Samenvatting Leiderschap in
ontwikkeling
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Wat is leiderschap...................................................................................................................... 3
1.2 definities van leiderschap...............................................................................................................................3
1.3 het verschil tussen leiderschap en management...........................................................................................3
1.4 leiderschap en macht.....................................................................................................................................3
1.5 onderzoek naar leiderschap...........................................................................................................................4
Hoofdstuk 2 wie is de leider........................................................................................................................... 4
2.2 Is leiderschap aangeboren of aangeleerd?....................................................................................................5
2.3 Theorieën over karakter en eigenschappen van leiders.................................................................................5
2.4 Vrouwelijk leiderschap...................................................................................................................................6
3.6 Mindsts van leiders.........................................................................................................................................8
Hoofdstuk 3 Wat doet de leider..................................................................................................................... 8
3.1 leiderschapsstijlen..........................................................................................................................................8
3.2 van transactioneel naar transformationeel leiderschap................................................................................9
3.3 taakgericht en/of mensgericht; het managerial grid.....................................................................................9
3.4 situationeel leiderschap...............................................................................................................................10
3.5 Het concurrerende waardenmodel..............................................................................................................11
3.6 basisvaardigheden.......................................................................................................................................13
Hoofdstuk 4 volgers..................................................................................................................................... 14
4.2 de volgende leider........................................................................................................................................16
4.3 verschillende generaties...............................................................................................................................16
4.4 De professionele volger................................................................................................................................17
4.5 Het team als volger: groepsdynamica.........................................................................................................17
4.6 Leiders en volgers in andere culturen..........................................................................................................19
Hoofdstuk 5 Leiderschap zonder leiders....................................................................................................... 19
5.2 Kunnen we zonder leiderschap?...................................................................................................................20
5.3 De kracht van de groep................................................................................................................................20
5.4 Sturing aan zelfsturing.................................................................................................................................21
5.5 De toekomst: is jouw leider een algoritme?.................................................................................................22
Hoofdstuk 6 Moreel leiderschap.................................................................................................................. 23
6.2 Herkennen van waarden en normen............................................................................................................24
6.3 Integriteit......................................................................................................................................................24
6.4 Morele competenties...................................................................................................................................24
6.5 De taak van leider bij morel besluitvorming................................................................................................25
Hoofdstuk 7 Wat is persoonlijk leiderschap..................................................................................................27
7.2 ken uzelf.......................................................................................................................................................28
, 7.3 Zeven eigenschappen...................................................................................................................................28
7.4 Bouwstenen voor persoonlijke leiderschap..................................................................................................29
Hoofdstuk 1 Wat is leiderschap
De leider levert verschillende soorten bijdragen aan de groep, het team of de organisatie. De
haan en Kasozi onderscheiden de volgende drie: de zorg voor veiligheid en bescherming,
voor zingeving en inspiratie en ondersteuning met faciliteiten.
De leider zorgt voor veiligheid en bescherming door onzekerheid te reduceren en
bescherming te bieden. Hierbij kun je denken aan het geven van informatie, het duidelijk
maken regels en het bieden van een gezonde werkomgeving.
Met het creëren van een gezamenlijk doel zorgt de leider voor inspiratie en zingeving. Dit
het denkende element. Waar doen we het voer? De leider geeft het doel van de organisatie
als geheel weer en vertaalt dit naar de bijdrage van ieder individu. Iets voor iemand
betekenen, voor een klant, een patiënt, een leerling, is een belangrijke motiverende factor.
Ondersteunen en faciliteren gaat over de vraag wat er nodig is om het doel te halen. In het
kort: het regelen van de middelen en het inrichten van processen. Onder middelen verstaan
we onder andere tijd, ruimte en apparatuur.
1.2 definities van leiderschap
Omschrijving van Alex Haslam (2011) is:
‘’ Leadership, for us, is not simply about getting people to do things. It is about getting
people to want to do things. Leadership, then, is about shaping beliefs, desires and priorities.
It is about achieving influence, not securing compliance. Leadership therefor needs to be
destinguished form such things as management, decision making and authority.’’
Janka Stoker (2005) heft de volgende omschrijving:
‘’ leiderschap is het beïnvloeden van gedrag van (een groep) medewerkers, door een
persoon die ten opzichte van die medewerkers een formele positie inneemt. Dit beïnvloeden
van gedrag gebeurt door gebruik te maken van bepaalde leiderschapsstijlen, eigenschappen
en motieven en door het uitvoeren van verschillende activiteiten.’’
Blanchard (1999)
‘’ leiderschap is het vermogen mensen zodanig te beïnvloeden dat hun capaciteiten ten
goede komen aan het algemeen belang.’’
1.3 het verschil tussen leiderschap en management
Management is zo efficiënt en efficiënt mogelijk werken. Je doelen halen tegen zo laag
mogelijke kosten. Managers sturen mensen en processen aan, zien erop toe dat afspraken
worden nagekomen, doelen worden gehaald en sturen bij waar nodig. Zo doorlopen ze de
PDCA-cirkel (plan-do-check-act). Wat moet er in een organisatie gebeuren en hoe gaan we
dat doen? Managers zorgen dat we van A naar B komen en leiders zorgen dat we naar B
willen.
1.4 leiderschap en macht
Als we zeggen dat iemand macht heeft, bedoelen we dat hij of zij vermogen heeft de loop
der dingen naar zijn of haar hand te zetten. Wie macht heeft, heeft controle over de situatie.
ontwikkeling
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Wat is leiderschap...................................................................................................................... 3
1.2 definities van leiderschap...............................................................................................................................3
1.3 het verschil tussen leiderschap en management...........................................................................................3
1.4 leiderschap en macht.....................................................................................................................................3
1.5 onderzoek naar leiderschap...........................................................................................................................4
Hoofdstuk 2 wie is de leider........................................................................................................................... 4
2.2 Is leiderschap aangeboren of aangeleerd?....................................................................................................5
2.3 Theorieën over karakter en eigenschappen van leiders.................................................................................5
2.4 Vrouwelijk leiderschap...................................................................................................................................6
3.6 Mindsts van leiders.........................................................................................................................................8
Hoofdstuk 3 Wat doet de leider..................................................................................................................... 8
3.1 leiderschapsstijlen..........................................................................................................................................8
3.2 van transactioneel naar transformationeel leiderschap................................................................................9
3.3 taakgericht en/of mensgericht; het managerial grid.....................................................................................9
3.4 situationeel leiderschap...............................................................................................................................10
3.5 Het concurrerende waardenmodel..............................................................................................................11
3.6 basisvaardigheden.......................................................................................................................................13
Hoofdstuk 4 volgers..................................................................................................................................... 14
4.2 de volgende leider........................................................................................................................................16
4.3 verschillende generaties...............................................................................................................................16
4.4 De professionele volger................................................................................................................................17
4.5 Het team als volger: groepsdynamica.........................................................................................................17
4.6 Leiders en volgers in andere culturen..........................................................................................................19
Hoofdstuk 5 Leiderschap zonder leiders....................................................................................................... 19
5.2 Kunnen we zonder leiderschap?...................................................................................................................20
5.3 De kracht van de groep................................................................................................................................20
5.4 Sturing aan zelfsturing.................................................................................................................................21
5.5 De toekomst: is jouw leider een algoritme?.................................................................................................22
Hoofdstuk 6 Moreel leiderschap.................................................................................................................. 23
6.2 Herkennen van waarden en normen............................................................................................................24
6.3 Integriteit......................................................................................................................................................24
6.4 Morele competenties...................................................................................................................................24
6.5 De taak van leider bij morel besluitvorming................................................................................................25
Hoofdstuk 7 Wat is persoonlijk leiderschap..................................................................................................27
7.2 ken uzelf.......................................................................................................................................................28
, 7.3 Zeven eigenschappen...................................................................................................................................28
7.4 Bouwstenen voor persoonlijke leiderschap..................................................................................................29
Hoofdstuk 1 Wat is leiderschap
De leider levert verschillende soorten bijdragen aan de groep, het team of de organisatie. De
haan en Kasozi onderscheiden de volgende drie: de zorg voor veiligheid en bescherming,
voor zingeving en inspiratie en ondersteuning met faciliteiten.
De leider zorgt voor veiligheid en bescherming door onzekerheid te reduceren en
bescherming te bieden. Hierbij kun je denken aan het geven van informatie, het duidelijk
maken regels en het bieden van een gezonde werkomgeving.
Met het creëren van een gezamenlijk doel zorgt de leider voor inspiratie en zingeving. Dit
het denkende element. Waar doen we het voer? De leider geeft het doel van de organisatie
als geheel weer en vertaalt dit naar de bijdrage van ieder individu. Iets voor iemand
betekenen, voor een klant, een patiënt, een leerling, is een belangrijke motiverende factor.
Ondersteunen en faciliteren gaat over de vraag wat er nodig is om het doel te halen. In het
kort: het regelen van de middelen en het inrichten van processen. Onder middelen verstaan
we onder andere tijd, ruimte en apparatuur.
1.2 definities van leiderschap
Omschrijving van Alex Haslam (2011) is:
‘’ Leadership, for us, is not simply about getting people to do things. It is about getting
people to want to do things. Leadership, then, is about shaping beliefs, desires and priorities.
It is about achieving influence, not securing compliance. Leadership therefor needs to be
destinguished form such things as management, decision making and authority.’’
Janka Stoker (2005) heft de volgende omschrijving:
‘’ leiderschap is het beïnvloeden van gedrag van (een groep) medewerkers, door een
persoon die ten opzichte van die medewerkers een formele positie inneemt. Dit beïnvloeden
van gedrag gebeurt door gebruik te maken van bepaalde leiderschapsstijlen, eigenschappen
en motieven en door het uitvoeren van verschillende activiteiten.’’
Blanchard (1999)
‘’ leiderschap is het vermogen mensen zodanig te beïnvloeden dat hun capaciteiten ten
goede komen aan het algemeen belang.’’
1.3 het verschil tussen leiderschap en management
Management is zo efficiënt en efficiënt mogelijk werken. Je doelen halen tegen zo laag
mogelijke kosten. Managers sturen mensen en processen aan, zien erop toe dat afspraken
worden nagekomen, doelen worden gehaald en sturen bij waar nodig. Zo doorlopen ze de
PDCA-cirkel (plan-do-check-act). Wat moet er in een organisatie gebeuren en hoe gaan we
dat doen? Managers zorgen dat we van A naar B komen en leiders zorgen dat we naar B
willen.
1.4 leiderschap en macht
Als we zeggen dat iemand macht heeft, bedoelen we dat hij of zij vermogen heeft de loop
der dingen naar zijn of haar hand te zetten. Wie macht heeft, heeft controle over de situatie.
