangrijk. Omdat bewegen een positief
effect heeft op schoolprestaties wordt verwacht dat bewegen ook bijdraagt
aan de ontwikkeling van typevaardigheid. Er wordt een quasi-experimenteel
onderzoek met voor- en nameting uitgevoerd bij basisschoolleerlingen in
groep zes. Tijdens de typetest registreert een eye-trackingbril de
oogbewegingen om te zien of deze gerelateerd zijn aan typevaardigheid. De
typesnelheid, foutenpercentage, saccades en fixatieduur worden
geanalyseerd. Uitkomsten van dit onderzoek kunnen aanleiding zijn voor
implementatie van een typecursus in het basisonderwijs.
, 2
3. Research proposal
3.1 Problem definition
Op de basisschool is wel aandacht voor het systematisch aanleren van schrijven maar
niet voor het systematisch aanleren van typen omdat deze digitale vaardigheid niet in het
curriculum zit. Desondanks worden toetsen vaak digitaal afgenomen omdat deze bij de
leermethode horen, waardoor leerlingen toch moeten typen. Volgens Derksen (2021) kunnen
toetsen beter worden gemaakt op de manier die is geoefend, schriftelijk of digitaal. Uit
literatuuronderzoek naar toetsafname blijkt dat op digitale toetsen vaak lager wordt gescoord
dan op schriftelijke toetsen. Het is een onwenselijke situatie als de vorm van toetsafname van
invloed is op het resultaat (Joosten-ten Brinke et al., 2016). Geen typevaardigheid, oftewel
niet kunnen typen, vergroot het risico op kansenongelijkheid (Bol, 2020). Er zijn ouders die
hun kinderen een commerciële typecursus laten volgen om typevaardig te worden, maar dat is
financieel gezien niet voor iedereen mogelijk en daarom zou ieder kind op school typevaardig
moeten worden.
Typen is één van de meest voorkomende activiteiten die op de computer wordt
uitgevoerd (Longcamp et al., 2019). We onderscheiden twee manieren van typen: ‘visueel-
geleid-typen’ en ‘typen-op-de-tast’. Bij ‘visueel-geleid-typen’ worden letters opgezocht op
het toetsenbord en vervolgens ingedrukt, wat veel energie kost bij de verwerkingsprocessen in
de hersenen (Leijten & Van Waes, 2013). Het telkens aanpassen van de kijkrichting tussen
toetsenbord en scherm is inefficiënt (Shuller, 1989), daarnaast is het belastend en kan het met
name bij kinderen in de groei, zorgen voor blessures aan nek en schouders (Harris & Straker,
2000). Bij ‘typen-op-de-tast’, ook ‘blindtypen’ genoemd, wordt niet op het toetsenbord
gekeken tijdens het typen. Door het aanleren van blindtypen, kunnen leerlingen hun
typevaardigheid ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat blindtypen niet alleen veel sneller gaat
dan visueel-geleid-typen maar ook een positief effect heeft op schoolprestaties zoals
taalvaardigheid (Van Weerdenburg et al., 2018).
Schoolprestaties, aandacht en geheugen zijn volgens Fedewa en Ahn (2011)
cognitieve vaardigheden die positief worden beïnvloed door bewegen. Bewegen is goed voor
de gezondheid en de hersenontwikkeling (Chaddock-Heyman et al., 2014). In Nederland
zitten leerlingen ongeveer 66% van een schooldag (Stralen et al., 2014). Kinderen zouden
volgens de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad dagelijks minimaal een uur matig
intensief moeten bewegen (MIB) door bijvoorbeeld te fietsen en/of lopen met een verhoogde
hartslag en versnelde ademhaling (Nederlands Jeugdinstituut, 2021).
